Konstitýtsiialyq Keńes Toqaevtyń ótinishi boiynsha sheshim qabyldady

Konstitýtsiialyq Keńes Toqaevtyń ótinishi boiynsha sheshim qabyldady


Konstitýtsiialyq Keńes Respýblika Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń "Qazaqstan Respýblikasynyń Konstitýtsiiasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly" Qazaqstan Respýblikasy Zańy jobasynyń Konstitýtsiianyń 91-babynyń 2-tarmaǵyna sáikestigin tekserý týraly ótinishin qarady, - dep habarlaidy "Ult aqparat" Keńestiń resmi saityna silteme jasap.

Óziniń qorytyndysynda Konstitýtsiialyq Keńes Zań jobasynyń Respýblikasy Prezidentiniń "Jańa Qazaqstan: jańarý men jańǵyrý joly" atty Qazaqstan halqyna Joldaýynyń aiasynda ázirlengenin atap ótti.        

Keńestiń pikirinshe, usynylǵan sharalar qoǵamnyń tez transformatsiialanýǵa baǵyt alǵan kezeńinde júrgizilip jatqan reformalardyń berik saiasi-quqyqtyq irgetasyn qalaýǵa arnalǵan. 

Zań jobasymen Memleket basshysynyń ókilettikteri naqtylanǵan, Parlamenttiń, máslihattardyń róli nyǵaitylǵan, bul "halyq únine qulaq asatyn memleket" tujyrymdamasyn tabysty iske asyrýdyń mańyzdy faktoryna ainalmaq. Jańǵyrtylǵan prezidenttik basqarý nysanynyń qurylymy bilik institýttarynyń ońtaily teńgerimin qamtamasyz etedi.

Konstitýtsiialyq Keńestiń paiymdaýynsha, birqatar ózgerister men tolyqtyrýlar biliktiń zań shyǵarýshy (ókildi) tarmaǵyn qaita formattaýǵa baǵyttalǵan. Bular memlekettiń kúshti parlamenttik mádenieti men institýtsionaldyq turaqtylyǵyn arttyrady.   

Senat pen Májilisti qurýdyń jańa tártibine oń baǵa berildi. Májilis sailaýynda aralas sailaý júiesin engizý ýaqyt talabynan týyndaidy. Sondai-aq, bir mandatty aýmaqtyq sailaý okrýgi boiynsha sailanǵan Májilis depýtatyn sailaýshylardyń keri qaitaryp alý quqyǵy da oryndy engizilgen. Parlamenttiń Prezidenttiń qol qoiýyna zańdy usynýy; Senattyń Májilis qabyldaǵan zańdardy maquldaý nemese maquldamaý quqyǵy; Úkimetke konstitýtsiialyq qundylyqtarǵa qater tóndiretin jaǵdailarda zań kúshi bar ýaqytsha normativtik quqyqtyq aktilerdi qabyldaýǵa quqyq berý jáne basqalar da ýaqyt talabynan týǵan ózgerister. 

Respýblikalyq biýdjettiń atqarylý sapasyna parlamenttik baqylaý kúsheitildi.   

Konstitýtsiialyq Keńes jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý kepildikteri kúsheitilgenin atap ótti. Oǵan oblystar, respýblikalyq mańyzy bar qalalar jáne astana ákimderin taǵaiyndaýdyń jańa tártibi kýá. Sonymen qatar, Respýblika Prezidentiniń atalǵan ákimderdiń aktileriniń kúshin joiý nemese qoldanylýyn toqtata turý quqyǵy joiyldy.  

Keńes óz qorytyndysynda ólim jazasyn joiýdy, Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń konstitýtsiialyq mártebesin kúsheitýdi, prokýratýra týraly jeke konstitýtsiialyq zań qabyldaýdy adam quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy progressivti ózgerister dep atap ótti.  

Konstitýtsiialyq Keńes Konstitýtsiialyq Sotty qurýǵa oń baǵa berdi. Konstitýtsiialyq Sotqa ótinish sýbektileri qataryna azamattardy, Bas Prokýror men Adam quqyqtary jónindegi ýákildi qosý ádil jáne quqyqtyq memleket qurýdaǵy mańyzdy qadam bolatynyna erekshe nazar aýdardy. Bundai qadam tejemelik ári tepe-teńdik júiesin, azamattardyń konstitýtsiialyq quqyqtaryn qorǵaýdy institýtsionaldy túrde nyǵaitady dep sanaidy. 

Jer men tabiǵi resýrstardyń menshik iesi halyq ekendigi týraly normany naqty bekitý bolashaqta  osy turǵyda ár túrli túsinýlerge jol bermeitin bolady.    

Osy oraida, Konstitýtsiialyq Keńes "Qazaqstan Respýblikasynyń Konstitýtsiiasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly" Zań jobasy Konstitýtsiiada belgilengen talaptarǵa sáikes dep sanaidy.   

Konstitýtsiialyq Keńes qorytyndysynyń tolyq mátini baspasózde jáne keńes saitynda jariialanady.