QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Qazaqstanda koronavirýs infektsiiasynyń taralýyna jol bermeý sharalary týraly densaýlyq saqtaý ministri E. Birtanov pen syrtqy ister ministri M. Tileýberdi, indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministriniń orynbasary B. Qamaliev, Premer-Ministrdiń orynbasary E. Toǵjanov baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
QR densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtaeov qazirgi tańda álemde COVID-19 pnevmoniiasymen 88 571 adam tirkelgenin jáne onyń 1951-y sońǵy táýlik ishinde oryn alǵanyn habarlady. Kún saiynǵy ósim qarqyny 2,25%-dy qurady.
Sonyń ishinde Qytai Halyq Respýblikasynda 80 174 adam aýrýǵa shaldyǵyp, 206-y sońǵy táýlik ishinde tirkeldi (kún saiynǵy ósim – 0,25%), 44 518 adam jazylyp shyqty (55%). Statsionarlarda áli de 32 741 naýqas em alýda.
Búgingi tańda Qytaidan tys elderde 8 397 adamda koronavirýstyq infektsiia rastaldy. Naýqastardyń kóbi Ońtústik Koreia, Italiia, Iran, Japoniia elderinde tirkelgen jáne orta táýliktik ósý qarqyny 30%-dy qurady.
«Densaýlyq saqtaý ministrligi osy jyldyń 6 qańtarynan bastap Qazaqstan Respýblikasynda koronavirýstyq infektsiianyń (KVI) ákelinýi men taralýynyń aldyn alý boiynsha kúsheitýdiń úsh kezeńin iske asyrdy», — dedi densaýlyq saqtaý ministri.
Birinshi kezeńde Qazaqstan Respýblikasynyń bas memlekettik sanitarlyq dárigeriniń qaýlysymen memlekettik shekara arqyly ótkizý pýnktterinde sanitarlyq-epidemiologiialyq baqylaý kúsheitilip, arnaiy jattyǵýlar ótkizildi. Budan ózge, QHR-dan kelgen adamdarǵa meditsinalyq monitoring qamtamasyz etildi. Jeke qorǵaný, syrqattyń aldyn alý jáne emdeý quraldarynyń qajetti qorlary qalyptastyryldy. Sonymen qatar halyq arasynda aqparattyq-túsindirý jumystary bastaldy.
31 qańtardan bastap kúsheitýdiń 2-kezeńi bastaldy. Densaýlyq saqtaý ministrliginiń buiryǵyna sáikes:
- barlyq shekaralardaǵy sanitarlyq-karantindik pýnktterge qosymsha 150 sanitarlyq-epidemiologiialyq qyzmet mamany jiberildi;
- jańa infektsiianyń zerthanalyq diagnostikasy retteldi;
- klinikalyq emdeý hattamasy jáne epidemiiaǵa qarsy is-sharalar algoritmderi bekitildi.
20 aqpannan bastap Ministrlik infektsiianyń ákelinýi men taralýynyń aldyn alý boiynsha kúsheitýdiń 3-kezeńin iske qosty.
«Koronavirýstyq infektsiianyń taralý qaýpiniń deńgeiine bailanysty elderdi úsh sanatqa saralaý boiynsha ádisteme ázirlenip, engizildi. Qaýip deńgeiine bailanysty koronavirýstyq infektsiia taralǵan elderden kelgen adamdarǵa tiisti meditsinalyq monitoring ornatyldy», — dedi E. Birtanov.
Táýlik boiy basqa memleketterdegi qaýip deńgeii baǵalanýda. Baqylaý KVI tirkelgen jaǵdailardyń sany, aýrýshańdyq deńgeii, virýstyń taralý qarqyny sekildi birqatar kriteriilerden turady.
Biylǵy 1 naýryzdan bastap Ministrlik kúsheitýdiń tórtinshi satysyn engizdi. QR Bas memlekettik sanitarlyq dárigeriniń qaýlysymen birinshi sanattaǵy elder qataryna Qytai Halyq Respýblikasymen qatar, Iran, Ońtústik Koreia, Japoniia, Italiia, Gonkong (QHR), Taivan (QHR) jáne Makao (QHR) jatqyzyldy.
«QHR men Irannan kelgen azamattar mindetti túrde 14 kúndik karantinge jatqyzylady jáne aýrýhanadan shyqqannan keiin qosymsha 10 kún ishinde meditsinalyq baqylaýda bolady», — dedi densaýlyq saqtaý ministri.
Birinshi sanattaǵy qalǵan elderden kelgen (Ońtústik Koreia, Japoniia, Italiia, Gonkong (QHR), Taivan (QHR) jáne Makao) azamattar 14 kúnge turǵylyqty jeri boiynsha karantinge ornalastyrylady. Biraq sanitarlyq qyzmettiń sheshimi boiynsha bul adamdar meditsinalyq uiymdaǵy karantinge aýystyrylýy múmkin.
Ekinshi sanattaǵy elderden kelgen azamattar 14 kún ishinde turǵyn jeri boiynsha meditsinalyq baqylaýda bolady jáne qosymsha 10 kún boiy qońyraý shalý arqyly qashyqtyqtan baqylaý astynda bolady.
Úshinshi sanattaǵy elderden kelgen azamattar 24 kún ishinde qońyraý shalý ádisimen qashyqtan baqylanady.
Jergilikti atqarýshy organdar syrttan kelgen barlyq azamatarǵa muqiiat monitoringti qamtamasyz etýi qajet.
Sonymen qatar, Memleket basshysynyń azamattardyń densaýlyǵyn qorǵaý maqsatynda túbegeili sharalar qabyldaý tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Densaýlyq saqtaý ministrligi basqa memlekettik organdarmen birlese otyryp, Qazaqstan Respýblikasynda koronavirýstyq infektsiia anyqtalyp, taralǵan kezdegi is-qimyl algoritmin ázirledi («B jospary»).
2020 jyldyń 6 qańtarynan bastap Densaýlyq saqtaý ministrligi memlekettik shekaradan ótkizý pýnktterinde sanitarlyq baqylaýdy kúsheitip, millionnan astam adamdy tekserip qarady.
Baqylaýǵa 30 myńnan astam adam alyndy. Búgingi kúni inkýbatsiialyq kezeńniń aiaqtalýyna bailanysty baqylaýdan azamattardyń negizgi bóligi shyǵaryldy. 6 474 adam áli de meditsinalyq baqylaý ústinde.
«6 qańtardan bastap qazirgi ýaqytqa deiin dene qyzýy kóterilip, jedel respiratorlyq virýs infektsiiasymen aýyrǵan 186 adam aýrýhanaǵa jatqyzyldy, olardyń 166-i jazylyp shyqty. Qalǵan 20 adam statsionarda em alýda. Koronavirýstyq infektsiia diagnozy rastalmady, zerthanalyq zertteý nátijeleri teris», — dedi E. Birtanov.
Syrqattardan alynǵan synamalar Resei, Qytai jáne otandyq óndiristiń test-júielerimen zertteldi. Barlyq testiler Dúniejúziliń Densaýlyq Saqtaý Uiymymen validatsiialandy.
Qazirgi tańda barlyǵy 967 adam zerthanalyq tekserýden ótti, onyń ishinde 544 adam Qytai Halyq Respýblikasy (Pekin jáne Ýhan) men Japoniiadan (Tokio) keldi, 423 adam koronavirýs nemese naýqastarmen bailanysta boldy kúdigimen aýrýhanaǵa jatqyzyldy.
Úkimet rezervinen qarajat bólindi. Koronavirýstyq infektsiia anyqtalǵan jaǵdaida jáne koronavirýs taralǵan elderden kelgen adamdardy karantinge ornalastyrý maqsatynda meditsinalyq uiymdardyń daiyndyǵy qamtamasyz etildi. Test-júielerdiń, dárilik zattar men meditsinalyq buiymdardyń, sondai-aq jeke qorǵaný quraldarynyń qorlary jasaldy.
QR syrtqy ister ministri Muhtar Tileýberdi óz kezeginde Syrtqy ister ministrligi jedel sharalardy qabyldaý maqsatynda koronavirýstyq infektsiianyń taralýyna qatysty ahýaldy erekshe baqylaýda ustap otyrǵanyn aitty.
Máselen, koronavirýs infektsiiasynyń taralýy boiynsha epidemiologiialyq qaýpi joǵary elderdegi sheteldik mekemelerimizde jedel shtabtar quryldy, bizdiń azamattardy evakýatsiialaý boiynsha is-áreketter algoritmderi qabyldandy jáne konsýltatsiialar berý maqsatynda «jedel jeliler» ashyldy.
Búgingi tańda Qytaidan 480 qazaqstandyq evakýatsiialandy. Qytaimen turaqty áýe reisteri, jaiaý júrý beketteri, temir jol/avtomobil jolaýshy tasymaly toqtatyldy. 2020 jylǵy 3 aqpannan bastap Qytaidaǵy barlyq sheteldik azamattarǵa viza berý toqtatyldy.
Biylǵy 5 naýryzdan bastap Ázerbaijanmen áýe reisteri qysqarady jáne Iran azamattarynyń Qazaqstanǵa kirýine tyiym salynady.
«Bizdiń azamattarǵa epidemiologiialyq qaýpi joǵary elderge sapar shegýden qalys qalý usynyldy», — dedi M. Tileýberdi.
Qolda bar málimetter boiynsha, atalǵan elderde 95 myńnan astam azamattarymyz bar, onyń ishinde 35 myńy Koreiada, 40 myńy – Amerika Qurama Shtattarynda, 5100 – Birikken Arab Ámirlikterinde, 5000 – Germaniiada, 3000 – Ulybritaniiada, 1800 – Italiiada, 1000 – Frantsiiada. Olardyń basym bóligi — stýdentter, eńbek migranttary, sheteldegi mekemelerdiń qyzmetkerleri jáne olardyń otbasy músheleri, týrister men biznesmender.
«Epidemiologiialyq ahýal ýshyqqan jaǵdaida, qazaqstandyq azamattardy evakýatsiialaý máselesi der kezinde qarastyrylatyn bolady. Búgingi tańda sheteldegi Qazaqstan azamattarynyń arasynda koronavirýspen aýyrǵan jaǵdailardyń tirkelmegenin erekshe atap ótken jón», — dedi syrtqy ister ministri.
Koronavirýs infektsiiasynyń taralýy boiynsha epidemiologiialyq qaýpi joǵary elderdegi ahýalǵa, sondai-aq memleketterdiń koronavirýstyń taralýyna jol bermeý boiynsha shekteý sharalaryna monitoring jáne taldaý júrgizilýde.
Jasalǵan taldaý kórsetip otyrǵandai, shet elder kelesi shekteý sharalaryn qabyldaýda:
- halyqaralyq ótkizý pýnktterinde jáne áleýmettik mańyzy bar nysandarda sanitarlyq-karantindik baqylaýdy kúsheitý;
- qaýpi bar eldermen vizalyq rejimdi ishinara nemese tolyq toqtatý, tipti memlekettik shekarany jabý;
- aviatsiialyq, temirjol jáne avtomobildik jolaýshylar qatynastaryn qysqartý jáne múldem toqtatý;
- ýaqytsha epidemiologiialyq ortalyqtar jáne gospitaldar salý;
- qoǵamdyq-buqaralyq jáne halyqaralyq is-sharalardy toqtatý.
«Sonymen qatar, epidemiianyń ekonomika men jeke bizneske teris áserin boldyrmaý boiynsha sheteldik memleketter aldyn alý sharalar qabyldanýda. Ministrlik osy baǵyttaǵy jumysty jalǵastyrady», — dedi M. Tileýberdi.
Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministri B. Qamaliev koronavirýstyń taralýynyń aldyn alý boiynsha kólik salasynda qabyldanyp jatqan birqatar sharalar týraly aityp berdi.
Máselen, Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy barlyq turaqty reister (aptasyna 34 reis) 2020 jylǵy 3 aqpannan bastap toqtatylǵan.
2020 jylǵy 1 naýryzdan bastap Nur-Sultan – Seýl jáne Almaty – Seýl baǵyttary boiynsha turaqty reisterdiń sany aptasyna 9-dan 3-ke deiin qysqardy.
«Mahan Air» áýe kompaniiasynyń Almaty – Tegeran baǵyty boiynsha reisteri biylǵy 1 naýryzdan bastap toqtatyldy (aptasyna 1 reis). Sondai-aq osy jyldyń 5 naýryzynan bastap Nur-Sultan – Baký reisi toqtatylady. Almaty – Baký reisi 5-ten 1 reiske, Aqtaý – Baký reisi 7 reisten 1 reiske deiin qysqartyldy. Nur-Sultan – Tokio áýe baǵdary 2-den 1 reiske deiin qysqartyldy.
«Atalǵan reisterdiń toqtatylýyna bailanysty, biletteri bar jolaýshylar aǵymdaǵy jyldyń 1 naýryzdan bastap joǵaryda kórsetilgen reisterge bilet alǵan orny boiynsha aiyppul sanktsiialarynsyz jáne tolyq kólemde qaitara alady», — dedi B. Qamaliev.
Jolaýshylar tasymaly salasynda osy jyldyń 27 qańtarynan bastap Qytai Halyq Respýblikasymen barlyq 13 turaqty avtobýs baǵyty toqtatyldy. Qazirgi ýaqytta tek shekararalyq aimaqtan ýaqytsha saqtaý qoimasyna deiin jolda táýligine orta eseppen 20 avtokólik quraldaryna deiin ótkizýi júrgiziledi. 10 aqpannan bastap Qytaimen shekaradan ótetin barlyq júrgizýshiler turǵylyqty jeri boiynsha dárigerlerdiń baqylaýynda.
Qorytyndylai kele, B. Qamaliev koronavirýsqa qatysty barlyq máseleler QR DSM-men qatar, QR IIDM kúndelikti baqylaýyna alynǵan.
Premer-Ministrdiń orynbasary E. Toǵjanov Qazaqstanda koronavirýstyq infektsiianyń taralýyna jol bermeý jónindegi sharalardy qatań baqylaý maqsatynda qurylǵan Úkimettik vedomstvoaralyq komissiia turaqty negizde jumys isteitinin atap ótti. Osy kezeńde 11 otyrys ótkizildi, tiisti organdarǵa 100-den astam tapsyrma berildi. Búgingi tańda joǵary bilikti meditsina qyzmetkerleri halyq arasynda túsindirý jumystaryn jalǵastyrýda. Sonymen qatar E. Toǵjanov óńir ákimdikteriniń nazaryn adamdar kóp jinalatyn jerlerde sanitarlyq dezinfektsiia jumystaryn kúsheitý qajettigine aýdardy. Onyń ishinde — oqý oryndarynda, dini nysandarda, saýda oryndarynda, áýejailarda, temir jol jáne avtovokzaldarda. Bul tizim qajettiligine qarai ózgerýi kerek.
