QR Bilim jáne ǵylym ministrligi Respýblikalyq biýdjettiń atqarylýy jónindegi esep komiteti memlekettik aýdit barysynda ministrlikte qarjylyq buzýshylyqtardy anyqtaǵany týraly aqparatqa qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR BǴM baspasóz qyzmetine silteme jasap.
QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń málimetterine sáikes, 16 milliard teńgeniń buzýshylyǵy aýdittiń barlyq nysandaryna (BǴM, baǵynyshty uiymdar, jergilikti atqarý organdary) qatysty. Sol somanyń 10 mlrd teńgesi «e-learning» júiesi boiynsha 2015 jylǵa deiin satyp alynǵan jabdyqtarmen inventarizatsiialaýǵa bailanysty BǴM buzýshylyǵy retinde kórsetilgen. Qalǵan soma jergilikti atqarý organdarynyń úlesine tiesili.
Qazirde inventarizatsiialaý jónindegi komissiia jumys júrgizip jatyr, qural-jabdyqtardy der kezinde rásimdemegen (kiris qataryna jatqyzbaǵan) oblystarǵa barý josparlanǵan.
Tiimsiz paidalanǵan 43 mlrd teńge somasyndaǵy biýdjet qarjysynyń 37 mlrd teńgesi BǴM úlesinde, sonyń ishindegi 31 mlrd teńge «e-learning» júiesine qatysty. «Sonymen qatar «e-learning» elektrondy bilim berý jobasy aiasyndaǵy jumystar jalpy oń baǵasyn alǵanyn atap kórsetken jón. 2015 jylǵa deiin 27 mlrd teńgeniń qural-jabdyǵy satyp alynǵan», - delingen mátinde.
Ulttyq bilim berý derekter qoryn (UBDQ) jáne Oqytýdy basqarý júiesin (learning management system, LMS) qurýǵa 2 mlrd teńge jumsalǵan. «UBDQ - búkil eldegi bilim berý salasyndaǵy statistikalyq esepterdi engizýdiń biregei quraly», - delingen habarlamada.
«Esep komitetiniń baspasóz relizinde keltirilgen qalǵan faktiler BǴM-ǵa janama qatysy bar», - deidi ministrliktegiler. Atap aitqanda, 2016 jyly salynýy josparlanǵan 8 mekteptiń 929 mln teńgege tek 4-eýi paidalanýǵa berilgen. Sonymen qatar nysandardy qarjylandyrýǵa berilgen ótinishter óńirlerdiń ákimdikterinen keledi, memlekettik satyp alý da jer-jerde júzege asyrylady. Profildi ministrlik - baǵdarlamanyń ákimshisi, ol tek qarjylardyń der kezinde aýdarylýyna ǵana jaýapty.
Osyǵan uqsas jaǵdai úsh aýysymda bala oqytatyn jáne apattyq jaǵdaidaǵy mektepterde de baiqalady. «2015 jylǵy 1 qazanda anyqtalǵan 156 úsh aýysymda bala oqytatyn jáne apattyq jaǵdaidaǵy mektep 2017-2018 jyldar aralyǵynda tolyǵymen jabylady. Osy maqsatta jumsalatyn qarjy tolyq kólemde bólingen. Alaida turǵyndardyń demografiialyq ósiminen jáne mektepterdiń tabiǵi qartaiýy men tozýynyń saldarynan jyl saiyn problemalyq mektepter paida bolyp otyrady. 2016 jyldyń qazanynda apattyq jaǵdaidaǵy 23 mektep jáne úsh aýysymda bala oqytatyn 56 mektep anyqtaldy», - delingen habarlamada.
Sonymen qatar, BǴM úshin 2008 jyldan 2015 jylǵa deiingi aralyqta álemdik deńgeidegi kolledjder men óńiraralyq kásibi ortalyqtardyń qurylysy da aitarlyqtai qiyndyqtardy týyndatqan. Osy jobalar boiynsha anyqtalǵan buzýshylyqtarǵa qatysy bar birqatar tulǵanyń sottalǵany belgili. «Osyǵan orai, aǵymdaǵy jyly nysandardyń odan ári qyzmet etetini týraly sheshim shyǵarylǵanyn, olar ákimdikterge áleýmettik qajettilikter negizinde beriletinin habarlaimyz. QR BǴM ustanymy: atalǵan jobalardyń barlyǵy da kóp shyǵyndardy talap etedi, olardy qurýǵa qajettilik joq», - deidi ministrliktegiler.
Sonymen qatar kadrlarǵa degen suranysty boljaýdy QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi júrgizedi. Ol jergilikti atqarýshy organdarmen, iri kompaniialarmen jáne basqa memlekettik organdarmen yntymaqtastyqta jýyq ýaqyttaǵy kadrlarǵa degen suranysty anyqtaidy. «Sol suranysqa negizdele BǴM memlekettik tapsyrys beredi. Bilim jáne ǵylym ministrligi ondai suranysty qalyptastyrmaidy, óitkeni BǴM ondai fýnktsiiany atqarmaidy», - delingen mátinde.
Sonymen qatar isterdi quqyq qorǵaý organdaryna berý QR BǴM laýazymdy tulǵalaryna qatysty emes, biraq oryndalmaǵan jumystarǵa aqy tóleý boiynsha Ońtústik Qazaqstan oblysy Sairam aýdanynyń qurylys bólimine jáne konkýrs sharalaryn ótkizbesten stýdentterdiń tamaqtanýyn uiymdastyrý týraly kelisim jasasý boiynsha Qazaq memlekettik qyzdar pedagogikalyq ýniversitetine qatysy bar.
Eske sala keteiik, bir kún buryn Respýblikalyq biýdjettiń atqarylýy jónindegi esep komiteti respýblikalyq biýdjetten QR BǴM-ǵa jekelegen biýdjettik baǵdarlamalarǵa bólingen qarjylardyń tiimdi paidalanylýy, sondai-aq kvazimemlekettik sektor sýbektileriniń aktivteri boiynsha júrgizilgen memlekettik aýdit qorytyndylaryn jariialaǵan bolatyn.
Atap aitqanda, memlekettik aýdit qorytyndysy boiynsha jalpy somasy 16,9 mlrd teńge bolatyn qarjylyq zań buzýshylyqtar, 43,2 mlrd teńge biýdjet qarajatyn tiimsiz paidalaný jáne jalpy somasy 26,7 mlrd teńgeni quraityn 147 rásimdik quqyq buzýshylyq faktileri anyqtaldy.
Sondai-aq, memlekettik aýdit barysynda 5,9 mlrd teńge qalpyna keltirilgen jáne ótelgen, onyń ishinde respýblikalyq biýdjet kirisine 285,1 mln teńge qaitarylyp, býhgalterlik esep boiynsha 5,1 mlrd teńge jumystardy oryndaý, qyzmetter kórsetý, taýarlardy jetkizý arqyly qalpyna keltirildi.
Otyrys qorytyndysy boiynsha Bilim jáne ǵylym ministrligine anyqtalǵan buzýshylyqtardy joiý boiynsha sharalar qabyldaý, biýdjet jáne ózge de zańnama talaptarynyń saqtalýyn qamtamasyz etpegen laýazymdy adamdardyń jaýapkershiligin qaita qaraý jáne ózge de tapsyrmalar berildi. Memlekettik aýdittiń birqatar materialy protsestik sheshimder qabyldaý úshin quqyq qorǵaý organdaryna jáne ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly isterdi qaraýǵa ýákiletti organdarǵa jiberiledi.
