Biylǵy jyly «Biznesti júrgizý 2019: Trening jáne reformalar» atty baiandamada Qazaqstan biznesti júrgizý jeńildigi boiynsha álemdegi úzdik 30 eldiń qataryna endi.
2018 jylǵy 31 qazandaǵy Dúniejúzilik banktiń «Doing Business 2019» reitingi nátijelerine sáikes, Qazaqstan óziniń reitingin ótken jylmen salystyrǵanda 8 pozitsiiaǵa kótere otyryp, 28 orynǵa ornatasty.
Reitingte Qazaqstan Ispaniia (30 oryn), Frantsiia (32), Polsha (33), Portýgaliia (34), Shveitsariia (38), Japoniia (39), Túrkiia (43) siiaqty elderdi basyp ozdy. Elimiz Eýraziialyq ekonomikalyq odaq elderiniń arasynda kóshbasshy atanyp, reiting boiynsha Rossiia (31), Belarýs (37), Armeniia (41) jáne Qyrǵyzstan (70) elderinen joǵary jaiǵasty.
Doing Business 2019 reitingisinn Jańa Zelandiia kóbasshylyq etedi. Reitingtegi kóshbasshylar ondyǵyna Singapýr, Daniia, Ońtústik Koreia, Gonkong, Grýziia, Norvegiia, AQSh, Ulybritaniia, Makedoniia kirdi.
Dúniejúzilik bank Qazaqstandy 2017-2018 jyldary úshten asa biznesti júrgizý jeńildigi indikatorlary aiasynda retteýshilik reformalar júrgizgen elder qatarynda atap ótti.
Kórsetkishter bólinisinde Qazaqstannyń pozitsiialary mynadai:
|
Kórsetkishter |
DB 2018 |
DB 2019 |
Ózgeris |
|
Kásiporyn ashý |
41 |
36 |
+5 |
|
Qurylysqa ruqsat alý |
52 |
35 |
+17 |
|
Elektrmen jabdyqtaý júiesine qosylý |
70 |
76 |
-6 |
|
Menshikti tirkeý |
17 |
18 |
-1 |
|
Nesie alý |
77 |
60 |
+17 |
|
Minoritarlyq investorlardy qorǵaý |
1 |
1 |
|
|
Salyq salý |
50 |
56 |
-6 |
|
Halyqaralyq saýda |
123 |
102 |
+21 |
|
Sharttardyń oryndalýyn qamtamasyz etý |
6 |
4 |
+2 |
|
Tólemqabiletsizdikti sheshý |
39 |
37 |
+2 |
Jalpy Qazaqstan 10 bazalyq indikatorlar boiynsha baǵalandy. 10 bazalyq indikatordyń altaýy boiynsha elimizdiń pozitsiiasy jaqsara tústi.
«Minoritarlyq investorlardy qorǵaý» indikatory boiynsha, Qazaqstan ekinshi jyl qatarynan álemdik kóshbasshy bolyp tanyldy.
Qazaqstan «Halyqaralyq saýda» (+21), «Nesie alý» (+17), «Qurylysqa ruqsat alý» (+17), «Kásiporyn ashý» (+5), «Sharttardyń oryndalýyn qamtamasyz etý» (+2) jáne «Tólem qabiletsizdigin sheshý» (+2) aitarlyqtai ósim kórsetti.
Jalpy alǵanda, Dúniejúzilik Bank Úkimettiń kelesi baǵyttaǵy reformalaryn atap ótti:
«Kásiporyn ashý» (1 reforma)
Qazaqstan qosylǵan qun salyǵyn tirkeýge qajetti ýaqytty qysqarta otryp, biznesti júrgizý sharttaryn jeńildetti.
«Halyqaralyq saýda» (2 reforma)
Qazaqstan IJ ASTANA-1 kedendik deklaratsiia elektrondy júiesin engizý arqyly jáne kedendik ákimshilik alymdardy qysqartý halyqaralyq saýda júrgizýdi jeńildetti.
«Sharttardyń oryndalýyn qamtamasyz etý» (2 reforma)
Qazaqstan kommertsiialyq isterdegi barlyq deńgeide usynylǵan sot sheshimderin kópshilikke qol jetimdi etip, jáne jergilikti kommertsiialyq sottardyń qyzmetiniń tiimdiligin baǵalaý týraly esepti jariialap, sharttardyń oryndalýyn qamtamasyz etýdi jeńildetti.
Sonymen qatar, «Salyq salý» (-6), «Elektrmen jabdyqtaý júiesine qosylý» (-6) jáne «Menshikti tirkeý» (-1) indikatorlary boiynsha pozitsiialardyń tómendeýi baiqalady.
«Menshikti tirkeý»
Qazaqstan Doing Business 2018 salystyrǵanda aldyńǵy shekten qashyqtyǵyn 0,01 pýnktke ulǵaitty, bul rette basqa parametrler (rásimderdiń sany, ýaqyty, tirkeý quny) ózgeriske ushyraǵan joq.
«Salyq salý»
Qazaqstan Doing Business 2018 salystyrǵanda aldyńǵy shekten qashyqtyǵyn 0,19 pýnktke ulǵaitty. Sonymen qatar, Dúniejúzilik bank salyq tóleýge ketetin ýaqyttyń, tólemderdiń sanynyń artýyn atap ótti.
«Elektrmen jabdyqtaý júiesine qosylý»
Qazaqstan Doing Business 2018 salystyrǵanda aldyńǵy shekten qashyqtyǵyn 0,11 pýnktke qysqartty. Biraq Dúniejúzilik elektrmen jabdyqtaý júiesine qosylý qunynyń 4,3 paiyzdyq pýnktke tómendegenin atap ótti.
Aita ketsek, aldyńǵy shek árbir eldiń «shekten» qashyqtyǵyn bildiredi. Bul shek Doing Business 2005-ten bastap árbir indikatorǵa qatysty kórsetilgen kez-kelgen eldiń kórsetilgen eń jaqsy nátijesin bildiredi. Aldyńǵy shek 0-den 100-ge deiingi baǵammen ólshenedi, mundaǵy 0- eń nashar nátije, al 100 shekti kórsetedi. Mysaly, Doing Business 2017 málimet boiynsha el úshin 75 ballǵa teń kórsetkish barlyq el boiynsha jáne barlyq jyldar boiynsha eń jaqsy kórsetkishter negizinde eseptelgen eldiń jetistikteri men aldyńǵy shektiń arasyndaǵy ara qashyqtyq 25 ballǵa teń.
Sondai-aq mysaly, elektrmen jabdyqtaý jelisine qosylý merzimi boiynsha barlyq ýaqyt boiynsha eń úzdik kórsetkish 18 kún bolsa, Koreia Respýblikasynda bul kórsetkish 13 kún qurady, al BAÁ-de 10 kún. Bul elderde (Koreia jáne BAÁ) elektrmen jabdyqtaý jelisine qosylý merzimi ártúrli bolǵanymen, olar 100 ball alady. Sebebi olar eń úzdik kórsetkish sheginen ozdy.
Júrgizilgen reformalar jóninde
201-2018 jyldar aralyǵynda Úkimet iskerlik ahýaldy jaqsartý boiynsha Qazaqstanda buryn-sońdy bolmaǵan túbegeili reformalardy júrgizdi.
Qazaqstan qoldanystaǵy zańnamany reformalaý, ruqsattama júiesin jetildirý, biznesti ashý rásimderin jeńildetý, memlekettik baqylaý-qadaǵalaý qyzmetin ońtailandyrý, eldegi biznes ahýaldy jáne halyqaralyq reitingterdegi Qazaqstannyń pozitsiialaryn jaqsartý boiynsha Úkimettiń júieli jumysynyń nátijesinde biznes júrgizý jeńildigi boiynsha 30 eldiń qataryna kirdi.
Anyqtama:
Qabyldanǵan zańdar:
2014 jylǵy 2 shilde memlekettik basqarýdy jetildirý máseleleri týraly;
2014 jylǵy 29 jeltoqsan Qazaqstan Respýblikasynda kásipkerlik qyzmet júrgizý jaǵdaiyn jaqsartýdyń túbegeili sharalary týraly;
2014 jylǵy 22 sáýir kásipkerlik qyzmetke memlekettiń qatysýyn shekteý týraly;
2016 jylǵy 29 naýryzdaǵy ruqsat qaǵazdaryn qysqartý jáne ruqsat alý rásimderin jeńildetý suraqtary boiynsha;
2017 jylǵy 27 aqpan azamattyq, banktik zańnamalardy jetildirý jáne kásipkerlik qyzmet úshin jaǵdaidy jaqsartý suraqtary boiynsha;
2018 jylǵy 24 mamyr kásipkerlik qyzmetti retteýdi jetildirý suraqtary boiynsha.
Biznesti damytý úshin naqty jaǵdaidy is júzinde jaqsartý baǵyttalǵan jumys búgingi tańda qabyldanǵan sharalarmen shektelmeidi, jáne Memleket Basshysynyń tapsyrmalaryna sáikes júieli negizde jalǵastyrylatyn bolady.
Qazirgi kezde QR zańnamasyna Doing Business reitinginiń negizgi indikatorlary aiasynda júieli ózgerister engizýdi kózdeitin ózgerister engizýdiń kezekti paketi boiynsha jumys júrgizilýde.
