Jas aqyn Kókbóri Múbaraktyń bir top óleńin oqyrman nazaryna usynamyz.
QOSBASAR
Dúnieni tyńdaisyń anaryńdai jirkenip,
Neter ol?
Omyraýyńdy búrkenip,
Aryńa sińip kete ber.
Deneńe túsiń qumartyp,
Aǵaryp tipti kelesiń...
Jalbyzdai deneńdi buraltyp,
Tútindei jeter elesiń.
Úsh aýyz sózińdi túz kómip,
Qutylar sózder qaida bar?
Ernińnen túsken altyn kúnniń de izderi,
Altynsha ǵana oilanar.
Qiiaqtar kekilin qiiady,
Kógere qalsa tas mańdai,
Eńlikterdiń tuiaǵy
Erinińnen qashqandai.
Kóshegeshten kire alasyń,
Búldirgennen bóline bastap- aq,
Búldirgen men burymyńnyń arasyn,
Qyp- qyzyl bir otyrdy jas jalap.
Emenderdiń jańbyry
Arqasy úshin órilgen,
Sen qandai qyz eń taǵdyryn
Qos burymy kelip jemirgen...

TEŃIZ - SUIYQ BALBALDAI
Teńiz - suiyq balbaldai,
Mańǵystaýǵa tur qarap.
Teńiz - suiyq balbaldai,
Átteń, ózin yrǵap ap.
Suiyq balbal endigi,
Jatyr edi shalqalap.
Suiyq sulý qanjardai bop entigip,
Bir óleń túr aidan ózin qalqalap.
Qalqalama aidan áppaq deneńdi,
Ei, óleń!
Men sen úshin aidap baram kememdi,
Suiyq balbal qasynan sekirip tús kemege!
Teńiz - suiyq balbaldai,
Kóleńkem de suiylyp,
Teńizdiń de bilesiń tisi túgel marjandai,
Tisine tis quiylyp.
Jańarsa ǵoi tisim de,
Jańarsa edi tilim de suiyq balbal tilinde.
Jańarsa edi búgin de ol,
Jańarsam dep tolqyn tur óz tisinde dirildep.
JOL QOŃYR
Jańbyr da jaýady jerdegi izine
Basqaǵa barmai- aq...
Jaýa almai júrgenim kúzime,
Tamshymdy ketedi qar boiap.
Men jaýa berem be taǵy da,
Boiaýshy qarlarǵa.
Aspansha tezektep, óttim der jamyrap,
Qarlar bir tezek sap marjannan.
Qarlardyń tezegin kósip qap,
Aspannan uiat- aq, boldy dep ańqiyp turǵanda ony men.
Kózimnen kóz aldy qasyqtap,
Óz kózin tyǵyp ap,
aspanǵa qarady sonymen.
Jaýar edim men jerdegi izime,
Qar solai qyldy ǵoi qastandyq.
Jańbyrdan jaýady basqa bir birdeńe,
kózińniń ózi ǵoi úndeme,
degenin estidim tastardyń.
Jaýar em... izim be-
qarlarsha qarady ol?!...
Qara jerdiń de túimesin basyp ap sorlady...
Bir tamshy qara jer
Kózime tambasa bolǵany.
TÚNGE TÚN
Qap- qara túnniń qabirin
Alaqanymnan ashamyn.
Túnniń de tuńǵysh janymyn,
Saryǵymdy túnmen basamyn...
Qara qoǵanyń basynan
Mólt etip tamǵan tún edi.
Mólt etip ǵana asyǵam,
Tún ekenimdi ózim bilemin...
Kúńgirt ottardyń júregin
Balapan qazdar iiskelep,
Ernimdi qýyp júremin,
Keýdemdi kúńgirt tús bólep.
Kirpigiń túsip barady,
Tútini bolyp túnderdiń...
Tútinińdi qosyp alamyn,
Maqaldai tátti eń, birden bir!
AI ARBAÝ
Dala jaqtan kekildi ailar domalap,
Júregindei jylqynyń.
Ketti birde meni de olar aralap,
Kekildi ailar kindigimniń ala qashyp búrtigin.
Alyp qashty búrtigin.
Alyp qashyp búrtigin.
Búrtigim men kindigimniń arasynda jol qalyp,
Ysqyrady syzyqtar.
Qolymdy únsiz órmekshidei torladym,
Syzyqtardyń silekeiin tym tosyndaý úzip qap.
Dala jaqtan keledi ailar domalap,
Mynaý taǵy basqa ailar...
Jerdiń betin dóp- dóńgelek bilegine orap ap,
Tabanymnan aidyń ózi bastalǵan.
Tabanyma tańqy qarap turǵan ai,
Qolyn sozyp kindigimniń ushyna...
Kindigimnen aqqan sabyn jyldar- ai,
Aidyń basyn qysyp ap.
ÚKI DENEMNIŃ ISI
(Anaǵa saǵynysh)
Úkilisaidyń barlyq úkisin kóterip,
Ǵalamdy ashyp kelemin,
Úkishe tosyn jótelip,
Úkidei úrkem sebebi...
Úkilisaida men týylar kezde,
Birneshe úki-anam jiylyp ap mynaý qabyqtai
Úkilisaidy shorshytyp etip balyqtai,
Ińirden beter qalyqtap,
Ózenniń kúlli syrǵalaryna deiin alyp qap,
Úkilisaidyń qyńqylyn alty- jeti úńkilmen doǵaryp,
Sheber qolyndaǵy jaquttan da beter jany aryp,
Jumyrtqalaǵai jatqanda,
Býazy demedi ǵoi bul saidy eshkim.
Men osy saimen sóilestim,
Býazy deńder bul saidy,
Qulaǵy tunyq tyńdaidy.
Úki ishinen jaryp shyǵatynyn endi sezgen be,
Qoianshyq ózenniń bári endi,
Úkilisaidy dúniege alyp kelgen de,
Úkiler edi áýeli.
Tastar qydyra jóneler kezde Qynaly miymnan
shabyt kep.
Esinegen de úkiler -
erbeńdeidi ýaqyt bop.
Denemdi joiyp alǵanmyn,
Kózim ǵana otyr álemde,
Shiettei denesin armannyń,
Kózimmen suradym áreń men.
Kózime meniń júzik salyp ketken aidy da,
Keshirdim...
Úki basyndai qaiǵyǵa,
Qai babamnyń basyn ósirdim?!...
Bir tal úkidei kún shyqty,
Qarap em oǵan orman bop,
Ormanymnyń murnynan qyńsylai ushqan shymshyqty,
Ai shanshyp kórdi arman dep.
Arǵy Qazaqtardyń meniń kózimnen túsken
kindiginiń bárine obal-aq,
Úki kúlkisi aidyń tisin de jaralap,
Poeziiamnyń jartysy júr edi,
Úki bop qamyǵyp,
Tomiristyń úiin orap ap.
Aryq elesterimdi oiyna ap,
Jarqyldasqanda ǵalamdar...
Meniń kózimdi oiyp ap,
óz kózin salǵan anam bar...
Úkilerdiń aqyny em,
Tún ýyldyryqtarynan
ózimdi eppen alyp bólingem,
Túnniń ushyna deiin semirgem,
Qushaqta meni adamdar!

ÓMIR
Jolbarystai dóńgelep,
Jarǵaq kidim teri bólep,
Japyraqtai tas bolyp,
Tana kózdei jas toryp,
Tuiǵyndaiyn turysyp,
Taǵylandai qurysyp,
Bórideiin bóńdenip,
Ańshydai bulan óńgerip,
Balapandai balaýrap,
Orman órttei alaýrap,
Jylandaiyn inelip,
Ash qabandai túirelip,
Qarsaqtaiyn qaraýlap,
Qarlyǵashtai samaýrap,
Tazqaradai kilkeiip,
Dýadaqtai úlkeiip,
Tekedei qaba saqalym,
Jiren bulaqtai maqalym,
Buldyr, buldyr kún ótti,
Býasyndai botanyń.
Taýeshkidei qiianshy,
Qobylandai bulańshy,
Meniń ergenektei janyma,
Samuryqtai qýanshy.
Lashyn tózim sarqylyp,
Qaraqassha sharq uryp,
Júitkip barady qus kóńil,
Bir qaýyrsynyn kókte qaltyryp.
Qiiaqty taidai orǵytyp,
Segizaiaqtaiyn jol júrip,
Aidaǵardai teńselip,
Buqatanadai keń sholyp,
Bóltiriktei baýyrlap,
Keskeredei saýyrlap,
Azý tisi alty qarys,
Qolamta tili jarty talys,
Aishyqtap turǵan túrenin,
Barys minip júremin.
Maraldaiyn manar tuiaq,
Shyńardaiyn saǵaly quiaq,
Tulparlarym júr ottap,
Jaba almai júr baranyn qiiaq.
Tynjydaiyn jyly túr,
Saiazymaidy quty bir,
Buǵy – ormandardyń patshasy,
Múiizinde aǵashtiń piri tur –
Ol piri ottai alqandap,
Úieńkidei shalqańdap,
Shymshyqtaiyn shekýlep,
Qurqyltaidai jelkildep,
Mańqydaiyn oilanyp,
Arqardaiyn almaiyp,
Qumaidaiyn qan jaiyp,
Basynda úpeldeidi shalqańdap,
Múiizine shynardy arqandap.
Eh, aspanyma qulaiyn,
Teńbildenip tur, ah, kún-aiym.
Mynaý jazdyń beinesi,
Mysyqtaiyn múláiim,
Qabaryimyn shybyndai,
Jylqymen sóilestim sýyndai,
Tarbaǵadai tasaly,
Tarlan kún neni ashady?!
Shaǵyraiyp shaiandai,
Baqyraiyp qoiandai,
Mynaý Ertiske kim ie,
Qalsam bir kúni oianbai.
Kókbóri Múbarak – 1994 jyly Altai aimaǵynda, Kóktoǵai aýdanynyń Ospan batyr shoqysy degen jerinde dúniege kelgen. Qazir Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq Ýniversitetiniń «Arheologiia jáne etnologiia» fakýltetinde 4 kýrs stýdenti.
DÚNIENI TYŃDAISYŃ ANARYŃDAI JIRKENIP
Kókbóri Múbarak
QOSBASAR
Dúnieni tyńdaisyń anaryńdai jirkenip,
Neter ol?
Omyraýyńdy búrkenip,
Aryńa sińip kete ber.
Deneńe túsiń qumartyp,
Aǵaryp tipti kelesiń...
Jalbyzdai deneńdi buraltyp,
Tútindei jeter elesiń.
Úsh aýyz sózińdi túz kómip,
Qutylar sózder qaida bar?
Ernińnen túsken altyn kúnniń de izderi,
Altynsha ǵana oilanar.
Qiiaqtar kekilin qiiady,
Kógere qalsa tas mańdai,
Eńlikterdiń tuiaǵy
Erinińnen qashqandai.
Kóshegeshten kire alasyń,
Búldirgennen bóline bastap- aq,
Búldirgen men burymyńnyń arasyn,
Qyp- qyzyl bir otyrdy jas jalap.
Emenderdiń jańbyry
Arqasy úshin órilgen,
Sen qandai qyz eń taǵdyryn
Qos burymy kelip jemirgen...
TEŃIZ- SUIYQ BALBALDAI
Teńiz - suiyq balbaldai,
Mańǵystaýǵa tur qarap.
Teńiz - suiyq balbaldai,
Átteń, ózin yrǵap ap.
Suiyq balbal endigi,
Jatyr edi shalqalap.
Suiyq sulý qanjardai bop entigip,
Bir óleń túr aidan ózin qalqalap.
Qalqalama aidan áppaq deneńdi,
Ei, óleń!
Men sen úshin aidap baram kememdi,
Suiyq balbal qasynan sekirip tús kemege!
Teńiz - suiyq balbaldai,
Kóleńkem de suiylyp,
Teńizdiń de bilesiń tisi túgel marjandai,
Tisine tis quiylyp.
Jańarsa ǵoi tisim de,
Jańarsa edi tilim de suiyq balbal tilinde.
Jańarsa edi búgin de ol,
Jańarsam dep tolqyn tur óz tisinde dirildep.
JOL QOŃYR
Jańbyr da jaýady jerdegi izine
Basqaǵa barmai- aq...
Jaýa almai júrgenim kúzime,
Tamshymdy ketedi qar boiap.
Men jaýa berem be taǵy da,
Boiaýshy qarlarǵa.
Aspansha tezektep, óttim der jamyrap,
Qarlar bir tezek sap marjannan.
Qarlardyń tezegin kósip qap,
Aspannan uiat- aq, boldy dep ańqiyp turǵanda ony men.
Kózimnen kóz aldy qasyqtap,
Óz kózin tyǵyp ap,
aspanǵa qarady sonymen.
Jaýar edim men jerdegi izime,
Qar solai qyldy ǵoi qastandyq.
Jańbyrdan jaýady basqa bir birdeńe,
kózińniń ózi ǵoi úndeme,
degenin estidim tastardyń.
Jaýar em... izim be-
qarlarsha qarady ol?!...
Qara jerdiń de túimesin basyp ap sorlady...
Bir tamshy qara jer
Kózime tambasa bolǵany.
TÚNGE TÚN
Qap- qara túnniń qabirin
Alaqanymnan ashamyn.
Túnniń de tuńǵysh janymyn,
Saryǵymdy túnmen basamyn...
Qara qoǵanyń basynan
Mólt etip tamǵan tún edi.
Mólt etip ǵana asyǵam,
Tún ekenimdi ózim bilemin...
Kúńgirt ottardyń júregin
Balapan qazdar iiskelep,
Ernimdi qýyp júremin,
Keýdemdi kúńgirt tús bólep.
Kirpigiń túsip barady,
Tútini bolyp túnderdiń...
Tútinińdi qosyp alamyn,
Maqaldai tátti eń, birden bir!
AI ARBAÝ
Dala jaqtan kekildi ailar domalap,
Júregindei jylqynyń.
Ketti birde meni de olar aralap,
Kekildi ailar kindigimniń ala qashyp búrtigin.
Alyp qashty búrtigin.
Alyp qashyp búrtigin.
Búrtigim men kindigimniń arasynda jol qalyp,
Ysqyrady syzyqtar.
Qolymdy únsiz órmekshidei torladym,
Syzyqtardyń silekeiin tym tosyndaý úzip qap.
Dala jaqtan keledi ailar domalap,
Mynaý taǵy basqa ailar...
Jerdiń betin dóp- dóńgelek bilegine orap ap,
Tabanymnan aidyń ózi bastalǵan.
Tabanyma tańqy qarap turǵan ai,
Qolyn sozyp kindigimniń ushyna...
Kindigimnen aqqan sabyn jyldar- ai,
Aidyń basyn qysyp ap.
ÚKI DENEMNIŃ ISI
(Anaǵa saǵynysh)
Úkilisaidyń barlyq úkisin kóterip,
Ǵalamdy ashyp kelemin,
Úkishe tosyn jótelip,
Úkidei úrkem sebebi...
Úkilisaida men týylar kezde,
Birneshe úki-anam jiylyp ap mynaý qabyqtai
Úkilisaidy shorshytyp etip balyqtai,
Ińirden beter qalyqtap,
Ózenniń kúlli syrǵalaryna deiin alyp qap,
Úkilisaidyń qyńqylyn alty- jeti úńkilmen doǵaryp,
Sheber qolyndaǵy jaquttan da beter jany aryp,
Jumyrtqalaǵai jatqanda,
Býazy demedi ǵoi bul saidy eshkim.
Men osy saimen sóilestim,
Býazy deńder bul saidy,
Qulaǵy tunyq tyńdaidy.
Úki ishinen jaryp shyǵatynyn endi sezgen be,
Qoianshyq ózenniń bári endi,
Úkilisaidy dúniege alyp kelgen de,
Úkiler edi áýeli.
Tastar qydyra jóneler kezde Qynaly miymnan
shabyt kep.
Esinegen de úkiler -
erbeńdeidi ýaqyt bop.
Denemdi joiyp alǵanmyn,
Kózim ǵana otyr álemde,
Shiettei denesin armannyń,
Kózimmen suradym áreń men.
Kózime meniń júzik salyp ketken aidy da,
Keshirdim...
Úki basyndai qaiǵyǵa,
Qai babamnyń basyn ósirdim?!...
Bir tal úkidei kún shyqty,
Qarap em oǵan orman bop,
Ormanymnyń murnynan qyńsylai ushqan shymshyqty,
Ai shanshyp kórdi arman dep.
Arǵy Qazaqtardyń meniń kózimnen túsken
kindiginiń bárine obal-aq,
Úki kúlkisi aidyń tisin de jaralap,
Poeziiamnyń jartysy júr edi,
Úki bop qamyǵyp,
Tomiristyń úiin orap ap.
Aryq elesterimdi oiyna ap,
Jarqyldasqanda ǵalamdar...
Meniń kózimdi oiyp ap,
óz kózin salǵan anam bar...
Úkilerdiń aqyny em,
Tún ýyldyryqtarynan
ózimdi eppen alyp bólingem,
Túnniń ushyna deiin semirgem,
Qushaqta meni adamdar!
ÓMIR
Jolbarystai dóńgelep,
Jarǵaq kidim teri bólep,
Japyraqtai tas bolyp,
Tana kózdei jas toryp,
Tuiǵyndaiyn turysyp,
Taǵylandai qurysyp,
Bórideiin bóńdenip,
Ańshydai bulan óńgerip,
Balapandai balaýrap,
Orman órttei alaýrap,
Jylandaiyn inelip,
Ash qabandai túirelip,
Qarsaqtaiyn qaraýlap,
Qarlyǵashtai samaýrap,
Tazqaradai kilkeiip,
Dýadaqtai úlkeiip,
Tekedei qaba saqalym,
Jiren bulaqtai maqalym,
Buldyr, buldyr kún ótti,
Býasyndai botanyń.
Taýeshkidei qiianshy,
Qobylandai bulańshy,
Meniń ergenektei janyma,
Samuryqtai qýanshy.
Lashyn tózim sarqylyp,
Qaraqassha sharq uryp,
Júitkip barady qus kóńil,
Bir qaýyrsynyn kókte qaltyryp.
Qiiaqty taidai orǵytyp,
Segizaiaqtaiyn jol júrip,
Aidaǵardai teńselip,
Buqatanadai keń sholyp,
Bóltiriktei baýyrlap,
Keskeredei saýyrlap,
Azý tisi alty qarys,
Qolamta tili jarty talys,
Aishyqtap turǵan túrenin,
Barys minip júremin.
Maraldaiyn manar tuiaq,
Shyńardaiyn saǵaly quiaq,
Tulparlarym júr ottap,
Jaba almai júr baranyn qiiaq.
Tynjydaiyn jyly túr,
Saiazymaidy quty bir,
Buǵy – ormandardyń patshasy,
Múiizinde aǵashtiń piri tur –
Ol piri ottai alqandap,
Úieńkidei shalqańdap,
Shymshyqtaiyn shekýlep,
Qurqyltaidai jelkildep,
Mańqydaiyn oilanyp,
Arqardaiyn almaiyp,
Qumaidaiyn qan jaiyp,
Basynda úpeldeidi shalqańdap,
Múiizine shynardy arqandap.
Eh, aspanyma qulaiyn,
Teńbildenip tur, ah, kún-aiym.
Mynaý jazdyń beinesi,
Mysyqtaiyn múláiim,
Qabaryimyn shybyndai,
Jylqymen sóilestim sýyndai,
Tarbaǵadai tasaly,
Tarlan kún neni ashady?!
Shaǵyraiyp shaiandai,
Baqyraiyp qoiandai,
Mynaý Ertiske kim ie,
Qalsam bir kúni oianbi.
(SOŃY)