Barqytbeldiń baýraiynda osy ýaqytqa deiin kókónis ataýly múlde ósirilmegen. Jer jaǵdaiy jiti zerttelmegen, mamandardyń aitýynsha, balbaniteti tómen dep tujyrym jasalǵan bolatyn. Al búginde osyndaǵy Qumkól okrýginde 2400 ga jer igerilip, 17 sharýa qojalyǵy jáne eki óndiristik kooperativ ilkimdi jumys atqaryp otyr.
Taiaýda osy okrýgtegi qyrman basynda, alqaptaǵy dala qosynda boldyq. Jolbasshymyz - Qumkól aýylynyń ákimi Tileýke Kónekbaev aldymen oralman aǵaiyndardyń kúzgi jiyn-terini qyzý júrip jatqan kókónis jáne dándi daqyldar alqabyna ákeldi.
Aýyl ákimi biyl aýa raiy jańbyrly boldy, dalanyń oty da, egin de bitik shyqty,- deidi. Dala tósin jańǵyrtyp júrgen «Enisei» kombainynyń qasyna kelip toqtadyq. Aldymyzdan beti kúnnen totyqqan bidai óńdi kelgen sharýashylyq iesi Aǵabek Ulyqbekov shyqty.
-Assalaýmaǵalaikúm, iske sát!
- Ýaǵalaikúmassalam! Shúkir, etken eńbek, tókken ter esh ketpedi. Erte kóktemde egilgen 180 ga jerdegi bidaidyń shyǵymy jaman emes, ár gektarynan 25 tsentnerden ónim alýdamyz. Elý ga jerge egilgen arpanyń túsimi 18 tsentnerden ainalyp otyr. Bul óńirdegi jerdiń qunarlylyǵy óte jaqsy. Agronom mamandar jerge joǵary baǵa berip otyr,-deidi. Aǵabek baýyrymyz júgeri alqabyna da ákeldi. Munda da qarbalas. Kombainshy qysqa ǵana amandasty. Óitkeni, sóilesýge murshasy joq. Býnkerden kezekte turǵan mashinalar qoraptaryn shabylǵan júgerige toltyryp, súrlem daiyndaý ortalyǵyna attandyryp jatyr. Ónim ár gektardan 30 tsentnerden ainalyp jatyr eken.
Aǵabektiń alqaby mańyndaǵy kókónis ósirýshi aǵaiyndy tórt azamattyń qosyna keldik. Árqaisysy jalǵa 20 gektardan jer alypty. Seksen ga jerdiń kókónisin jinap, qoimaǵa tasyp jatyr. Olardyń da biylǵy yrysy jaman emes eken, 10 myń tonna kóleminde ónim alamyz dep otyr. Atshaptyrym jerdegi kelesi alqap - 12 sharýashylyqtyń basyn qosyp otyrǵan «Myrzashól» óndiristik kooperativi. Kooperativ tóraǵasyn Almaty óńirinen kelgen tórt tirkemesi bar «KamAZ» mashinasyna kartop tiep jatqan jerinde kezdestirdik. Ádina Ulyqbekov «Qazir 150 ga jerdiń ónimin jinap jatyrmyz. Biyl egilgen gollandyq tuqymnyń túsimi tamasha. Gektarynan 300-350 tsentnerden ónim alyp jatyrmyz. Kartopqa tapsyrys berýshiler kóp. Ázirshe egis basynan solardyń tapsyrysyn oryndaýdamyz»,-deidi.
Alqaptyń basy qainaǵan eńbek. Biri kartopty qaptasa, endi biri júk mashinasyna tiep jatyr. Jumysshylardyń deni orta jastaǵy áielder men er-azamattar. Tapsyrystan artylǵan kókónister arnaiy qoimalarǵa jetkiziledi eken. Aýdannyń azyq-túlik qory da osy qoimalarda saqtalady. Ádinanyń aitýyna qaraǵanda, Barqytbel baýraiyndaǵy kooperativ músheleri jalǵa alǵan 2400 gektar jerdiń basym bóligine kókónis egilgen. Aldaǵy kúnderi sábiz, qyryqqabat, qyzylsha jinalmaq. Qyzanaq pen qiiar túgel jinalyp, saýda oryndaryna túsken. Kóbisi Óskemen, Semei, Aiagóz qalalarynda satylýda.
«Qumkól aýyldyq okrýgi aýdandaǵy kókónis óndirisiniń negizgi bazasy dese de bolǵandai,-deidi osy jerde áńgimege aralasqan aýyl ákimi T.Kónekbaev,- aýdan basshysy D.Orazbaev budan eki jyl buryn osy tyń jerdi igerýdiń bastamashysy bolyp, ońtústiktegi jer qadirin biletin aǵaiyndardy osynda qonystandyrǵanda jergilikti turǵyndardyń munda kókónis óspeidi degen paiymdary búginde joqqa shyqty. Qazir igerilgen 2400 ga jer aýdan jurtshylyǵynyń igiligine ainaldy. Biyl 1500 gektar jerge egilgen kókónisten 15000 tonna ónim alamyz dep otyrmyz. Oǵan jaǵdai jasalǵan. Bes qoimamyz bar, taǵy bir qoima paidalanylýǵa beriledi. Diqandardyń tehnikalary da saqadai sai. Janar-jaǵarmai tapshylyǵyn kórgen emespiz. «Myrzashól» óndiristik kooperativinde 15 birlik jańa tehnika egis dalasynda júr. Atalǵan tehnikanyń barlyǵy lizing arqyly alynǵan. Aldaǵy maqsatymyzda - okrýgke qarasty shaǵyn sharýashylyqtardy aýyl sharýashylyǵy kooperativine ainaldyrý. Elbasy jaqynda ǵana ótken keleli keńeste barlyq deńgeidegi ákimderge bul isti jedeldetýdi qatań tapsyrdy, bizdiń aýylda mundai tájiribe bar».
Qumkól aýylyndaǵy egistik pen qyrman basynda bolǵanymyzda aýdandaǵy aýyl sharýashylyǵy salasynyń keleshegi kemel ekendigine aiqyn kóz jetkizdik. Kún eńkeie egis basynan qozǵalǵanymyzda qara joldyń ústinde «Belarýs» traktorynyń tirkemesimen qyrmannan aýylǵa qarai ándetip bara jatqan jumysshylardy kórdik.
Qadyrbek Kákimuly
Tarbaǵatai aýdany.
"Didar" gazeti
