بٷگٸن قازاقستاندا جەنە ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە بٷكٸلەلەمدٸك قول جۋۋ كٷنٸ اتالىپ ٶتەدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمى, سونىڭ ٸشٸندە بۇۇ بالالار قورى (يۋنيسەف) 2008 جىلى 15 قازاندا بٷكٸلەلەمدٸك قول جۋۋ كٷنٸن جارييالادى. قولدى سابىنمەن جۋۋ – جىل سايىن 3,5 ميلليون بالانىڭ ٶمٸرٸن قيياتىن تٷرلٸ اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
وسى ورايدا نۇر-سۇلتان قالاسى جەدەل مەديتسينالىق كٶمەك ستانتسيياسىنىڭ ەپيدەميولوگ-دەرٸگەرٸ بايان وسپانوۆا تازالىق پەن گيگيەنالىق داعدىلاردىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
«كٷن سايىن ادامداردا تەرٸنٸڭ جاڭا قاباتى قۇرىلادى. ول 2 اپتا سايىن جاڭارىپ وتىرادى. بٸزدٸڭ تەرٸمٸزدە كٶپتەگەن تٷرلٸ ميكرواعزالار بار. ولاردى رەزيدەنتتٸك فلورا دەپ اتايمىز, ياعني ٶز ميكروبتارىمىز تەرٸدە ٶمٸر سٷرٸپ, كٶبەيە الاتىن فلورا. بارلىق ادامنىڭ جەكە رەزيدەنتتٸك ميكروفلوراسى بولادى. بٸراق, ادامدار تٷرلٸ زاتتاردى ۇستاعاندا, ترانزيتورلىق ميكروفلورا پايدا بولادى. ياعني تەرٸ ٷستٸندە ينفەكتسييالىق ميكروبتار قالۋى مٷمكٸن. سول ماقساتتا وسى ترانزيتورلىق ميكروفلورانى جويۋ ٷشٸن قولدى مٸندەتتٸ تٷردە مۇقييات جۋۋ كەرەك», - دەدٸ ب. وسپانوۆا قازاقپارات تٸلشٸسٸنە بەرگەن سۇحباتىندا.
دەرٸگەر قول جۋىلماسا, ترانزيتورلىق ميكروفلورا شىرىشتى قاباتقا تٷسۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ەسكە سالدى.
«بۇل تٷرلٸ اۋرۋلارعا ەكەپ سوعۋى مٷمكٸن. مەسەلەن, كٶزدٸڭ شىرىشتى قاباتىنا تٷسسە – كونيۋكتيۆيت, مۇرىن مەن اۋىزعا تٷسسە – رينيت, فارينگيت, ستوماتيت سىندى ينفەكتسييامەن بايلانىستى اۋرۋلار تۋىنداۋى مٷمكٸن. مەسەلەن, دەرەتحانادان كەيٸن قول جۋۋ كەرەك دەپ نەگە ايتامىز? ٶيتكەنٸ, وندا ٸشەك فلورالارى بولۋى مٷمكٸن, ولار ادام اعزاسىنا ەنسە, ديزەنتەرييا, سالمونەللەز, ەنتەريت سىندى ٸشەك ينفەكتسييالارى ٶرشۋٸ مٷمكٸن. سوسىن تاماق ٸشەر الدىندا دا قول جۋۋ كەرەك. سەبەبٸ, ىدىس-اياقتى ۇستاعاندا دا اعزاعا ينفەكتسييا ەنۋٸ مٷمكٸن», - دەيدٸ مامان.
كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى دا زات ٷستٸندە سالىستىرمالى تٷردە ۇزاق ۋاقىت ساقتالادى.
«قازٸر دە ماسكا تاعىپ, قول جۋمايتىن بولساق, ەش قورعانىس بولمايدى. ٶيتكەنٸ ادامدار ماسكانى بٸر تاعادى, بٸر شەشەدٸ. كەي ادامدار بٸر ماسكانى كٷنٸ بويى تاعىپ جٷرەدٸ. ٷيگە كٸرگەندە قالتاسىنا سالادى دا, سىرتقا شىققاندا سول كٸر ماسكانى الىپ كيەدٸ. سول لاس اۋامەن دەم الادى. ياعني, جۋىلماعان قولدان ۆيرۋستىق, ٸشەك ينفەكتسييالارى, تٸپتٸ تاماقتان ۋلانۋ قاۋٸپتەرٸ بار», - دەدٸ ب. وسپانوۆا.
سونىمەن بٸرگە, دەرٸگەر وقىرماندارعا قول جۋۋ تەسٸلدەرٸ جٶنٸندە كەڭەس بەردٸ.
«ەدەتتەگٸ سابىن مەن انتيباكتەرييالىق سابىننىڭ قۇرامى ەرتٷرلٸ. جاي سابىندار تەرٸدەگٸ كٸردەن تازارتادى. ال باكتەريياعا قارسى سابىندار تەرٸدەگٸ زيياندى-زييانسىز بارلىق ميكرواعزالاردى جويادى. مۇنداي سابىنداردى ەدەتتە مەديتسينادىق ماماندار قولدانۋى تيٸس. ال تۇرعىندار كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ەدەتتەگٸ سابىندى پايدالانسا دا جەتكٸلٸكتٸ. ال ەگەر ٷيدە ٸشەك ينفەكتسيياسى بار ناۋقاس بولسا, ونىڭ اينالاسىنداعى ميكرواعزالاردى جويۋ ٷشٸن ەرينە, باكتەريياعا قارسى سابىن كەرەك», - دەپ تٷسٸندٸردٸ ب. وسپانوۆا.
قول جۋۋدا سۋ تەمپەراتۋراسى ماڭىزدى ەمەس. دەگەنمەن, سۋ بٶلمە تەمپەراتۋراسىندا بولعانى جٶن.
«جىلى سۋمەن سابىن تەزٸرەك شايىلادى. ال سالقىن سۋمەن ۇزاعىراق جۋۋ كەرەك بولادى. ەڭ باستىسى – تەردٸەگٸ سابىندى دا جاقسىلاپ شايۋىمىز كەرەك. ٶيتكەنٸ, سابىن دا تەرٸدە قالىپ قويسا, باكتەرييالاردىڭ كٶبەيۋٸنە جايلى ورتا بولۋى مٷمكٸن. ياعني, سابىننان دا قولىمىزدى تازارتۋ ماڭىزدى. قول جۋۋ ۋاقىتىنا كەلسەك, ساعاتقا قاراپ, سەكۋند ساناۋدىڭ قاجەتٸ جوق. بارلىعىن كەزەك-كەزەگٸمەن جۋۋ كەرەك. ەڭ الدىمەن الاقاندى ىسقىلاپ جۋعاندا 5-كە دەيٸن ساناۋ كەرەك. سودان كەيٸن قولدىڭ سىرتى - 1,2,3,4,5. ساۋساقتاردىڭ اراسى – 5 سەكۋند, باس بارماق پەن تىرناقتاردى دا شامامەن 5 سەكۋندتان جۋۋعا بولادى. وسىلايشا, بٸر مينۋتقا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتتا قول جۋۋعا بولادى. ال مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردٸڭ ٶز ەرەجەسٸ بار – وتا الدىندا, ينە سالاردا نەمەسە ناۋقاستاردى تەكسەرۋدە قول جۋاتىن ارنايى ەرەجەلەر بەلگٸلەنگەن», - دەدٸ بايان وسپانوۆا.
