Foto:egemen.kz
«Jobamyzǵa 2022 jyly 17 mektep qosyldy, 2023 jyly - 62 mektep, 2024 jyly - 56 mektep. Endi 2025 jyly taǵy da 56 mektep qosylady. Qazir sońǵy 56 mektep tizimin jasaqtaý jumystary júrgizilip jatyr», - dedi Ernar Seitahmet.
Jańa 2024-2025 oqý jylynda Qazaqstanda 3,9 mln-nan astam oqýshy mektepke bardy. Onyń 352 myńy – birinshi synyp oqýshylary. Iaǵni, jyl saiyn bala sany artyp keledi. Al Memleket aldynda sol balalardyń bolashaǵyna jaǵdai jasaý mindeti tur. Bul týraly Memleket basshysy árdaiym aitady.
Ár oqý jylynyń basynda ata-analar balasyn qai mektepke bergen durys bolatyny jaily oilaidy. Sebebi memleketimizde eki túrli bilim ordasy bar. Biri -memlekettik bolsa, ekinshisi – jekemenshik.
Jyl saiyn jekemenshik mektepterge suranys artyp keledi. Sońǵy jeti jylda elimizde 700-den asa aqyly mektep ashylǵan. Onda 240 myń bala oqidy. Jarty bóligi memlekettik tapsyrys aiasynda tegin bilim alady.
2023 jyly 114 jekemenshik, 72 memlekettik mektep bas litsenziialaryn alyp, olarǵa bilim berý qyzmetin bastaýǵa zańdy múmkindik berildi. Bul jerde litsenziiany almai, bilim berý protsesin bastaýǵa zańmen ruqsat berilmeitinin aita ketken jón.
Biyl 34 myń bala siiatyn 80 jekemenshik mektep ashylady degen boljam bar. Jańa oqý oryndary Astana, Almaty, Shymkent, sondai-aq elimizdiń jeti basqa oblystarynda boi kóteredi.
Qazir balasyn memlekettik mektepten alyp ketip, qymbat bolsa da aqyly bilim ordasyna bergen jaǵdailar jii kezdesip jatyr. Onyń birneshe sebebi bar. Bala úshin jeke mektep durys pa, memlekettik mektep durys pa? Bul suraqty saralaý úshin psiholog mamanmen suqbattastyq.
Aigúl Naýryzbaeva ózi pedagog, 14 jyl mektepte eńbek etken. Alaida armany jetelep, sońǵy jyldary baǵytyn psihologiiaǵa aýystyrǵan. Sarapshynyń aitýynsha, kez kelgen ana birinshi kezekte jekemenshik bolsyn, memlekettik bolsyn, qai jerde myqty kadr bolsa, sol bilim ornyn tańdaidy.
«Jekemenshik jáne memlekettik mekteptiń aiyrmashylyǵy jer men kóktei. Memlekettik bilim ordalary áli kúnge deiin eskiniń jolymen keledi. Iaǵni, synypta bir-eki lider bolady, solarmen ǵana jumys jasap úirenip qalǵan. Al qalǵandary kóptiń biri bolyp júre beredi. Balalarǵa degen qarym-qatynas basqasha. Ekinshi balamdy birden jekemenshik mektepke berdim. Onyń basty sebebi – balamnyń saǵy synbasa eken, kóptiń birine ainalyp ketpese eken ýaiym. Balalardyń minezi ár túrli, soǵan qarai ár balamen jeke jumys isteledi, balamen sanasady, balanyń pikirin eskeredi. Bir sózben «empatiia» bar. Sonymen qatar, emotsionaldy intellekt te mańyzdy. Emotsionaldy intellektisi joǵary balanyń boiynda senimdilik, ózine degen, ózgelerge degen mahabbat qalyptasady. Ózin jeke tulǵa retinde baǵalai alady. Bul qasietterdi balanyń boiynda qazirgi tańda jekemenshik mektep qana bere alady», - deidi psiholog.
Psiholog mamannyń pikirinshe, tárbie men bilim qatar júrgen kezde sanaly urpaq qalyptasady.
«Akademiialyq bilim ursý, jazalaý arqyly emes, mahabbat pen meiirim arqyly berilgen urpaq sanaly, bilimdi bolyp ósedi, damidy. Mekteptegi qarym-qatynas ol – tárbie. Al tárbie men bilim qatar júrýi kerek. Sol kezde balanyń shyǵarmashylyǵy da, bilimi de biikteidi. Al balanyń jaǵdaiyna túsinistikpen qaramai, jalpylama berilgen bilim balaǵa aýyr tiip, balanyń saǵy synady», - deidi maman.