قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ 2019 جىلعى 26 ماۋسىمداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ تۋرالى» №34 جارلىعىنا تٷسٸنٸكتەمە بەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنتتٸك ناۋقان كەزٸندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ساباقتاستىق نەگٸزٸندە ەلباسىنىڭ ستراتەگيياسىن جٷزەگە اسىرۋ ٸسٸن جالعاستىرۋعا, سونىڭ ٸشٸندە اسا ٶزەكتٸ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋگە ۋەدە بەردٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ اتىنا كەپٸلسٸز تۇتىنۋ نەسيەلەرٸن تٶلەۋگە قاتىستى ازاماتتاردان كٶپتەگەن ٶتٸنٸشتەر كەلٸپ تٷسۋدە.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدەگٸ ەلەۋمەتتٸك تۇرمىسى تٶمەن توپتاعى ازاماتتار (كٶپبالالى وتباسىلار, مٷگەدەك بالالارى بار وتباسىلار, جالعىز اسىراۋشىسىنان ايرىلعان وتباسىلار, اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الاتىندار, جەتٸم بالالار) تٷرلٸ سەبەپتەرمەن قيىن جاعدايعا تاپ بولىپ, ٶز اتتارىنا العان نەسيەلٸك مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداي الماي وتىر.
كٶپتەگەن ازاماتتاردىڭ نەسيەلٸك جٷكتەمەسٸ ٶسۋدە, تازا تابىس كٶلەمٸ تٶمەندەۋدە. ادامدار ٶز نەسيەلەرٸن ٶتەۋدٸڭ جولدارىن تابا الماي وتىر. بۇل مەسەلە
500 مىڭعا جۋىق نەسيە الۋشىنىڭ تۇرمىسىنا تٸكەلەي ەسەر ەتۋدە.
نەسيەلەردٸڭ 86%-ىنان استامىنىڭ مٶلشەرٸ
1 ملن. تەڭگەدەن اسپايدى. قارىزداردىڭ ورتاشا مٶلشەرٸ – شامامەن 300 مىڭ تەڭگە.
مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە قاسىم-جومارت توقاەۆ قارىزعا باتقان ازاماتتارىمىزدىڭ جاعدايىنا بەي-جاي قاراي المايتىنىن ايتتى.
سوندىقتان, پرەزيدەنت بۇرىن-سوڭدى بولماعان تەڭدەسسٸز ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. تيٸستٸ جارلىققا قول قويىلدى.
باستى ماقسات – قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ازاماتتارعا كٶمەكتەسۋ, ولارعا ٶزدەرٸنٸڭ وتباسىلارىنىڭ قارجىلىق احۋالىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋ.
ٶكٸمدە ٷكٸمەتكە جەنە ۇلتتىق بانككە بٸر رەتتٸك اكتسييا رەتٸندە كەلەسٸ شارالاردى قابىلداۋ تاپسىرىلعان.
تٸكەلەي جەنە اتاۋلى قارجىلاي كٶمەك رەتٸندە جوعارىدا اتالعان ساناتتاعى ازاماتتار ٷشٸن مەملەكەت ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارىنان الىنعان جالپى مٶلشەرٸ 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن نەگٸزگٸ نەسيەنٸ جەنە وعان ەسەپتەلگەن سىياقىنى ٶتەيدٸ.
بۇدان بٶلەك, ولاردىڭ بيىلعى 1 ماۋسىمعا دەيٸنگٸ قارىزدارىنىڭ جالپى كٶلەمٸ 3 ملن. تەڭگەدەن اسپاۋى تيٸس.
نەسيە العانداردىڭ 55%-ى, ياعني 250 مىڭ ادام ٷشٸن بۇل نەگٸزگٸ نەسيە مەن سىياقىنى قوسا العاندا جالپى قارىز كٶلەمٸن تۇتاستاي تٶلەۋ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ.
قالعان نەسيە العان ازاماتتاردىڭ قارىزدارى 300 مىڭ تەڭگە مٶلشەرٸندە ٶتەلەدٸ. بۇل ولاردىڭ تٶلەۋ قابٸلەتتٸلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋگە جەنە قارىز جٷكتەمەسٸن تٶمەندەتۋگە ايتارلىقتاي سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ.
2019 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸندەگٸ مەلٸمەت بويىنشا بانكتەردە جەنە شاعىن قارجى ۇيىمدارىندا كەپٸلسٸز تۇتىنۋ قارىزدارى بار بارلىق ازاماتتار ٷشٸن ەسەپتەلگەن ايىپپۇلدار مەن تٶلەماقى ٶسٸمدەرٸ ەسەپتەن شىعارىلادى.
نەسيە الۋشىلاردىڭ اتالعان تٶلەمدەرٸن ەسەپتەن شىعارۋ, ەڭ الدىمەن, ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارىنىڭ ەسەبٸنەن جٷرگٸزٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار, نەسيە بەرۋگە, نەسيەگە قاتىستى قىزمەت كٶرسەتۋگە جەنە جەكە تۇلعالاردىڭ 90 كٷننەن استام مەرزٸمٸ ٶتكەن بارلىق كەپٸلسٸز قارىزدارىنا بايلانىستى ايىپاقى, كوميسسييا جەنە ٶزگە دە تٶلەمدەر ەسەپتەۋگە تىيىم سالىنادى.
تۇتىنۋ نەسيەلەرٸنە قاتىستى قالىپتاسىپ وتىرعان جاعداي قايتالانباۋى تيٸس. بۇل – پرەزيدەنتتٸڭ ۇستانىمى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مۇنداي احۋالدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ۇلتتىق بانك رەتتەۋ سيپاتىنداعى قاتاڭ شارالار قابىلداپ, شەكتەن تىس تەۋەكەلگە بارعانى ٷشٸن قارجى ۇيىمدارىنا جٷكتەلەتٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ كٷشەيتۋٸ تيٸس.
قارجىلىق احۋالىن ودان ەرٸ ناشارلاتپاۋ ٷشٸن تابىسى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸندەگٸ ازاماتتارعا زايمدار بەرۋگە تىيىم سالىناتىن بولادى.
ۇلتتىق بانك كەپٸلسٸز تۇتىنۋ زايمدارىن بەرۋ كەزٸندە قوسىمشا رەتتەۋ شارالارىن قابىلدايدى. ولاردىڭ ٸشٸندە – زايم الۋشىنىڭ جالپى قارىزدىق كوەففيتسيەنتٸ, بانكتەردٸڭ جەكە كاپيتالىنا دەگەن قوسىمشا تالاپتار جەنە باسقالار.
مەملەكەت باسشىسى جوعارىدا اتالعان شۇعىل شارالار ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋگە جەنە ەلباسى ستراتەگيياسىندا ايقىندالعان ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋگە ايتارلىقتاي ىقپال ەتەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
