كٶكبٶرٸ مٷباراك: "دالا جاقتان كەكٸلدٸ ايلار دومالاپ..."

دٷنيەنٸ تىڭدايسىڭ انارىڭداي جيركەنٸپ

كٶكبٶرٸ مٷباراك

قوسباسار

دٷنيەنٸ تىڭدايسىڭ انارىڭداي جيركەنٸپ,

نەتەر ول?

ومىراۋىڭدى بٷركەنٸپ,

ارىڭا سٸڭٸپ كەتە بەر.

دەنەڭە تٷسٸڭ قۇمارتىپ,

اعارىپ تٸپتٸ كەلەسٸڭ...

جالبىزداي دەنەڭدٸ بۇرالتىپ,

تٷتٸندەي جەتەر ەلەسٸڭ.

ٷش اۋىز سٶزٸڭدٸ تٷز كٶمٸپ,

قۇتىلار سٶزدەر قايدا بار?

ەرنٸڭنەن تٷسكەن التىن كٷننٸڭ دە ٸزدەرٸ,

التىنشا عانا ويلانار.

قيياقتار كەكٸلٸن قييادى,

كٶگەرە قالسا تاس ماڭداي,

ەڭلٸكتەردٸڭ تۇياعى

ەرٸنٸڭنەن قاشقانداي.

كٶشەگەشتەن كٸرە الاسىڭ,

بٷلدٸرگەننەن بٶلٸنە باستاپ- اق,

بٷلدٸرگەن مەن بۇرىمىڭنىڭ اراسىن,

قىپ- قىزىل بٸر وتىردى جاس جالاپ.

ەمەندەردٸڭ جاڭبىرى

ارقاسى ٷشٸن ٶرٸلگەن,

سەن قانداي قىز ەڭ تاعدىرىن

قوس بۇرىمى كەلٸپ جەمٸرگەن...

تەڭٸز- سۇيىق بالبالداي

تەڭٸز - سۇيىق بالبالداي,

ماڭعىستاۋعا تۇر قاراپ.

تەڭٸز - سۇيىق بالبالداي,

ەتتەڭ, ٶزٸن ىرعاپ اپ.

سۇيىق بالبال ەندٸگٸ,

جاتىر ەدٸ شالقالاپ.

سۇيىق سۇلۋ قانجارداي بوپ ەنتٸگٸپ,

بٸر ٶلەڭ تٷر ايدان ٶزٸن قالقالاپ.

قالقالاما ايدان ەپپاق دەنەڭدٸ,

ەي, ٶلەڭ!

مەن سەن ٷشٸن ايداپ بارام كەمەمدٸ,

سۇيىق بالبال قاسىنان سەكٸرٸپ تٷس كەمەگە!

تەڭٸز - سۇيىق بالبالداي,

كٶلەڭكەم دە سۇيىلىپ,

تەڭٸزدٸڭ دە بٸلەسٸڭ تٸسٸ تٷگەل مارجانداي,

تٸسٸنە تٸس قۇيىلىپ.

جاڭارسا عوي تٸسٸم دە,

جاڭارسا ەدٸ تٸلٸم دە سۇيىق بالبال تٸلٸندە.

جاڭارسا ەدٸ بٷگٸن دە ول,

جاڭارسام دەپ تولقىن تۇر ٶز تٸسٸندە دٸرٸلدەپ.

جول قوڭىر

جاڭبىر دا جاۋادى جەردەگٸ ٸزٸنە

باسقاعا بارماي- اق...

جاۋا الماي جٷرگەنٸم كٷزٸمە,

تامشىمدى كەتەدٸ قار بوياپ.

مەن جاۋا بەرەم بە تاعى دا,

بوياۋشى قارلارعا.

اسپانشا تەزەكتەپ, ٶتتٸم دەر جامىراپ,

قارلار بٸر تەزەك ساپ مارجاننان.

قارلاردىڭ تەزەگٸن كٶسٸپ قاپ,

اسپاننان ۇيات- اق, بولدى دەپ اڭقيىپ تۇرعاندا ونى مەن.

كٶزٸمنەن كٶز الدى قاسىقتاپ,

ٶز كٶزٸن تىعىپ اپ,

اسپانعا قارادى سونىمەن.

جاۋار ەدٸم مەن جەردەگٸ ٸزٸمە,

قار سولاي قىلدى عوي قاستاندىق.

جاڭبىردان جاۋادى باسقا بٸر بٸردەڭە,

كٶزٸڭنٸڭ ٶزٸ عوي ٷندەمە,

دەگەنٸن ەستٸدٸم تاستاردىڭ.

جاۋار ەم... ٸزٸم بە-

قارلارشا قارادى ول?!...

قارا جەردٸڭ دە تٷيمەسٸن باسىپ اپ سورلادى...

بٸر تامشى قارا جەر

كٶزٸمە تامباسا بولعانى. 

تٷنگە تٷن  

قاپ- قارا تٷننٸڭ قابٸرٸن 

الاقانىمنان اشامىن. 

تٷننٸڭ دە تۇڭعىش جانىمىن, 

سارىعىمدى تٷنمەن باسامىن... 

قارا قوعانىڭ باسىنان

مٶلت ەتٸپ تامعان تٷن ەدٸ.

مٶلت ەتٸپ عانا اسىعام,

تٷن ەكەنٸمدٸ ٶزٸم بٸلەمٸن...

كٷڭگٸرت وتتاردىڭ جٷرەگٸن

بالاپان قازدار يٸسكەلەپ,

ەرنٸمدٸ قۋىپ جٷرەمٸن,

كەۋدەمدٸ كٷڭگٸرت تٷس بٶلەپ.

كٸرپٸگٸڭ تٷسٸپ بارادى,

تٷتٸنٸ بولىپ تٷندەردٸڭ...

تٷتٸنٸڭدٸ قوسىپ الامىن,

ماقالداي تەتتٸ ەڭ, بٸردەن بٸر!

اي ارباۋ

دالا جاقتان كەكٸلدٸ ايلار دومالاپ,

جٷرەگٸندەي جىلقىنىڭ.

كەتتٸ بٸردە مەنٸ دە ولار ارالاپ,

كەكٸلدٸ ايلار كٸندٸگٸمنٸڭ الا قاشىپ بٷرتٸگٸن.

الىپ قاشتى بٷرتٸگٸن.

الىپ قاشىپ بٷرتٸگٸن.

بٷرتٸگٸم مەن كٸندٸگٸمنٸڭ اراسىندا جول قالىپ,

ىسقىرادى سىزىقتار.

قولىمدى ٷنسٸز ٶرمەكشٸدەي تورلادىم,

سىزىقتاردىڭ سٸلەكەيٸن تىم توسىنداۋ ٷزٸپ قاپ.

دالا جاقتان كەلەدٸ ايلار دومالاپ,

مىناۋ تاعى باسقا ايلار...

جەردٸڭ بەتٸن دٶپ- دٶڭگەلەك بٸلەگٸنە وراپ اپ,

تابانىمنان ايدىڭ ٶزٸ باستالعان.

تابانىما تاڭقى قاراپ تۇرعان اي,

قولىن سوزىپ كٸندٸگٸمنٸڭ ۇشىنا...

كٸندٸگٸمنەن اققان سابىن جىلدار- اي,

ايدىڭ باسىن قىسىپ اپ.

ٷكٸ دەنەمنٸڭ يسٸ

(اناعا ساعىنىش)

ٷكٸلٸسايدىڭ بارلىق ٷكٸسٸن كٶتەرٸپ,

عالامدى اشىپ كەلەمٸن,

ٷكٸشە توسىن جٶتەلٸپ,

ٷكٸدەي ٷركەم سەبەبٸ...

ٷكٸلٸسايدا مەن تۋىلار كەزدە,

بٸرنەشە ٷكٸ-انام جيىلىپ اپ مىناۋ قابىقتاي

ٷكٸلٸسايدى شورشىتىپ ەتٸپ بالىقتاي,

ٸڭٸردەن بەتەر قالىقتاپ,

ٶزەننٸڭ كٷللٸ سىرعالارىنا دەيٸن الىپ قاپ,

ٷكٸلٸسايدىڭ قىڭقىلىن التى- جەتٸ ٷڭكٸلمەن دوعارىپ,

شەبەر قولىنداعى جاقۇتتان دا بەتەر جانى ارىپ,

جۇمىرتقالاعاي جاتقاندا,

بۋازى دەمەدٸ عوي بۇل سايدى ەشكٸم.

مەن وسى سايمەن سٶيلەستٸم,

بۋازى دەڭدەر بۇل سايدى,

قۇلاعى تۇنىق تىڭدايدى.

ٷكٸ ٸشٸنەن جارىپ شىعاتىنىن ەندٸ سەزگەن بە,

قويانشىق ٶزەننٸڭ بەرٸ ەندٸ,

ٷكٸلٸسايدى دٷنيەگە الىپ كەلگەن دە,

ٷكٸلەر ەدٸ ەۋەلٸ.

تاستار قىدىرا جٶنەلەر كەزدە قىنالى ميىمنان

شابىت كەپ.

ەسٸنەگەن دە ٷكٸلەر -

ەربەڭدەيدٸ ۋاقىت بوپ.

دەنەمدٸ جويىپ العانمىن,

كٶزٸم عانا وتىر ەلەمدە,

شيەتتەي دەنەسٸن ارماننىڭ,

كٶزٸممەن سۇرادىم ەرەڭ مەن.

كٶزٸمە مەنٸڭ جٷزٸك سالىپ كەتكەن ايدى دا,

كەشٸردٸم...

ٷكٸ باسىنداي قايعىعا,

قاي بابامنىڭ باسىن ٶسٸردٸم?!...

بٸر تال ٷكٸدەي كٷن شىقتى,

قاراپ ەم وعان ورمان بوپ,

ورمانىمنىڭ مۇرنىنان قىڭسىلاي ۇشقان شىمشىقتى,

اي شانشىپ كٶردٸ ارمان دەپ.

ارعى قازاقتاردىڭ مەنٸڭ كٶزٸمنەن تٷسكەن

كٸندٸگٸنٸڭ بەرٸنە وبال-اق,

ٷكٸ كٷلكٸسٸ ايدىڭ تٸسٸن دە جارالاپ,

پوەزييامنىڭ جارتىسى جٷر ەدٸ,

ٷكٸ بوپ قامىعىپ,

توميريستىڭ ٷيٸن وراپ اپ.

ارىق ەلەستەرٸمدٸ ويىنا اپ,

جارقىلداسقاندا عالامدار...

مەنٸڭ كٶزٸمدٸ ويىپ اپ,

ٶز كٶزٸن سالعان انام بار...

ٷكٸلەردٸڭ اقىنى ەم,

تٷن ۋىلدىرىقتارىنان

ٶزٸمدٸ ەپپەن الىپ بٶلٸنگەم,

تٷننٸڭ ۇشىنا دەيٸن سەمٸرگەم,

قۇشاقتا مەنٸ ادامدار!

ٶمٸر

جولبارىستاي دٶڭگەلەپ,

جارعاق كيدٸم تەرٸ بٶلەپ,

جاپىراقتاي تاس بولىپ,

تانا كٶزدەي جاس تورىپ,

تۇيعىندايىن تۇرىسىپ,

تاعىلانداي قۇرىسىپ,

بٶرٸدەيٸن بٶڭدەنٸپ,

اڭشىداي بۇلان ٶڭگەرٸپ,

بالاپانداي بالاۋراپ,

ورمان ٶرتتەي الاۋراپ,

جىلاندايىن ينەلٸپ,

اش قابانداي تٷيرەلٸپ,

قارساقتايىن قاراۋلاپ,

قارلىعاشتاي ساماۋراپ,

تازقاراداي كٸلكەيٸپ,

دۋاداقتاي ٷلكەيٸپ,

تەكەدەي قابا ساقالىم,

جيرەن بۇلاقتاي ماقالىم,

بۇلدىر, بۇلدىر كٷن ٶتتٸ,

بۋاسىنداي بوتانىڭ.

تاۋەشكٸدەي قييانشى,

قوبىلانداي بۇلاڭشى,

مەنٸڭ ەرگەنەكتەي جانىما,

سامۇرىقتاي قۋانشى.

لاشىن تٶزٸم سارقىلىپ,

قاراقاسشا شارق ۇرىپ,

جٷيتكٸپ بارادى قۇس كٶڭٸل,

بٸر قاۋىرسىنىن كٶكتە قالتىرىپ.

قيياقتى تايداي ورعىتىپ,

سەگٸزاياقتايىن جول جٷرٸپ,

ايداعارداي تەڭسەلٸپ,

بۇقاتاناداي كەڭ شولىپ,

بٶلتٸرٸكتەي باۋىرلاپ,

كەسكەرەدەي ساۋىرلاپ,

ازۋ تٸسٸ التى قارىس,

قولامتا تٸلٸ جارتى تالىس,

ايشىقتاپ تۇرعان تٷرەنٸن,

بارىس مٸنٸپ جٷرەمٸن.

مارالدايىن مانار تۇياق,

شىڭاردايىن ساعالى قۇياق,

تۇلپارلارىم جٷر وتتاپ,

جابا الماي جٷر بارانىن قيياق.

تىنجىدايىن جىلى تٷر,

سايازىمايدى قۇتى بٸر,

بۇعى – ورمانداردىڭ پاتشاسى,

مٷيٸزٸندە اعاشتٸڭ پٸرٸ تۇر –

ول پٸرٸ وتتاي القانداپ,

ٷيەڭكٸدەي شالقاڭداپ,

شىمشىقتايىن شەكۋلەپ,

قۇرقىلتايداي جەلكٸلدەپ,

ماڭقىدايىن ويلانىپ,

ارقاردايىن المايىپ,

قۇمايدايىن قان جايىپ,

باسىندا ٷپەلدەيدٸ شالقاڭداپ,

مٷيٸزٸنە شىناردى ارقانداپ.

ەھ, اسپانىما قۇلايىن,

تەڭبٸلدەنٸپ تۇر, اھ, كٷن-ايىم.

مىناۋ جازدىڭ بەينەسٸ,

مىسىقتايىن مٷلەيٸم,

قابارىيمىن شىبىنداي,

جىلقىمەن سٶيلەستٸم سۋىنداي,

تارباعاداي تاسالى,

تارلان كٷن نەنٸ اشادى?!

شاعىرايىپ شايانداي,

باقىرايىپ قويانداي,

مىناۋ ەرتٸسكە كٸم يە,

قالسام بٸر كٷنٸ ويانبي.

(سوڭى)