Foto: Pexels.com
1992 jyldan bastap Birikken Ulttar Uiymy bekitken Halyqaralyq múgedekter kúni jyl saiyn 3 jeltoqsanda atap ótiledi. Bul kún inkliýzivti qoǵam qalyptastyrý máselesine nazar aýdarýǵa, sondai-aq erekshe qajettilikteri bar azamattardy memlekettik qoldaýdyń júieli sharalaryn tanystyrýǵa múmkindik beredi, dep habarlaidy Ult.kz.
QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń málimetinshe, búginde Qazaqstanda 743,9 myń múgedektigi bar adam turady. Olardyń 55,7%-y – eńbekke qabiletti jasta, 28,6%-y – zeinetkerler, 15,7%-y – 18 jasqa deiingi balalar.
Inkliýzivti qoǵam qurý maqsatynda memleket áleýmettik qorǵaý júiesin kezeń-kezeńimen jańartyp keledi. Áleýmettik kodeks aiasynda múgedektigi bar adamdarǵa járdemaqylar men áleýmettik tólemder, ońaltý quraldary, arnaiy áleýmettik qyzmetter, jumyspen qamtý sharalary jáne kedergisiz orta qurý baǵyttary boiynsha qoldaý kórsetiledi.
Memlekettik járdemaqylar men tólemder
2025 jylǵy 1 qarashadaǵy jaǵdai boiynsha múgedektik boiynsha memlekettik áleýmettik járdemaqy alýshylar sany 542,8 myń adamdy qurady. Biyl osy maqsatqa respýblikalyq biýdjetten 424 mlrd teńge bólindi. Múgedektik boiynsha MÁJ-niń ortasha mólsheri – 78 283 teńge.
Budan bólek:
– 114,5 myń azamat múgedektigi bar balany kútýge arnalǵan járdemaqy aldy;
– 53,3 myń adam I toptaǵy múgedekti kútýge beriletin járdemaqyny rásimdedi;
– 99 myńnan astam adam eńbekke qabilettiliginen aiyrylýyna bailanysty Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan tólem aldy. Ortasha mólsheri – 72 003 teńge.
Meditsinalyq-áleýmettik saraptama men ońaltýdy tsifrlandyrý
50-den astam aýrý túri boiynsha múgedektikti syrttai, proaktivti formatta belgileý engizildi. 2025 jyly osy tásilmen 99,6 myń ótinim qaralǵan. Qaitymsyz patologiialar (ampýtatsiialar, Daýn sindromy, t.b.) boiynsha sheshim qabyldaý merzimi 1 kúnge deiin qysqartyldy.
Ońaltý quraldary men qyzmetter Áleýmettik qyzmetter portaly arqyly usynylady. Portalda 1085 OTQ jetkizýshi, 589 qyzmet kórsetýshi jumys isteidi. Jyl basynan beri 562,9 myń tapsyrys oryndalǵan.
El boiynsha 2027 jylǵa deiin 12 óńirde jańa ońaltý ortalyqtary ashylady. Qazirdiń ózinde Semei, Taraz, Kentaý jáne Oral qalalarynda ortalyqtar paidalanýǵa berildi.
Jumyspen qamtý
2025 jylǵy 1 qarashadaǵy málimet boiynsha 111 myń múgedektigi bar azamat jumyspen qamtylǵan. Bul – eńbekke qabiletti jastaǵy MBA-nyń 30%-y.
Biyl kvota arqyly 7,1 myń adam, turaqty jumysqa 4,8 myń adam ornalastyryldy. Sonymen qatar, 1,4 myńnan astam azamat jeke biznes ashý úshin 400 AEK-ke deiin memlekettik grant alǵan.
Kedergisiz orta qurý
2023–2027 jyldar aralyǵynda beiimdelýi tiis 43 myń nysannyń 25 myńnan astamy qoljetimdi orta talaptaryna sáikestendirildi. Áleýmettik inspektorlar jyl basynan beri 1356 tekserý júrgizip, 701 nusqama bergen.
