Búgin Qazaqstanda jáne álemniń kóptegen elderinde Búkilálemdik qol jýý kúni atalyp ótedi, dep habarlaidy QazAqparat.
Birikken Ulttar Uiymy, sonyń ishinde BUU Balalar qory (IýNISEF) 2008 jyly 15 qazanda Búkilálemdik qol jýý kúnin jariialady. Qoldy sabynmen jýý – jyl saiyn 3,5 million balanyń ómirin qiiatyn túrli aýrýlardyń aldyn alýǵa kómektesedi.
Osy oraida Nur-Sultan qalasy Jedel meditsinalyq kómek stantsiiasynyń epidemiolog-dárigeri Baian Ospanova tazalyq pen gigienalyq daǵdylardyń qanshalyqty mańyzdy ekenin túsindirdi.
«Kún saiyn adamdarda teriniń jańa qabaty qurylady. Ol 2 apta saiyn jańaryp otyrady. Bizdiń terimizde kóptegen túrli mikroaǵzalar bar. Olardy rezidenttik flora dep ataimyz, iaǵni óz mikrobtarymyz teride ómir súrip, kóbeie alatyn flora. Barlyq adamnyń jeke rezidenttik mikroflorasy bolady. Biraq, adamdar túrli zattardy ustaǵanda, tranzitorlyq mikroflora paida bolady. Iaǵni teri ústinde infektsiialyq mikrobtar qalýy múmkin. Sol maqsatta osy tranzitorlyq mikroflorany joiý úshin qoldy mindetti túrde muqiiat jýý kerek», - dedi B. Ospanova QazAqparat tilshisine bergen suhbatynda.
Dáriger qol jýylmasa, tranzitorlyq mikroflora shyryshty qabatqa túsýi múmkin ekenin eske saldy.
«Bul túrli aýrýlarǵa ákep soǵýy múmkin. Máselen, kózdiń shyryshty qabatyna tússe – koniýktivit, muryn men aýyzǵa tússe – rinit, faringit, stomatit syndy infektsiiamen bailanysty aýrýlar týyndaýy múmkin. Máselen, dárethanadan keiin qol jýý kerek dep nege aitamyz? Óitkeni, onda ishek floralary bolýy múmkin, olar adam aǵzasyna ense, dizenteriia, salmonellez, enterit syndy ishek infektsiialary órshýi múmkin. Sosyn tamaq isher aldynda da qol jýý kerek. Sebebi, ydys-aiaqty ustaǵanda da aǵzaǵa infektsiia enýi múmkin», - deidi maman.
Koronavirýs infektsiiasy da zat ústinde salystyrmaly túrde uzaq ýaqyt saqtalady.
«Qazir de maska taǵyp, qol jýmaityn bolsaq, esh qorǵanys bolmaidy. Óitkeni adamdar maskany bir taǵady, bir sheshedi. Kei adamdar bir maskany kúni boiy taǵyp júredi. Úige kirgende qaltasyna salady da, syrtqa shyqqanda sol kir maskany alyp kiedi. Sol las aýamen dem alady. Iaǵni, jýylmaǵan qoldan virýstyq, ishek infektsiialary, tipti tamaqtan ýlaný qaýipteri bar», - dedi B. Ospanova.
Sonymen birge, dáriger oqyrmandarǵa qol jýý tásilderi jóninde keńes berdi.
«Ádettegi sabyn men antibakteriialyq sabynnyń quramy ártúrli. Jai sabyndar teridegi kirden tazartady. Al bakteriiaǵa qarsy sabyndar teridegi ziiandy-ziiansyz barlyq mikroaǵzalardy joiady. Mundai sabyndardy ádette meditsinadyq mamandar qoldanýy tiis. Al turǵyndar kúndelikti ómirde ádettegi sabyndy paidalansa da jetkilikti. Al eger úide ishek infektsiiasy bar naýqas bolsa, onyń ainalasyndaǵy mikroaǵzalardy joiý úshin árine, bakteriiaǵa qarsy sabyn kerek», - dep túsindirdi B. Ospanova.
Qol jýýda sý temperatýrasy mańyzdy emes. Degenmen, sý bólme temperatýrasynda bolǵany jón.
«Jyly sýmen sabyn tezirek shaiylady. Al salqyn sýmen uzaǵyraq jýý kerek bolady. Eń bastysy – terdiegi sabyndy da jaqsylap shaiýymyz kerek. Óitkeni, sabyn da teride qalyp qoisa, bakteriialardyń kóbeiýine jaily orta bolýy múmkin. Iaǵni, sabynnan da qolymyzdy tazartý mańyzdy. Qol jýý ýaqytyna kelsek, saǵatqa qarap, sekýnd sanaýdyń qajeti joq. Barlyǵyn kezek-kezegimen jýý kerek. Eń aldymen alaqandy ysqylap jýǵanda 5-ke deiin sanaý kerek. Sodan keiin qoldyń syrty - 1,2,3,4,5. Saýsaqtardyń arasy – 5 sekýnd, bas barmaq pen tyrnaqtardy da shamamen 5 sekýndtan jýýǵa bolady. Osylaisha, bir minýtqa jeter-jetpes ýaqytta qol jýýǵa bolady. Al meditsinalyq qyzmetkerlerdiń óz erejesi bar – ota aldynda, ine salarda nemese naýqastardy tekserýde qol jýatyn arnaiy erejeler belgilengen», - dedi Baian Ospanova.
