Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine Qazaqstan Respýblikasynda mikroqarjylyq jáne kollektorlyq qyzmetti retteý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy ekinshi oqylymda maquldandy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Zań jobasy «Qazaqstan Respýblikasy azamattarynyń borysh júktemesin azaitý sharalary týraly» Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń 2019 jylǵy 26 maýsymdaǵy № 34 Jarlyǵyna jáne Memleket basshysynyń 2020 jylǵy 24 qańtarda ótken Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda berilgen tapsyrmasyna sáikes ázirlendi.
Zań jobasynyń maqsaty – bul qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheitý.
Depýtattardyń túzetýleri:
- kredit berý táýekelderiniń ósýine jáne azamattardyń boryshtyq júktemesiniń shamadan tys ósýine jol bermeý;
- daýlardy retteý, boryshkerlerdiń quqyqtaryn kúsheitý tetigin jetildirý;
- kollektorlardyń josyqsyz áreketteriniń jolyn kesýge, sondai-aq boryshkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheitýge baǵyttalǵan.
Kredit berýde táýekelderdiń ósýine jáne azamattardyń kreditter (kásipkerlik qyzmetti júzege asyrýmen bailanysty emes) boiynsha boryshtyq júktemesiniń shamadan tys ósýine jol bermeý úshin túzetýlerde:
- bankter men mikroqarjy uiymdaryna (MQU) kapitaldandyrylǵan merzimi ótken syiaqyǵa (turaqsyzdyq aiybyna, aiyppuldarǵa, ósimpuldarǵa, komissiialarǵa) syiaqyny esepke jazýǵa tyiym salý;
- mikrokreditter boiynsha turaqsyzdyq aiybynyń (aiyppuldyń, ósimpuldyń) mólsherin shekteý, sondai-aq ipotekalyq qaryzdardyń barlyq túrleri boiynsha merzimi ótken 180 kúnnen keiin syiaqylar men komissiialardy esepke jazýǵa tyiym salý;
- qarjy uiymdarynyń jarnamasyna monitoringti júzege asyrý kózdelip otyr.
Mikrokredit berý salasyndaǵy táýekelderdi shekteý, alaiaqtyq áreketterge jol bermeý jáne syiaqynyń shekti mólsherlemeden asyp ketýin shekteý úshin:
- bankter men MQU-nyń kredittik biýroǵa nominaldy mólsherlemeler jáne jyldyq tiimdi syiaqy mólsherlemesi (JTSM) týraly aqparat berý, sondai-aq memlekettik kredittik biýronyń qadaǵalaý maqsattary úshin osy málimetterdi retteýshige berý mindeti;
- MQU-nyń jarnamany taratý jáne ornalastyrý kezinde JTSM-di kórsetý;
- MQU-nyń Agenttik pen qarjy monitoringi jónindegi organdy mikroqarjy uiymy retinde memlekettik tirkelýi týraly habardar etý mindeti engizilip otyr.
Zań jobasy kollektorlyq agenttikterdiń qalyptastyrylǵan jarǵylyq kapitalynyń eń tómen mólsherine qoiylatyn talaptardy belgileidi. Kollektorlyq agenttiktiń jarǵylyq kapitalynyń eń tómen mólsheri ýákiletti organnyń normativtik quqyqtyq aktisinde belgilenetin bolady.
Kollektorlyq uiymdardyń josyqsyz áreketterine jol bermeý úshin:
- kollektorlarǵa bóten telefon nómirlerinen ózara is-qimyl jasaýǵa tyiym salý;
- boryshkerlermen ózara is-qimyl jasaý protsesin beine-aýdio tirkeý mindetin belgileý;
- kollektordyń úshinshi tulǵalarmen ózara is-qimylyn jasaýyn shekteý usynylyp otyr.
Aita keteiik, 2020 jyly jeltoqsanda Parlament Májilisi «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine Qazaqstanda mikroqarjylyq jáne kollektorlyq qyzmetti retteý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn birinshi oqylymda maquldaǵan edi.
