Bala atqa qonǵan boiy quldyrai shapty. Jazdyń jyly samalyn semserdei jaryp, júitkip kele jatqan julyndai jalǵyz attyǵa jalpaq daladaǵy jota, adyr, tóbe, dóńder dúrligise kóz tigip, tańyrqana tańdai qaǵysyp, kóz ushynda dóńgelenip qalyp jatyr.
Dala tósin dúbirge toltyryp aǵyp kele jatqan ar-ǵymaq ústindegi jas jigittiń dabysynan bosyp júrgen borsyq, túlki, qasqyr, qarsaqtar dalamen jalyn júitkip kele jatqandai jantalasyp, bet-betine bezinip, innen-inge tyǵylady.
Bir kez bala at basyn asyǵys tejep, aspanǵa qarap qol bulǵap:
– Ái, Aqsha bult, tyńdashy meni, sál kidirshi! – dep aiqai saldy.
Kúnniń keshki qyzǵylt araiyna shomylyp toty qustai túrlengen, ásem óńdi aqsha bulttar qaz-qatar tizilip, qubyla betke qarai teńsele qozǵalyp, baiaý qalqyp bara jatyr edi.
Bala atyn jai bastyryp, ózgelerinen qol usynym alda qalqyǵan, taspiyqqa tartylǵan jaquttyń kózindei kórkem bulttyń tusyna kelip tizgin tartty.
– Qandai ásem ediń, Aqsha bult! Qandai ádemi ediń! Senen asqan sulýdy men kórgem joq! Sen bizdiń aýyldyń ústinen kúnde ótesiń. Men senen kóz aiyrmai, esim kete qaraimyn da turamyn. Búgin ábden shydamym taýsylyp, ózińmen bir tildesip qalaiyn dep, artyńnan erip kelemin. Estip tursyń ba meni, Aqsha bult! – dedi bala aiqailap.
Aqsha bult jerden talyp jetken tunyq daýysty estip, tańyrqanyp qaldy. Ózine túý tómennen, jasyl belesten qol bulǵap turǵan bozbalaǵa qarap jymiia ezý tartty.
– Sen kimsiń, jas bala, qaidan keldiń? – dedi Aqsha bult syńǵyrlaǵan sazdy áýenmen til qatyp.
– Men Balapan batyrdyń balasy Janbolatpyn! Men seni izdep keldim, Aqsha bult! – dedi bala atyn qarǵytyp.
– O, júregiń qandai nurly edi seniń, Janbolat! Atamyz jerdi bizge jaњannam dep uryndyryp edi. Jer – kúná men qasirettiń mekeni, jer betinde qandai qasiet bolsa da bári de onyń њaram dep, bizge jerge jetpis qadamnan artyq jaqyndamaýǵa buiyrǵan edi.
Saǵan ne derimdi bilmei turmyn tipti, – dep, Aqsha bult jai qozǵalyp júre tústi.
– Aqsha bult! Aqsha bult! Sál aialdashy! Men seni arman etip, ańsap júrmin. Bul shyn sózim meniń. Senbeisiń be, Aqsha bult? – dedi jigit abyrjyp.
– Olai, deme, Janbolat! Men seniń kóńilińe qaiaý salǵym kelmeidi. Kóńilińniń aq ekenin ańǵaryp turmyn. Biraq ózimizdi ózimiz aldamaiyq! – dedi Aqsha bult az-kem aialdap.
– Men seni kúndiz-túni oilap shermende boldym, aiaýlym. Eń bolmasa bir jyly sez aitsańshy, Aqsha bult! Kúnde seni syrtyńnan kórip, saǵynyshtai sarǵaiyp júrmin. Sen bilseń sony, Aqsha bult!
– Ózimizdi ózimiz qaiǵy otyna kúidirmeiik, Janbolat! Sen jerde, biz aspandamyz. Óz baqytymyzdy ózimizdiń júrgen jerimizden izdeiik!
– Aiaýlym, meniń armanym tek sen ǵana! Meili, sen meniń qolyma qonbai-aq qoi. Tek kúnde aýyl ústinen ótkende, sál kidirip, kúlip ótshi! Maǵan sol da jaraidy.
– Janbolat! Aq júregińniń adal daýsy ǵoi bul! Aitpaiyn dep edim, shydamym jeter emes. Men seniń aýylyńdy búgin alǵash ret qana kórip óttim. Endi oǵan qaityp oralar-oralmasym da ekitalai. Burynǵy ótkender meniń apalarym bolar... Men de seni unatyp qaldym, qadirlim! Amalsyzbyn, biraq meni jaýyz jel eriksiz aidap áketip barady. Áitpese, erkim bolsa, qalar-aq edim ózińmen! – dedi Aqsha bult daýsy dir-dir etip.
Jigit atynyń basyn irkip, Aqsha bultpen qatarlasyp qalmai keledi.
– Joq, olai emes, Aqsha bult! Kúnde ótip júrgen sen ǵoi, tek óziń ǵana ǵoi, Aqsha bult! Sen ózge bult-tarǵa uqsamaisyń. Men seni túsimde de kórip júrem! – dedi jigit.
– Joq, Janbolat! Men seni aldap turǵan joqpyn. Men de keide tús kórem. Túsime tek jeldiń jamyrai ulyǵan zarly úni ǵana kiredi. Biz bárimiz de aspannyń qyzdarymyz. Ákemiz jeldi bizge kútýshi ǵyp qoidy.
Jaramsaq jeksuryn bizdi kún demei, tún demei bir jerden bir jerge ketirip qýady da júredi. Sen meni buryn kórgen joqsyń, Janbolat.
– Sonda da sen maǵan unap tursyń, Aqsha bult! Sen durysy bulttardan da sulýsyń!
– Men de seni unattym, er jigit! Biraq sumyrai jel meni senen áketip barady ǵoi, kórdiń be? – dedi Aqsha bult aњ uryp.
– Aitshy maǵan, Aqsha bult, jel qaida qazir? Basyn shaýyp alaiyn! – dep jigit at oinatyp, qylyshyn qynaptan sýyrdy.
– Ol bir kózge kórinbeitin qubyjyq. Ózimiz de bilmeimiz qai jerde júretinin, qaidan keletinin. Áldebir jaqtan ajdaњadai ysqyrady da turady. Óz erkimizben eki adym aýlaq shyqsaq, qyzǵanshaq qapas jyndanyp keterdei bop jetip keledi de, barlyǵymyzdy bir jerge iirip, topyrlatyp toptap qoiady. Sen aspannan kúńirenis pen kúrsinis únin estimeýshi me ediń, Janbolat?
– Iá, estitinmin!
– Ol ómirimizdiń osyndai qasiret pen qorlyqqa dýshar bolǵanyna qaiǵy shegip jatqan bizder ǵoi. Túnergen aspan bizdiń túr-pishinimiz, jerge tógilgen tamshylar bizdiń kóz jasymyz ǵoi.
– Áttegen-ai, jel eger jerde júrse, jolbarystai jaý-júrek bolsa da qaimyqpai baryp qur qolmen-aq qylǵyndyryp óltirer edim-aý, zalymdy! – dedi jigit kúizele kúrsinip.
Janbolat Aqsha bulttyń artynan ere-ere eńis-eńis belderden ótip, biik taýdyń basyna da shyǵyp ketken edi. Bul kez jádigói jel bulttardy qaýipsiz dep tapqan jerine – shyń basyna shoǵyrlap tastap, ózi sharýasyn sharýalap jónine joǵalǵan-dy.
– Aqsha bult, tómen tússeishi, beri jaqyndasaishy! Men de jartasqa kóterileiin. Maǵan qolyńnan ustatshy. Saýsaǵyńnyń ushynan súieiinshi!
Osyny aityp bala jartasqa shyqty. Ar jaǵy – túbine kógildir munar tunǵan tereń shyńyraý edi. Kúreń arǵymaq býyny kiltildep, tómen qaraýǵa qany qozǵalyp, qaltyrap shaq tur.
Aqsha bult ta aq kóileginiń etegin qolymen shaq demep, jan-jaǵyna urlana kóz salyp, aqyryn basyp jaqyndai berdi.
Osy sát muny kórip qalǵan jeksuryn jel jer túbinen japalaqtai qalbańdap jetip keldi de, Aqsha bultty aspanǵa qarai alasura úrlep kep jiberdi.
– Aqsha bult! Aqsha bult! Aiaýlym, ne boldy saǵan! Nege qaityp barasyń? – dedi bala jan-dármen qoldaryn kókke sozyp.
– Qosh, qadirlim! Mende ne amal bar!.. Ketip baram, – dedi Aqsha bult jylamsyrap.
– Sál kidir, Aqsha bult, tastama meni!
– Qosh, qymbattym! Qosh bolǵaisyń!...
– Ketpe, ketpe, Aqsha bult! Tastama meni. Sensiz meniń ómirimde sán bar ma? – dep, bala arǵymaq tizginin sirestire tartyp, tebinip qaldy. Jaýyr jartastyń quzar basynda qaltyrap qatyp turǵan janýar iesiniń ámirin eki etpeitin ádetimen aqyrǵy kúshin jiyp, alystap bara jatqan Aqsha bultqa qarai bar pármenimen qarǵyp kelip ketti. Kókke edáýir kóterilgen soń tynysy tarylyp, áli bitip, bos aýadai tuiaq tirer tiianaq tappai, aiaqtaryn alasura sermep, shyńyraýǵa qarai shyńǵyryp qulai berdi.
– Qairan, dúnie-ai! Qanatym bolmady-aý!.. Qosh, Aqsha bult! Qosh aiaýlym! – dep yshqyndy bala.
– Janbola-at!.. Janbola-a-at!... – dep aiqailady Aqsha bult júregi jyrtylyp.
Bul kez jel Aqsha bultty aspan tórine aparyp tastap, taǵy da óz jónine ketip edi.
Aqsha bult, júzi qarańǵy túndei tútigip, jan ushyra tómen umtyldy. Qurby bulttary da oǵan ilese tústi. Áli quryp, dármeni túgesilgen Aqsha bult taýdyń jaqpar basyna kelip, shyńǵa súienip tómen qarady. Shyńyraý túbinde qynadai qyzyl qan shalshyǵynda shalqasynan jatqan Janbolatty kórdi.
– Asylym, ardaqtym, Janbolat! – dep jan dármen yshqyndy da Aqsha bult tula boiy tutasymen sher jasyna ainalyp, shyń basynan shyńyraýǵa qarai lyq-sydy.
Qurby bulttary aњ uryp azan-qazan bolyp qaldy. Jaqpar taýlar men shyń jartastar da kúrsinisip, kúńirenisip ketti.
Osy sát eki ókpesin qolyna alyp, entigip jel de jetti. Bulttardy bezindire qýyp, kók júzine apardy. «Ái, ana qyz qaida, a? Ol qaida ketti, a?» – dedi ol ysyldap. Bulttar túnerip, jeksuryn jelge túk jaýap qatpady.
Jel jantalasa júitkip, taýdyń qaltarys-qýystaryn túgel tintip shyqty. Aqsha bultty esh jerden tappady. Bir sát ol shýlasyp jatqan shyń-jartastar únine qulaq túrdi de, Aqsha bulttyń óz biliginen ketkenin túsinip, óz saqalyn ózi julqylady.