Almatydaǵy №7 qalalyq klinikalyq emhananyń epidemiology Aidana Darbekova koronavirýstyń aldyn alýdyń birqatar qarapaiym joldaryn atady, dep habarlaidy QazAqparat.
Onyń aitýynsha, koronavirýs infektsiiasy endi túbegeili joǵalyp ketpeidi. Ol bizben birge ómir súredi. Qazir álem bolyp osy aýrýǵa qarsy vaktsina oilap tabý qolǵa alyndy.
«SOVID-19 virýsy jer betinen múldem joiylyp ketpeidi. Ol JRVI qozdyrǵyshtarynyń úlken tobynan shyqqan virýstardyń birine ainalady. Aýrýdyń órshýi ár adamnyń jeke erekshelikterine bailanysty. Infektsiialyq aýrýǵa mikroaǵzanyń tózimdiligi men ár túrli aýyrlyq dárejesindegi faktorlardan basqa,adam aǵzasyna túsken qozdyrǵyshtyń mólsheri úlken mańyzǵa ie. Bul barlyq juqpaly aýrýlarǵa, sonyń ishinde COVID-19 qatysty. Infektsiia negizinen tynys alý joldary arqyly juǵady» – deidi dáriger.
Sonymen qatar, ol tumaýdyń aldyn alýǵa arnalǵan vaktsinanyń mańyzyna toqtaldy.
«Qazir halyq arasynda «tumaý koronavirýs infektsiiasyn órshitedi» degen úrei paida boldy. Baqytymyzǵa orai, ondai jaǵdailar kezdesken joq. Tumaý epidemiiasy da bolǵan joq. Tumaý virýsynyń aldyn alý úshin turǵyndarǵa vaktsinatsiia júrgizildi. Bul ásirese osal sanattarǵa qatysty. Tumaý virýsy men COVID-19 bir aýmaqta jumys isteitin pnevmotropty infektsiialardyń eki qozdyrǵyshy dep naqty aita alamyz. Tumaý virýsy jylyna eki ret – kúzde jáne kóktemniń basynda, aýa raiy salqyn, dymqyl kezde belsendi túrde kórinedi. Bul eki kezeń epidemiialyq sipatqa ie. Al epidemiialyq kezeńde ol jasyryn infektsiia túrinde qalady», – dedi ol.
Dáriger-epidemiolog qaýipti indettiń taralý joldaryna da toqtaldy.
«Ǵimarattardaǵy, jer úilerdegi, páterlerdegi mikroklimat, dálirek aitsaq, aýanyń ylǵaly virýsqa áser etedi. Biz ýaqytymyzdyń basym bóligin úide, bir-birimizge jaqyn jerde ótkizemiz. Adamnyń immýndyq júiesiniń patogenderge jaýap berý qabileti qurǵaq aýada basylady. Ylǵaly joǵary bólmede respiratorlyq virýs jii taralady. Kóbine ol zattardyń betine qonady. Turǵyndar dezinfektsiia men jeke gigienanyń mańyzyn umytpaýy kerek. Sondai-aq koronavirýs tyǵyz bailanysta juǵatynyn esten shyǵarmaǵan abzal. Úidegi ylǵaldylyqty 50 paiyz deńgeiinde saqtaý qajet», – deidi Aidana Darbekova.
Dárigerdiń aitýynsha, eń bastysy - immýnitetti nyǵaitý qajet.
«Sýyq tiiý, tumaý jáne virýstyq infektsiialar maýsymynda immýnitettiń róli óte mańyzdy. Ony nyǵaitý úshin durys tamaqtaný kerek. As mázirine kókónister men salat japyraqtaryn qosý qajet dep sanaimyn. Sebebi, olardyń quramynda vitaminder men mineraldar bar. Sonymen qatar, múldem bas tartatyn taǵamdar da barshylyq. Atap aitsaq, konserviler, qýyrylǵan taǵamdar men fastfýd jemegen jón», – deidi spiker.
Sóz sońynda ol karantin sharalarynan bólek koronavirýstyń aldyn alatyn qarapaiym zattardy atady.
«Búgingi tańda pandemiiany dál ýaqytynda engizilgen karantin ǵana emes, áleýmettik qashyqtyqty saqtaý arqyly jeńýge bolady. Dietaǵa da nazar aýdarǵan abzal. Jalpy, respiratorlyq infektsiialardyń aldyn alý úshin stressten aýlaq bolý kerek, kóbirek qozǵalý jáne taza aýamen tynys alý qajet. Bizdiń densaýlyǵymyz óz qolymyzda», – dep qortyndylady epidemiolog.
