Qorshaǵan ortany qorǵaýda ulttyq filosofiiany qoldaný qajet. Mundai pikirdi ekologiia salasynyń sarapshysy, zańger Abzal Quspan bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Prezident Qasym-Jomart Toqaev biylǵy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda ekologiia tóńiregindegi eki máselege erekshe toqtaldy. Birinshisi, qorshaǵan ortany qorǵaý isinde quqyq buzǵan azamattardy qylmystyq jáne ákimshilik jaýapqa tartý tártibin qatańdatý. Ekinshisi, óskeleń urpaqqa ekologiialyq mádenietti úiretý. Qylmystyq jáne ákimshilik jaýapkershilikti kúsheitý kóp jumysty qajet etpeitin ári tez arda oryndalatyn tapsyrma. Al jas býyndy qorshaǵan ortany qorǵaýǵa tárbieleý eń keminde 10 jyldy qajet etedi jáne Joldaýda aitylǵan tapsyrmalardyń eń qiyny. Osy oraida, bul máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan arnaiy memlekettik baǵdarlama ázirlenýi qajet. Ol az degende 10 jylǵa josparlanýy tiis. Sonymen qatar, jas býynǵa ekologiialyq mádenietti túsindirý jumystary tek QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligine ǵana júktelmeý kerek. Oǵan QR Bilim jáne ǵylym ministrligi jáne ózge de jaýapty organdardyń kómek kórsetýi mańyzdy. Óitkeni, QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrliginiń quzyreti basqa organdarǵa júrmeidi», - dedi ekologiia salasynyń sarapshysy Abzal Quspan.
Onyń aitýynsha, qorshaǵan ortany qorǵaýda qazaqtyń ulttyq dúnietanym filosofiiasyn qoldanǵan tiimdi. Osy maqsatta qazaqstandyq ekolog-sarapshylar «Ekosofiia nemese kieli tabiǵat» atty kitapty jaryqqa shyǵarǵan.
«1973 jyly norvegiialyq filosof Arne Ness «Ekosofiia» degen ǵylymnyń negizin saldy. Bul ilim kez-kelgen ósimdikpen janaýardyń kiesin túrli ápsana, ańyz arqyly jas býynǵa túsindire otyryp, olardy qorshaǵan ortany qorǵaýǵa tárbieleidi.
Máselen, Qarataýda Babatúkti Shashty Áziz áýlieniń bulaǵy bar. Ony Jylybulaq dep ataidy. Bulaqtan jinalǵan kishigirim kólde balyq óte kóp. Biraq olardy eshkim aýlamaidy. «Áýlieniń balyǵy» dep tiisýge qorqady. Odan basqa jerdiń bárinde balyqty qyryp aýlap jatyr. Sol siiaqty Mańǵystaýdyń Oǵlandy taýynda emin-erkin jaiylyp júrgen arqar-kiikterdi qarańyz. Adamnan qashpaidy. Jurt ta olarǵa tiispeidi. Sebebi ony Beket atanyń arqary dep biledi. Al, odan ózge jerdegi arqar men kiik adamnyń ózi turmaq, iisin sezse qashady. Sondyqtan, Oǵlandydaǵy arqarlardy saqtap turǵan – Beket atanyń kiesi.
Sondai-aq, aqqýdy atpaý, qarlyǵash qusyna ziian keltirmeý kerektigi jazylǵan túrli shyǵarmalar bar. Osynyń nátijesinde olardy eshkim atpaidy, kiesinen qorqady.
Sondyqtan osyndai ulttyq dúnietanymymyzda bar ańyzdardy toptastyryp «Ekosofiia nemese kieli tabiǵat» kitabyn jaryqqa shaǵardyq. Bul Joldaýda aitylǵan ekologiialyq mádenieti joǵary urpaqty tárbieleý jolynda mańyzdy ról atqaratyn qural bolmaq», - dep atap ótti A. Quspan.
Sarapshynyń sózinshe, atalǵan ilim búginde memleket deńgeiinde moiyndalmaǵan. Qazirgi tańda Eýropa elderi jáne Japoniia ekosofiiany tereń zerttep, ony jalpyulttyq dárejede nasihattaý isin qolǵa alǵan.
