Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
«Malyńdy jaýǵa,
Basyńdy daýǵa
Qor qylma, qorǵa, tatýlas!»
Abai
Dúnie tynyshsyz...
Pandemiianyń quryǵynan endi shyqtyq pa degen jer shary ekige qaq aiyrylyp, esi – ekeý, túsi tórteý kúi ústinde tur.
Basy qazaqtyń Uly dalasyn dir etkizgen qańtardyń qandy qyrǵynymen bastalǵan jiyrma birinshi ǵasyrdyń jiyrma ekinshi jyly tamyryn ǵasyrlar qoinaýynan alatyn Batys pen Shyǵystyń jańa turpatty surapyl teketiresine jalǵasty. Adamzat oiy men sanasyna salmaǵyn batpandap salǵan osynaý júrek túrshiger ǵalamdyq arbasýlar aimaqtyq qaqtyǵystar alańynan shyǵyp, Eýraziianyń óri men tórin erkin kezýi, soǵys órtiniń ulǵaia túsýi, Ýkrainanyń qalalary men orman-toǵailarynyń ajal alqabyna ainalýy adamzat balasyn alańdatyp otyr.
Túlegen sana men ózgergen qundylyqtar...
Alty qurlyqty álekke salyp, milliardtardyń júregin úreimen tumshalaǵan qan-qyrǵynnyń shalyǵy tigen elderdiń qatary kóbeiýde... Soǵys maidany aqparat maidanyna jalǵasyp, sanktsiialar qyrqysynyń beti qaitar emes. Kúni keshe ekpini eldi eseńgiretken Eýroodaqtyń jaly qulap, «qystan qalai shyǵamyz?» degen ýaiym qoryǵyna qamala bastady... AQSh Ýkrainaǵa qarý-jaraq berýin doǵarar emes. Resei shekteýli mobilizatsiiasyn jariialady... Bas-kóz demei Ýkrainanyń tórt oblysyn ózine qosty...
Geosaiasi ahýaldardyń shamadan tys kúrdelenip, ýshyǵyp, tamyryn tereńge jibergeni, qanatyn keńge jaiǵany sonshama, saiasat deitin sylqym minezdi kári qyzdyń ashpaityn esigi, baspaityn tóri, júrmeitin jeri, shyqpaityn óri, aitpaityn sózi qalmady... Óreskeldik pen órkókirektiktiń onsan úlgisi ósek pen eseptiń qara kórigin kún-tún úrlep baǵýda...
Urpaq sanasy arsyzdyqtyń tutqyny bolýǵa ainalǵandai...
Adamzatqa tán ortaq ókinish – Osy!
Jer esimdi planetada turatyn jeti jarym milliard jumyrbas pendeniń taǵdyr-talaiyn oiynshyqqa ainaldyrǵysy keletinderdiń jańa dáýiri, aitýǵa aýyz barar emes, soǵysqumarlar dáýiri bastalǵan syńaily?!.
Tumany men kúmáni qalyń dáýir!
Osyndai asa kúrdeli, aýmaly-tókpeli kezeńde el Prezidenti Qazaqstan halqyna óziniń kezekti dástúrli Joldaýyn arnaǵaly aidan asty. Ádiletti Qazaqstannyń irgesin bekitip, maqsat-muratyn anyqtap, dáiekteý baǵytynda, ári qalyptasyp otyrǵan álemdik qiyndyqtar men qaýip-qaterlerden elimizdi aman alyp ótý úshin Joldaýda atqarylar naqty sharalar men usynystar aityldy.
Bir aidan astam ýaqyttan beri halyq talqysyna túsip, jurtshylyq tarapynan keń qoldaý tapqan tarihi qujatta el erteńin anyqtar baǵyt-baǵdarlar belgilendi. Prezident damýdyń jańa kezeńine aiaq basqan Qazaqstannyń bolashaǵy halqymyzdyń óz qolynda ekenine basa nazar aýdardy. «Halqymyz jalpyulttyq referendýmda saiasi jańǵyrý baǵdaryn qoldady. Konstitýtsiialyq reforma Jańa, Ádiletti Qazaqstandy qurý jolyndaǵy asa mańyzdy qadam boldy. Elimizdegi saiasi jańǵyrý endi ekonomikalyq ózgeristerge ulasýǵa tiis.
Biz «Azamat-biznes-memleket» arasyndaǵy qatynasty túbegeili ózgertemiz. Memleket, eń aldymen, bárine birdei múmkindik berip, ádildik ornatady... Memleket ekonomikalyq erkindikti qoldaidy. Biraq halyqty naryq turaqsyzdyǵynyń yqpalynan barynsha qorǵaidy. Shaǵyn jáne orta biznesti meiilinshe damytady...» dei otyryp, ol osy baǵytta júrgiziler reformalardyń naqty bes baǵdaryn usyndy.
Olar mynalar:
Birinshi: Jańa ekonomikalyq saiasat.
Ekinshi: Naqty sektorlardy damytý.
Úshinshi: El bolashaǵyna arnalǵan strategiialyq investitsiia.
Tórtinshi: Memlekettik basqarý isin qaita jańǵyrtý.
Besinshi: Zań jáne tártip.
Qasym-Jomart Toqaev usynyp otyrǵan ár baǵdar tórkininde, saiyp kelgende, el ómiri men taǵdyryn oń jolǵa salýdyń, halyq oiyn mazalaǵan áleýmettik, turmystyq qiyndyqtar men saiasatta ketken aqaýlyqtardy, teńsizdikter men júgensizdikterdi sheshýdiń joldary men jospary tur. Prezident osyǵan deiingi álemdik tájiribede óz ómirsheńdigin dáleldegen, júieli túrde júrgizilip, onsan elderdiń áleýetin kúsheitken, áleýmettik qiyndyqtardy sheshýge múmkindik bergen ómir súrý men turmys-tirshilikti ońailatýdyń oń úlgilerin eskere otyryp, Qazaqstandy qalyptasqan kúrdeli, tarihi ahýaldar qoryǵynan alyp shyǵýdyń saiasi-ekonomikalyq joldaryn usynyp otyr. Ótkenniń ashy sabaqtaryn eskerý – el damýyna yqpal eter birden-bir ómirlik faktor ekenin umytpaýymyz kerek.
Óitkeni...
Ol jady – máńgilik ainasy.
Halyq óz basynan ótken tarihtyń taǵdyrly syn saǵattaryn esinen shyǵarmaidy. Jaqsysyn da, jamanyn da, aýyryn da, jeńilin de umytpaidy. Ár urpaq ózi ómir súrip, ózegin órtegen ómir, aqiqaty men ýaqyt shyndyǵyn kókireginde tumardai túiip, keiingige jetkizedi. Bizdiń urpaq búgingi eki ǵasyr toǵysynda ǵumyr keship, ultty saqtaý men qorǵaýdyń uly mindeti iyǵyna túsken, el bolyp qalýdyń aýyr syndaryn ótkerip jatqan urpaq!
Biz – Táýelsizdiktiń qadiri men qasietin biletin urpaqpyz!
Táýelsizdik arqaýy – halyq.
Halqynyń taǵdyr-talaiyn mansap pen bailyqqa jetýdiń kópiri etýden asqan qaýipti nárse joq. Jahandaný dáýiri keńester odaǵynyń ornynda paida bolǵan táýelsiz elderge osy psihologiiany kúndiz-túni tyqpalaýmen keledi... Bul – bir ulttyń ekinshi bir ultty qarýdyń kúshimen baǵyndyrýdan da qaýipti, ekspansiianyń ailaly, qaterli úlgisi! «Myltyqsyz maidan» ashqandardyń kishi ulttardyń aqyly men sanasyn, jany men júregin jaýlaýdyń joly! «Jahandaný zamanynda aidai álem alaqandaǵydai bolyp qalǵan» (Qasym-Jomart Toqaev) jiyrma birinshi ǵasyrda ultty, ulttyq qundylyqtardy «kózdiń qarashyǵyndai» saqtaýdyń asa qajet ekenin Memleket basshysy jańa ǵasyr órindegi Abai murasy men iliminiń máni men maǵynasy týraly jazǵan maqalasynda barynsha taratyp, tereń ashqan. Prezidenttiń ulttyq sana men oidy «pyshaqtyń júzimen alyp ótkendei» alyp ótip, tildi óristetý, dildi saqtaý, Batys pen Shyǵystyń óliara tusynda jaiǵasqan Uly Dalanyń ótkeni – búgini – bolashaǵy jaily tolǵaýlary – urpaq sanasyn tárbieleýdiń ustyny taza ustanymdar ekeni shúbásiz.
Biz tańǵy aqparat keshke jetkenshe «qartaiyńqyrap» qalatyn qadamy, oiy júirik, jedel zamanda ómir súrip otyrmyz.
Oi, sóz, is deitin úsh uǵymnyń birtutas birligin birinen-birin ajyratpai teń ustaǵan jaǵdaida ǵana jeńis týy qolymyzda jelbiremek. Keshegi sózińiz ben búgingi oiyńyz erteń atqarylar isińizben sabaqtasyp jatýǵa tiis. Bul saiasattaǵy mádeniet pen tabandylyqtyń aiqyn kórinisi! Qasym-Jomart Kemelulynyń arǵy-bergi qoǵam, zaman shyndyqtaryn jasyryp-búkpei, el tarihyna «qańtardyń qasireti» bolyp engen qandy qyrǵynnyń kezinde qiyndyqpen qalai betpe-bet turysqany, ótkenniń «aǵyn aq, qarasyn qara» dep jańylmai, jazǵyrmai baǵalaǵany el jadynda. «Týra bide týǵan joq, týǵandy bide iman joq» deitin qazaqtyń tóbe bii – Tóle babamyzdyń sózi osyndaida eriksiz eske túsedi.
Iá...
Ýaqyt – synshy...
Ýaqyt – emshi...
Ýaqyt – el ómiri men qoǵam ómirin tarazy talqyǵa sala otyryp, ár tulǵanyń, árbir adamnyń sózi men isine túbi adal, ádil baǵasyn beretin qatal, qatygez tóreshi!
El Prezidentiniń Joldaýyn oqyp otyryp, dápter betine sol kúnderde túsken tómendegi jazbalaryma qaiyra kóz júgirttim. Kúiingen tusym da, qaiǵyrǵan kezim de, júregim atsha týlap, bozdaǵan sát-saǵattarym da, qysqasy, bári-bári bolǵan eken...
«Qadirli Qasym-Jomart Kemeluly! Siz el basyna syn túskende Ózińizge tán sabyr men ustamdylyqtyń tabandy úlgisin tanyttyńyz. Búgingi halyqqa qaratyp aitqan eki sózińizdiń ekeýi de estir qulaqqa jeterdei qanatty sóz boldy. Týǵan eliniń taǵdyryn oilaǵan naǵyz el basshysynyń sózi! Tarihi sóz! Halyqtyń Sizden kútkeni de osyndai baǵyty durys, baǵdarly sóz edi! Dál osy sát-saǵattarda týǵan halqyńyz ǵana emes, Sizdiń bul sheshimińizdi adamzat álemi aqylǵa salyp, oń qabyldaǵany kúmánsiz. «Jaýdy aiaǵan jaraly» deidi bizdiń halyq! Dál qazir el birligi men amandyǵyn qamtamasyz etýden artyq maqsat joq! Táýelsiz memleketimizdi aman saqtap qalý úshin Siz qandai sheshimge barsańyz da halyq túsinedi degen senimdemiz! Qaýyrt qimyl kerek! Alla jar bolsyn! «Kemedeginiń jany bir» degen... Búgingi kún men búgingi tún el taǵdyryn uly synǵa salyp otyr. Qazaq eliniń saǵy synbasyn! Baǵy súrinbesin! Alla sáttilik bersin! Nurlan Orazalin. 05 qańtar, 2022 jyl. 21 saǵat 37 minýt» degen sózderdi asyǵys vatsap arqyly sol kezdegi Prezident Ákimshiliginiń basshysy Erlan Qoshanovqa jiberippin. Ertesi inimizden «Hatyńyzdy Prezidentke jetkizdim» degen habar aldym.
Shynyn aitý kerek, aqparattyq bailanys úzilip, alty qurlyq Alash jurtynda bolyp jatqan qaterli qan-qyrǵyn oqiǵany «Habar-24», «Rossiia-24», Euronews «RBK», «Habar» sekildi sanaýly arna arqyly ǵana qalt jibermei qadaǵalap otyrǵan asa qiyn da kúrdeli kúnderde, men sekildi jan-júrekteri kúizelip, Qazaq eliniń tileýin tilep, Jaratqanǵa jalbarynyp, kúńirengenderdiń esebin eshkim bilmeidi... Óitkeni olar kóp boldy... Óte kóp!
«Jańylǵandy jazǵyrý – ońai. Adasqandy aiyrý, oń jolǵa salý, jónge shaqyrý – qiyn! Janǵa batqany – jańylǵan da qazaq! Jańyldyrǵan da – qazaq! Jylatqan da – qazaq! Jylaǵan da – qazaq! Ólgen de – qazaq! Óltirgen de – qazaq! Ókinishti!.. Oilasań, sana muzdap, júrek syzdaidy... Órt qushaǵynda qalǵan Almatynyń ásem ǵimarattaryn kórip, qabyrǵań qaiysady... Osydan tup-týra 30 jyl buryn qalyń el Táýelsizdik aldyq dep, bórkin aspanǵa atyp jatqanda dúnie esigin ashqan besiktegi qyzylshaqa bala osydan tup-týra 30 jyl 20 kún buryn júz myńdai qaraly jurt qar aralas jańbyr jaýǵan jeltoqsannyń 16-sy kúni Táýelsizdik jariialanǵan qasietti tórde – Respýblika alańynda oiyna kelgenin istep jatyr... Atylǵan oq, órt shomylǵan ǵimarattar... Keshegi jiyrmasynshy ǵasyrdyń kózindei bolǵan, sán-saltanaty jarasqan shahar tórindegi qala ákimshiligi men Prezident Rezidentsiiasynyń qyzyl jalyn órtine oranǵan videosyn kórgende ne isterimdi bilmei qinaldym... Táýelsiz eldiń taǵdyry ustara júzinde turǵanyn janymmen, júregimmen sezindim. «E, Alla, kedeishilik pen joqshylyq aidap, adasqan ulǵa aqyl bere gór! Adastyrǵandardyń aiybyn tartqyza kór! Eldigimizdi saqtai kór!» degen jazbalar túsipti kúndelik betine.
Sodan beri... Toǵyz aiǵa tarta ýaqyt ótti.
El esin jidy, eńsesin kóterdi. Ult tarihyna «Qańtar qasireti» bolyp engen sol bir qaraly kúnder bizden alystaǵanymen, taqsyretti, taǵdyrsheshti sát-saǵattardyń taby sanadan keter emes, jadydan shyǵar emes...
Búgin de, mine, Prezident Toqaevtyń halyqqa arnaǵan joldaýyn kemel memlekettiń irgesin bekitip, ádiletti Qazaqstan qurýǵa bet alǵan eldiń bolashaǵyn anyqtar baǵdarly Joldaýyn oqyp otyryp, sol kúnderdi esime aldym... Qańtardan bergi toǵyz ai kúlli jer beti turǵyndarynyń shaqshadai basyn sharadai etip, adamzat balasyn buryn-sońdy bola qoimaǵan surapyl kolliziialar qoryǵyna aidap tyqty... El basqarý men saiasi ómirdiń bilim-biligin igerip, úlken mektebinen ótken, dáýir tolqynynda júrip, qabyrǵasy qataiyp, oiy shyńdalǵan, kózqarasy bekigen, halyqaralyq qatynastar men diplomatiianyń qyr-syryn tolyq meńgergen, jaratylysynan halyqshyl, qoǵamshyl, memleketshil Qazaqstan basshysy qysqa ýaqyt ishinde álemdik saiasattyń qubylǵan qursaýyna tústi. Bir synnan shyǵyp, ekinshi bir synnyń emtihanynan ótti. Sózinen súrinbedi. Oiynan jańylmady... Saiasi tulǵanyń sabyrly minezi men salmaqty kózqarasy qalyń eldiń senimin bekite tústi. Qazaqstan Prezidentiniń irgeli maqsat jolynda qiyndyq ataýlydan yqpaityn saiasatkerlik ustanymyna eldiń de, álemniń de kózi jete tústi. El tizginin ustaǵan kúnnen bastap «halyq sózine qulaq asatyn memleket» qurý isin qolǵa alǵan saiasatker Q.Toqaevtyń tabandy beinesi osy qysqa ýaqyt ishinde qalyptasty. Neni aitsa da, neni istese de aspai-saspai, alyp-ushpai, júieli túrde atqarýǵa daǵdylanǵan Memleket basshysynyń portreti, jurt sanasynda bekidi. Joldaýdyń kirispesinde aitylǵandai áýeli, jalpyulttyq referendýmda memlekettiń saiasi jańǵyrý baǵdaryn anyqtaǵan ol – ulttyń áleýmettik ómirindegi aqaýlyqtardyń astary saiasattaǵy boikúiez samarqaýlyq pen el ishin indete jaýlaǵan korrýptsiiada jatqanyn ashyp aitty. Qoǵamdaǵy teńsizdiktiń aqyry «áleýmettik ashý men ashynýǵa» qalai alyp kelgenine halyq nazaryn burdy. «Memleket igiliginiń 50 paiyzy 162 adamnyń qolynda turǵandyǵy» týraly sózi men ofshorlarda jasyrynǵan qisapsyz qarajatty elge qaitarý haqyndaǵy úkimetke bergen naqty tapsyrmalary halyq kóńilinen shyqty...
Ádil sóz! Adal uǵym!
Saiasat arenasynan aýlaqtańqyrap ketken osy bir kieli sóz ben qasietti uǵymnyń qadirin ketirgen ýaqytqa renjirińdi, álde aqsha men altynǵa satylǵan arzanqol saiasatshylarǵa renjirińdi bilmeisiń?!. Kóringen kók attynyń qorjynyna bailanǵan toptar men alpaýyt elderdiń «jobasyna» ainalǵan «tulǵasymaqtardyń» aiqai-súreńi bel alǵan zaman?! «Qara qyldy qaq jaryp aitqan» ádil biler «kózden bulbul bop ushqan» dáýirge ne dersiń?! Janǵa batady... Ásirese zamana úrdisi qalyptastyrǵan búgingi jeli betin kezip júrgen «bet tyrnaǵysh», «shańqyldaǵysh», «japtym jala, jaqtym kúiege» negizdelgen aiqaishyldardyń qatary esepsiz kóbeiip bara jatqanyna qynjylasyń... Taǵdyry talaýǵa túsip, ókinishke qarai, úshinshi elder qatarynan uzap shyǵa almai júrgen Alash jurtynyń áleýmettik jeli jetegine essiz bailanýy bizdi qatty oilantady. Qazaqstan Prezidentiniń: «Álem jyldam ózgerip jatyr. Biraq kóbine jaqsy jaǵyna emes...» dep, osy jylǵy maýsym aiynda ótken Peterbor forýmyndaǵy sózi eriksiz eske túsedi.
Bul sózdiń astarynda sóz ben oidyń qadiri júdeńkiregen jiyrma birinshi ǵasyrdyń rýhani keskini jatqany aidan anyq... Tarihi shyndyq pen saiasi baǵa týra berilip, ári saýatty, ári ádil aitylǵan sát-saǵat qaz-qalpy jadymyzda. Ásirese el Prezidentiniń Birikken Ulttar Uiymynyń jarǵylyq qaishylyqtary men uiymnyń qaýqarsyzdyǵy týraly aitqan syny álem jurtynyń oiynan shyqty... Qit etse, Qazaqstanǵa «soqtyǵýdy» kásip kóretin qaisybir Resei saiasatkerleri men jýrnalisterine de sol joly Qasym-Jomart Kemeluly ashyq, aiqyn jaýap bere otyryp, álemniń aldynda turǵan eń basty kúretamyr saýaldardyń biri – DNR men LNR týraly oiyn búkpesiz taratyp, úzildi-kesildi kesip aitqany esimizde. Sol kúni Qazaq Prezidentiniń saiasi, tulǵalyq jaratylysy men ustanymyn aidai álem tanydy! Sol brifingten soń alty qurlyqtyń saiasatkerleri men basshylarynyń nazary birden Qazaqstan Prezidentine buryldy. Tulǵa tuǵyry biiktei tústi.
Iá...
Bul – el tizginin ustaǵan tulǵamen qosa, ýaqyt kóldeneń tartqan qiyndyqtardy igerýge bet alǵan Qazaq eliniń de biigi edi...
El damýyn álemdik órkeniettiń damýymen úilestire otyryp, jańa dáýir qalyptastyrǵan demokratiialyq qundylyqtardy Uly dala jurtynyń minez-qulqyna sai óristetý, el taǵdyryn óz taǵdyry sanaityn otanshyl, halyqshyl, qoǵamshyl tulǵalardy barynsha memleket isine tartý, ǵalamdyq tehnologiiany urshyqtai iirgen bilimdi, minezdi jastardy tárbieleý sekildi izgi qasietterge keń jol ashý – Memleket basshysynyń qazirgi tańdaǵy basty saiasi, adami, tulǵalyq ustanymy! Bul aitqandarymyzdy túbegeili ózgeristerge túsken Ata Zańymyzdan da, sońǵy Joldaýdan da, Birikken Ulttar Uiymynyń kezekti sessiiasy men ShYU-daǵy sóilegen sózderinen de anyq ańǵaramyz.
El búgini men erteńin qamtamasyz eter damý men óristeýdiń bul aitýly printsipteri men ustanymdary memleket ómiriniń uzaq merzimin qamtityny sózsiz. Qasym-Jomart Toqaev ár sózi men ár baby quqyqtyq súzgiden ótken, saiasi, ekonomikalyq qazyq-baýy berik reformalardy júzege asyrý úshin ýaqyt qajet ekenin ashyp aitty. Ol: «Qazirgi geosaiasi jaǵdaida biz memleketimizdi birtindep nyǵaityp, reformalar men jańarý baǵdaryn nyq ustanýymyz qajet! Barynsha muqiiat áreket jasap, elimizdiń uzaq merzimdi múddesine sai jumys júrgizýimiz kerek! Reformalardyń qazirgi qarqynyn saqtaý, saiasi máselelerdiń bárin keiinge qaldyrmai sheshý asa mańyzdy» dei kelip, kezekten tys prezident sailaýyn ótkizýdi usyndy. Prezident mandatynyń uzaqtyǵyn 7 jylmen shektep, qaita sailanýǵa tyiym salý normalaryn jalpyhalyqtyq talqyǵa saldy. Qos palatadan qoldaý tapqan konstitýtsiialyq ózgeristi óz Jarlyǵymen bekitti. Sailaý merzimin biylǵy 20 qarashaǵa belgiledi. Óziniń sailaýǵa túsetinin málimdedi.
Sonymen...
«Endigi jeti jyl ishinde el tizginin kim ustaidy? Qalai ustaidy?» degen saýaldar Uly dalanyń endik-boilyǵyn ersili-qarsyly keze bastady. Bul zańdy. Demokratiialyq el basqarý úlgisin «Kúshti Prezident – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» deitin qurylymǵa negizdegen Jańa Qazaqstanda saiasi bilikti anyqtaýdyń alamany bastaldy.
Qazaqta el men erdiń oiy men sózi, isi men áreketi, maqsaty men mindeti synǵa túskende til ushyna oralar Táýekel deitin bir kieli sóz bar. «Táýekel deitin jel qaiyq. Minesiń! Minesiń de ótesiń... Muratyńa jetesiń!» deidi sol maǵynasy men máni tereń uǵymǵa bizdiń ondaǵan ǵasyrdy úkilep ustap, úrgen jelge tigizbei, úmit pen senimniń shyraǵyn sóndirmei alyp kele jatqan Alash oily adal jurtymyz.
Búgin de, mine, Alash muratynyń úmiti men senimin, oiy men mindetin arqalaǵan Qazaq eli óziniń erteńine alyp barar jańa, taǵdyrly joldy taǵy da Táýekel deitin sol alyp kemeniń jelkenine tapsyryp otyr.
Alty qurlyq alasapyran...
Adamzat alańdaýly...
Toǵyz valdy daýyldyń ókirgen úni qulaǵymyzǵa jetip tur...
«Kemedeginiń jany bir...» degen eskiden qalǵan esti sóz eske túsedi. «Syrtyńdy – jaýǵa, ishińdi daýǵa aldyrma!» degen babalarymyz. Eldik týyn kóterip, eline jol usynyp, Ádiletti Qazaqstannyń kóshin bastaǵan Tulǵa ainalasyna shoǵyrlanar, Táýekel aityp toptasar kezdiń kelgenin oi-sanamyzben, jan-júregimizben seziner kezeńniń qyr astynda turǵanyn umytpaýymyz kerek!
Nurlan ORAZALIN,
aqyn, Memlekettik syilyqtyń laýreaty