Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń 2019 jylǵy 26 maýsymdaǵy «Qazaqstan Respýblikasy azamattarynyń borysh júktemesin azaitý týraly» №34 Jarlyǵyna túsinikteme berildi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Prezidenttik naýqan kezinde memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sabaqtastyq negizinde Elbasynyń Strategiiasyn júzege asyrý isin jalǵastyrýǵa, sonyń ishinde asa ózekti áleýmettik máselelerdi sheshýge ýáde berdi.
Prezidenttiń atyna kepilsiz tutyný nesielerin tóleýge qatysty azamattardan kóptegen ótinishter kelip túsýde.
Búginde elimizdegi áleýmettik turmysy tómen toptaǵy azamattar (kópbalaly otbasylar, múgedek balalary bar otbasylar, jalǵyz asyraýshysynan airylǵan otbasylar, ataýly áleýmettik kómek alatyndar, jetim balalar) túrli sebeptermen qiyn jaǵdaiǵa tap bolyp, óz attaryna alǵan nesielik mindettemelerin oryndai almai otyr.
Kóptegen azamattardyń nesielik júktemesi ósýde, taza tabys kólemi tómendeýde. Adamdar óz nesielerin óteýdiń joldaryn taba almai otyr. Bul másele
500 myńǵa jýyq nesie alýshynyń turmysyna tikelei áser etýde.
Nesielerdiń 86%-ynan astamynyń mólsheri
1 mln. teńgeden aspaidy. Qaryzdardyń ortasha mólsheri – shamamen 300 myń teńge.
Memleket basshysy retinde Qasym-Jomart Toqaev qaryzǵa batqan azamattarymyzdyń jaǵdaiyna bei-jai qarai almaitynyn aitty.
Sondyqtan, Prezident buryn-sońdy bolmaǵan teńdessiz áleýmettik kómek kórsetý týraly sheshim qabyldady. Tiisti Jarlyqqa qol qoiyldy.
Basty maqsat – qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan azamattarǵa kómektesý, olarǵa ózderiniń otbasylarynyń qarjylyq ahýalyn aitarlyqtai jaqsartýǵa múmkindik berý.
Ókimde Úkimetke jáne Ulttyq bankke bir rettik aktsiia retinde kelesi sharalardy qabyldaý tapsyrylǵan.
Tikelei jáne ataýly qarjylai kómek retinde joǵaryda atalǵan sanattaǵy azamattar úshin memleket ekinshi deńgeili bankter men shaǵyn qarjy uiymdarynan alynǵan jalpy mólsheri 300 myń teńgege deiin negizgi nesieni jáne oǵan eseptelgen syiaqyny óteidi.
Budan bólek, olardyń biylǵy 1 maýsymǵa deiingi qaryzdarynyń jalpy kólemi 3 mln. teńgeden aspaýy tiis.
Nesie alǵandardyń 55%-y, iaǵni 250 myń adam úshin bul negizgi nesie men syiaqyny qosa alǵanda jalpy qaryz kólemin tutastai tóleý degendi bildiredi.
Qalǵan nesie alǵan azamattardyń qaryzdary 300 myń teńge mólsherinde óteledi. Bul olardyń tóleý qabilettiligin qalpyna keltirýge jáne qaryz júktemesin tómendetýge aitarlyqtai septigin tigizedi.
2019 jyldyń 1 shildesindegi málimet boiynsha bankterde jáne shaǵyn qarjy uiymdarynda kepilsiz tutyný qaryzdary bar barlyq azamattar úshin eseptelgen aiyppuldar men tólemaqy ósimderi esepten shyǵarylady.
Nesie alýshylardyń atalǵan tólemderin esepten shyǵarý, eń aldymen, ekinshi deńgeidegi bankter men shaǵyn qarjy uiymdarynyń esebinen júrgiziledi.
Sonymen qatar, nesie berýge, nesiege qatysty qyzmet kórsetýge jáne jeke tulǵalardyń 90 kúnnen astam merzimi ótken barlyq kepilsiz qaryzdaryna bailanysty aiypaqy, komissiia jáne ózge de tólemder esepteýge tyiym salynady.
Tutyný nesielerine qatysty qalyptasyp otyrǵan jaǵdai qaitalanbaýy tiis. Bul – Prezidenttiń ustanymy.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha mundai ahýaldyń aldyn alý maqsatynda Ulttyq bank retteý sipatyndaǵy qatań sharalar qabyldap, shekten tys táýekelge barǵany úshin qarjy uiymdaryna júkteletin jaýapkershilikti kúsheitýi tiis.
Qarjylyq ahýalyn odan ári nasharlatpaý úshin tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeiindegi azamattarǵa zaimdar berýge tyiym salynatyn bolady.
Ulttyq bank kepilsiz tutyný zaimdaryn berý kezinde qosymsha retteý sharalaryn qabyldaidy. Olardyń ishinde – zaim alýshynyń jalpy qaryzdyq koeffitsienti, bankterdiń jeke kapitalyna degen qosymsha talaptar jáne basqalar.
Memleket basshysy joǵaryda atalǵan shuǵyl sharalar áleýmettik máselelerdi sheshýge jáne Elbasy Strategiiasynda aiqyndalǵan maqsattarǵa qol jetkizýge aitarlyqtai yqpal etetinine senim bildirdi.
