Kúnniń energiiasy taýsylǵanda ol óziniń tóńireginde ainalshyqtap júretin nysandardy ózine tarta bastaidy. Kúnniń kózi energiiany Jerge tarata bastaidy. Bul týraly Ǵarysh zetteýleri Eýropa ýniversitetiniń mamandary habarlady, - dep jazady Science Alert.
Ǵalymdardyń aitýynsha, qazirgi ýaqytta Kúnniń jasy bes milliard jyl. Ǵalymdar taǵy bes milliard jyldan soń búkil Kún júiesiniń ózgeretinine senedi.
Mamandar muny Jerdiń ústindegi joǵary temperatýraǵa bailanysty Jerdiń shólge ainalyp ketýimen túsindiredi. Olardyń aitýynsha, Jer 200 jyldan soń Kúnge qarai jaqyndap, Jerde adam ómir súrmeitin kezeń ornaidy. "Sáikesinshe jylýdy sińirip alatyn áser paida bolyp, Jer kúlge ainalyp ketedi", - dep túsindirdi mamandar.
Sondai-aq, ǵalymdar Kúnniń energiiasy da bir ýaqytta taýsylatynyn boljap otyr. Sol sebepten kúnniń sáýle taratýy da azaiady. Ǵalymdar birneshe ǵasyrdan soń Kún júiesiniń bizdiń ǵalamsharymyzdyń kózin joiatynyn málimdedi: Jer Kúnnen kelgen sáýleden ábden qyzady. Sodan Jerdegi barlyq ózen men kól qainap, barlyq tiri jan qyrylady. Aita keteiik, ǵalymdar bul protsesten qashyp qutylý múmkin emes dep sanaidy.
Osyǵan deiin Kún júiesiniń mańynda adam ómir súrýge bolatyn ǵalamshardyń tabylǵany jaily aitylǵan bolatyn. Ǵalamshardaǵy temperatýrada suiyq túrindegi sý bar bolýy múmkin, al klimaty ómir súrýge múmkindik beredi. Osylaisha, Proksima b Kún júiesindegi tirshilik etýge bolatyn eń jaqyn ǵalamshar atanǵan.
