Foto: ashyq derekkózden
Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda depýtattar sporttyq baǵyttaǵy jylqylardyń qazaqy tuqymyn saqtaý jáne ósimin molaitý máseleleri týraly zańdy qabyldady dep habarlaidy "Ult Aqparat".
Zań jobasynyń negizgi maqsaty qostanailyq jylqy tuqymynyń tektik qoryn saqtaý, sondai-aq onyń asyl tuqymdyq qasietterin jaqsartý jáne mal basyn ulǵaitý úshin selektsiialyq jáne asyldandyrý jumysyn júrgizý.
Zań jobasynda «asyl tuqymdy janýar» jáne «tuqym standarty» uǵymdaryna ózgerister engiziledi, soǵan sáikes asyl tuqymdy maldyń fenotiptik jáne ónimdilik kórsetkishtermen qatar, jylqylardyń jumysqa qabilettiligine, eptiligi, tózimdiligi siiaqty basqa da paidaly qasietter tuqym standartyna jatqyzylady.
Budan basqa, zańnamalyq túzetýlerde qostanailyq jylqy tuqymyn saqtaýǵa jáne ósimin molaitýǵa baǵyttalǵan mynadai is-sharalardy sýbsidiialaý kózdelgen:
- asyl tuqymdy ortalyqtardyń sheteldik selektsiianyń sporttyq baǵytyndaǵy asyl tuqymdy aiǵyrlardy satyp alýy;
- asyl tuqymdy analyq mal basymen selektsiialyq-asyl tuqymdyq jumys júrgizý;
- olardy ustaý boiynsha shyǵyndardy óteý.
Sonymen qatar, zań jobasynyń taqyryby ózgeredi, óitkeni «Quqyqtyq aktiler týraly» Qazaqstan Respýblikasy Zańynyń 23-baby 9-tarmaǵynyń tórtinshi bóligine sáikes taqyryp normativtik quqyqtyq aktiniń retteý nysanasyn kórsetýge tiis.
Depýtat Aidarbek Qojanazarovtyń aitýynsha, eger sporttyq maqsatta paidalanylatyn otandyq jylqy tuqymdaryn saqtaý men kóbeitý boiynsha bir qujat qabyldamasaq, babalarymyzdyń, ǵalymdarymyzdyń kópjyldyq eńbegi dalaǵa ketýdiń az-aq aldynda tur.
"2014 jyly tuqymdy damytýǵa baǵyttalǵan memlekettik qoldaý toqtatylǵannan keiin Qostanai jylqylarynyń sany kúrt azaiyp, joiylý aldynda tur. Bul jaǵdai ulttyq at sporty túrlerin damytýdyń negizgi tejeýshi faktorlarynyń biri bolyp otyr. Osyǵan bailanysty Parlament depýtattary otandyq jylqy tuqymyn saqtaý men ósimin molaitýǵa baǵyttalǵan Zań jobasyn ázirleý týraly sheshim qabyldady", – dedi A. Qojanazarov.
Depýtat Qostanai tuqymy 70 jylǵa sozylǵan ǵylymi zertteýdiń nátijesinde shyǵarylǵan, mamandandyrylǵan sporttyq baǵyttaǵy jáne ulttyq at sporty túrlerin damytý úshin keńinen qoldanylatyn qazaqtyń shabandoz tuqymy, halyqtyń ulttyq qazynasy ekenin aitady.
1969 jyly elimizde 44 myńnan astam Qostanai jylqy tuqymy tirkelgen, iaǵni barlyq asyl tuqymdy jylqylardyń jalpy sanynyń 9,7% quraǵan. Alaida búginde Qostanai jylqy tuqymynyń resmi tirkelgen sany 270 bastan aspaidy, al Adai jylqy tuqymynyń 1300 basy tirkelgen.
