Astana meditsina ýniversiteti profilaktikalyq meditsina jáne nýtritsiologiia kafedrasynyń dotsenti Roza Súleimenova koronavirýs infektsiiasyna qarsy immýnitetti kóterý úshin qandai sharalar qabyldaý kerektigin túsindirdi.
- Roza Qaldybekqyzy, koronavirýs taqyryby ózekti bolyp turǵan kezde immýnitetti kóterý máselesine qoǵam erekshe mán berip otyr. Osy oraida qandai keńes berer edińiz?
- Eń bastysy – immýnitetti álsiretpei, durys tamaqtaný kerek. Immýnitetti kóterý taqyrybyna toqtalsaq, aqýyzy kóp taǵamdarǵa mán berý kerek. Olarǵa taýyq, balyq, iri qara, sonyń ishinde jylqy eti jatady. Osylardyń sorpasynyń quramynda aqýyz kóp. Sol sebepti bul taǵamdardy mindetti túrde eskergen mańyzdy. Sonymen qatar, túrli jańǵaqtardy alý kerek. Immýnitetti kóterý úshin 30-40 paiyzyn aqýyzdan qurasaq, qalǵan 50-60 paiyzyn kókónister men jemis-jidekter arqyly qamtyǵan durys bolady. Jaz ailarynda alma, almurt, banan, qulpynai, qaraqat, tańqýrai, itmuryndy kóbirek alǵan jón. Bular tabiǵi ónim bolǵandyqtan, S vitamininiń kózi. Atap aitqanda, suiyqtyqty kóp ishken abzal. Kúnine 3-5 litrge deiin sý, kompot jáne mors ishýge bolady. Aǵzaǵa S vitamini óte qajet.
- Mamandar adamnyń jaqsy kóńil-kúii immýnitetti kóterýge erekshe áser etetinin aityp jatyr. Sizdiń pikirińizdi bilsek.
- Kóterińki kóńil-kúi aýyryp qalmaýǵa kóp septigin tigizedi. Kúizeliske túspegen durys. Eger kóńil-kúiimiz jaqsy bolyp, jigerlenip júrsek, immýnitet te jaqsy kóteriledi. Sary ýaiymǵa salynyp júrse, immýnitet te álsireidi. Sondyqtan únemi pozitivti bolý qajet. Eshqashan baibalam salmai, ýaiymdamai, barynsha sabyr saqtap, jaqsylyqtan úmit etý kerek. Óitkeni, immýndyq júie osyǵan tikelei bailanysty.
- Jalpy, adamdar profilaktikalyq sharalarǵa qatysty neni bilýi shart?
- Kóbine dúken men dárihanaǵa baramyz. Bul nysandardyń kassalarynda kei jaǵdaida kezek bolyp jatady. Osy oraida ara qashyqtyqty saqtaýǵa mán bergen durys. Úiden shyqqanda meditsinalyq maskany taǵyp, arnaiy qolǵap kiip, qolǵa antiseptik alý qajet. Úige kirgen boida qolymyzdy sabynmen jýamyz. Bólmeni kúnine kemine 3-4 ret jeldetken abzal, sondai-aq ylǵaldy tazalyq sharalaryn júrgizýge kerek.
Sonymen qatar, óz betińizshe emdelmei, áýeli emhanadaǵy ýchaskelik dárigermen nemese jedel járdemge habarlasyp, sondaǵy mamandarmen aqyldasýǵa shaqyramyn. Basyńyz aýyryp, qurǵaq jótel, entigý paida bolsa, dene qyzýy kóterilip, iis sezýden aiyrylsańyz, álsizdik pen tersheńdik sezinseńiz, birden mamandarmen keńesip, em-dom alyńyz.
- Suqbatyńyzǵa raqmet!
