الماتىداعى №7 قالالىق كلينيكالىق ەمحانانىڭ ەپيدەميولوگى ايدانا داربەكوۆا كوروناۆيرۋستىڭ الدىن الۋدىڭ بٸرقاتار قاراپايىم جولدارىن اتادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ونىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى ەندٸ تٷبەگەيلٸ جوعالىپ كەتپەيدٸ. ول بٸزبەن بٸرگە ٶمٸر سٷرەدٸ. قازٸر ەلەم بولىپ وسى اۋرۋعا قارسى ۆاكتسينا ويلاپ تابۋ قولعا الىندى.
«سOVID-19 ۆيرۋسى جەر بەتٸنەن مٷلدەم جويىلىپ كەتپەيدٸ. ول جرۆي قوزدىرعىشتارىنىڭ ٷلكەن توبىنان شىققان ۆيرۋستاردىڭ بٸرٸنە اينالادى. اۋرۋدىڭ ٶرشۋٸ ەر ادامنىڭ جەكە ەرەكشەلٸكتەرٸنە بايلانىستى. ينفەكتسييالىق اۋرۋعا ميكرواعزانىڭ تٶزٸمدٸلٸگٸ مەن ەر تٷرلٸ اۋىرلىق دەرەجەسٸندەگٸ فاكتورلاردان باسقا,ادام اعزاسىنا تٷسكەن قوزدىرعىشتىڭ مٶلشەرٸ ٷلكەن ماڭىزعا يە. بۇل بارلىق جۇقپالى اۋرۋلارعا, سونىڭ ٸشٸندە COVID-19 قاتىستى. ينفەكتسييا نەگٸزٸنەن تىنىس الۋ جولدارى ارقىلى جۇعادى» – دەيدٸ دەرٸگەر.
سونىمەن قاتار, ول تۇماۋدىڭ الدىن الۋعا ارنالعان ۆاكتسينانىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
«قازٸر حالىق اراسىندا «تۇماۋ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن ٶرشٸتەدٸ» دەگەن ٷرەي پايدا بولدى. باقىتىمىزعا وراي, ونداي جاعدايلار كەزدەسكەن جوق. تۇماۋ ەپيدەميياسى دا بولعان جوق. تۇماۋ ۆيرۋسىنىڭ الدىن الۋ ٷشٸن تۇرعىندارعا ۆاكتسيناتسييا جٷرگٸزٸلدٸ. بۇل ەسٸرەسە وسال ساناتتارعا قاتىستى. تۇماۋ ۆيرۋسى مەن COVID-19 بٸر اۋماقتا جۇمىس ٸستەيتٸن پنەۆموتروپتى ينفەكتسييالاردىڭ ەكٸ قوزدىرعىشى دەپ ناقتى ايتا الامىز. تۇماۋ ۆيرۋسى جىلىنا ەكٸ رەت – كٷزدە جەنە كٶكتەمنٸڭ باسىندا, اۋا رايى سالقىن, دىمقىل كەزدە بەلسەندٸ تٷردە كٶرٸنەدٸ. بۇل ەكٸ كەزەڭ ەپيدەمييالىق سيپاتقا يە. ال ەپيدەمييالىق كەزەڭدە ول جاسىرىن ينفەكتسييا تٷرٸندە قالادى», – دەدٸ ول.
دەرٸگەر-ەپيدەميولوگ قاۋٸپتٸ ٸندەتتٸڭ تارالۋ جولدارىنا دا توقتالدى.
«عيماراتتارداعى, جەر ٷيلەردەگٸ, پەتەرلەردەگٸ ميكروكليمات, دەلٸرەك ايتساق, اۋانىڭ ىلعالى ۆيرۋسقا ەسەر ەتەدٸ. بٸز ۋاقىتىمىزدىڭ باسىم بٶلٸگٸن ٷيدە, بٸر-بٸرٸمٸزگە جاقىن جەردە ٶتكٸزەمٸز. ادامنىڭ يممۋندىق جٷيەسٸنٸڭ پاتوگەندەرگە جاۋاپ بەرۋ قابٸلەتٸ قۇرعاق اۋادا باسىلادى. ىلعالى جوعارى بٶلمەدە رەسپيراتورلىق ۆيرۋس جيٸ تارالادى. كٶبٸنە ول زاتتاردىڭ بەتٸنە قونادى. تۇرعىندار دەزينفەكتسييا مەن جەكە گيگيەنانىڭ ماڭىزىن ۇمىتپاۋى كەرەك. سونداي-اق كوروناۆيرۋس تىعىز بايلانىستا جۇعاتىنىن ەستەن شىعارماعان ابزال. ٷيدەگٸ ىلعالدىلىقتى 50 پايىز دەڭگەيٸندە ساقتاۋ قاجەت», – دەيدٸ ايدانا داربەكوۆا.
دەرٸگەردٸڭ ايتۋىنشا, ەڭ باستىسى - يممۋنيتەتتٸ نىعايتۋ قاجەت.
«سۋىق تييۋ, تۇماۋ جەنە ۆيرۋستىق ينفەكتسييالار ماۋسىمىندا يممۋنيتەتتٸڭ رٶلٸ ٶتە ماڭىزدى. ونى نىعايتۋ ٷشٸن دۇرىس تاماقتانۋ كەرەك. اس مەزٸرٸنە كٶكٶنٸستەر مەن سالات جاپىراقتارىن قوسۋ قاجەت دەپ سانايمىن. سەبەبٸ, ولاردىڭ قۇرامىندا ۆيتاميندەر مەن مينەرالدار بار. سونىمەن قاتار, مٷلدەم باس تارتاتىن تاعامدار دا بارشىلىق. اتاپ ايتساق, كونسەرۆٸلەر, قۋىرىلعان تاعامدار مەن فاستفۋد جەمەگەن جٶن», – دەيدٸ سپيكەر.
سٶز سوڭىندا ول كارانتين شارالارىنان بٶلەك كوروناۆيرۋستىڭ الدىن الاتىن قاراپايىم زاتتاردى اتادى.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا پاندەمييانى دەل ۋاقىتىندا ەنگٸزٸلگەن كارانتين عانا ەمەس, ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىقتى ساقتاۋ ارقىلى جەڭۋگە بولادى. ديەتاعا دا نازار اۋدارعان ابزال. جالپى, رەسپيراتورلىق ينفەكتسييالاردىڭ الدىن الۋ ٷشٸن سترەسستەن اۋلاق بولۋ كەرەك, كٶبٸرەك قوزعالۋ جەنە تازا اۋامەن تىنىس الۋ قاجەت. بٸزدٸڭ دەنساۋلىعىمىز ٶز قولىمىزدا», – دەپ قورتىندىلادى ەپيدەميولوگ.