بيىلعى جىلى «بيزنەستٸ جٷرگٸزۋ 2019: ترەنينگ جەنە رەفورمالار» اتتى باياندامادا قازاقستان بيزنەستٸ جٷرگٸزۋ جەڭٸلدٸگٸ بويىنشا ەلەمدەگٸ ٷزدٸك 30 ەلدٸڭ قاتارىنا ەندٸ.
2018 جىلعى 31 قازانداعى دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ «Doing Business 2019» رەيتينگٸ نەتيجەلەرٸنە سەيكەس, قازاقستان ٶزٸنٸڭ رەيتينگٸن ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 8 پوزيتسيياعا كٶتەرە وتىرىپ, 28 ورىنعا ورناتاستى.
رەيتينگتە قازاقستان يسپانييا (30 ورىن), فرانتسييا (32), پولشا (33), پورتۋگالييا (34), شۆەيتسارييا (38), جاپونييا (39), تٷركييا (43) سيياقتى ەلدەردٸ باسىپ وزدى. ەلٸمٸز ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرٸنٸڭ اراسىندا كٶشباسشى اتانىپ, رەيتينگ بويىنشا روسسييا (31), بەلارۋس (37), ارمەنييا (41) جەنە قىرعىزستان (70) ەلدەرٸنەن جوعارى جايعاستى.
Doing Business 2019 رەيتينگٸسٸنن جاڭا زەلاندييا كٶباسشىلىق ەتەدٸ. رەيتينگتەگٸ كٶشباسشىلار وندىعىنا سينگاپۋر, دانييا, وڭتٷستٸك كورەيا, گونكونگ, گرۋزييا, نورۆەگييا, اقش, ۇلىبريتانييا, ماكەدونييا كٸردٸ.
دٷنيەجٷزٸلٸك بانك قازاقستاندى 2017-2018 جىلدارى ٷشتەن اسا بيزنەستٸ جٷرگٸزۋ جەڭٸلدٸگٸ ينديكاتورلارى اياسىندا رەتتەۋشٸلٸك رەفورمالار جٷرگٸزگەن ەلدەر قاتارىندا اتاپ ٶتتٸ.
كٶرسەتكٸشتەر بٶلٸنٸسٸندە قازاقستاننىڭ پوزيتسييالارى مىناداي:
|
كٶرسەتكٸشتەر |
DB 2018 |
DB 2019 |
ٶزگەرٸس |
|
كەسٸپورىن اشۋ |
41 |
36 |
+5 |
|
قۇرىلىسقا رۇقسات الۋ |
52 |
35 |
+17 |
|
ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸنە قوسىلۋ |
70 |
76 |
-6 |
|
مەنشٸكتٸ تٸركەۋ |
17 |
18 |
-1 |
|
نەسيە الۋ |
77 |
60 |
+17 |
|
مينوريتارلىق ينۆەستورلاردى قورعاۋ |
1 |
1 |
|
|
سالىق سالۋ |
50 |
56 |
-6 |
|
حالىقارالىق ساۋدا |
123 |
102 |
+21 |
|
شارتتاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ |
6 |
4 |
+2 |
|
تٶلەمقابٸلەتسٸزدٸكتٸ شەشۋ |
39 |
37 |
+2 |
جالپى قازاقستان 10 بازالىق ينديكاتورلار بويىنشا باعالاندى. 10 بازالىق ينديكاتوردىڭ التاۋى بويىنشا ەلٸمٸزدٸڭ پوزيتسيياسى جاقسارا تٷستٸ.
«مينوريتارلىق ينۆەستورلاردى قورعاۋ» ينديكاتورى بويىنشا, قازاقستان ەكٸنشٸ جىل قاتارىنان ەلەمدٸك كٶشباسشى بولىپ تانىلدى.
قازاقستان «حالىقارالىق ساۋدا» (+21), «نەسيە الۋ» (+17), «قۇرىلىسقا رۇقسات الۋ» (+17), «كەسٸپورىن اشۋ» (+5), «شارتتاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ» (+2) جەنە «تٶلەم قابٸلەتسٸزدٸگٸن شەشۋ» (+2) ايتارلىقتاي ٶسٸم كٶرسەتتٸ.
جالپى العاندا, دٷنيەجٷزٸلٸك بانك ٷكٸمەتتٸڭ كەلەسٸ باعىتتاعى رەفورمالارىن اتاپ ٶتتٸ:
«كەسٸپورىن اشۋ» (1 رەفورما)
قازاقستان قوسىلعان قۇن سالىعىن تٸركەۋگە قاجەتتٸ ۋاقىتتى قىسقارتا وترىپ, بيزنەستٸ جٷرگٸزۋ شارتتارىن جەڭٸلدەتتٸ.
«حالىقارالىق ساۋدا» (2 رەفورما)
قازاقستان يج استانا-1 كەدەندٸك دەكلاراتسييا ەلەكتروندى جٷيەسٸن ەنگٸزۋ ارقىلى جەنە كەدەندٸك ەكٸمشٸلٸك الىمداردى قىسقارتۋ حالىقارالىق ساۋدا جٷرگٸزۋدٸ جەڭٸلدەتتٸ.
«شارتتاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ» (2 رەفورما)
قازاقستان كوممەرتسييالىق ٸستەردەگٸ بارلىق دەڭگەيدە ۇسىنىلعان سوت شەشٸمدەرٸن كٶپشٸلٸككە قول جەتٸمدٸ ەتٸپ, جەنە جەرگٸلٸكتٸ كوممەرتسييالىق سوتتاردىڭ قىزمەتٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن باعالاۋ تۋرالى ەسەپتٸ جارييالاپ, شارتتاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋدٸ جەڭٸلدەتتٸ.
سونىمەن قاتار, «سالىق سالۋ» (-6), «ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸنە قوسىلۋ» (-6) جەنە «مەنشٸكتٸ تٸركەۋ» (-1) ينديكاتورلارى بويىنشا پوزيتسييالاردىڭ تٶمەندەۋٸ بايقالادى.
«مەنشٸكتٸ تٸركەۋ»
قازاقستان Doing Business 2018 سالىستىرعاندا الدىڭعى شەكتەن قاشىقتىعىن 0,01 پۋنكتكە ۇلعايتتى, بۇل رەتتە باسقا پارامەترلەر (رەسٸمدەردٸڭ سانى, ۋاقىتى, تٸركەۋ قۇنى) ٶزگەرٸسكە ۇشىراعان جوق.
«سالىق سالۋ»
قازاقستان Doing Business 2018 سالىستىرعاندا الدىڭعى شەكتەن قاشىقتىعىن 0,19 پۋنكتكە ۇلعايتتى. سونىمەن قاتار, دٷنيەجٷزٸلٸك بانك سالىق تٶلەۋگە كەتەتٸن ۋاقىتتىڭ, تٶلەمدەردٸڭ سانىنىڭ ارتۋىن اتاپ ٶتتٸ.
«ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸنە قوسىلۋ»
قازاقستان Doing Business 2018 سالىستىرعاندا الدىڭعى شەكتەن قاشىقتىعىن 0,11 پۋنكتكە قىسقارتتى. بٸراق دٷنيەجٷزٸلٸك ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸنە قوسىلۋ قۇنىنىڭ 4,3 پايىزدىق پۋنكتكە تٶمەندەگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ايتا كەتسەك, الدىڭعى شەك ەربٸر ەلدٸڭ «شەكتەن» قاشىقتىعىن بٸلدٸرەدٸ. بۇل شەك Doing Business 2005-تەن باستاپ ەربٸر ينديكاتورعا قاتىستى كٶرسەتٸلگەن كەز-كەلگەن ەلدٸڭ كٶرسەتٸلگەن ەڭ جاقسى نەتيجەسٸن بٸلدٸرەدٸ. الدىڭعى شەك 0-دەن 100-گە دەيٸنگٸ باعاممەن ٶلشەنەدٸ, مۇنداعى 0- ەڭ ناشار نەتيجە, ال 100 شەكتٸ كٶرسەتەدٸ. مىسالى, Doing Business 2017 مەلٸمەت بويىنشا ەل ٷشٸن 75 باللعا تەڭ كٶرسەتكٸش بارلىق ەل بويىنشا جەنە بارلىق جىلدار بويىنشا ەڭ جاقسى كٶرسەتكٸشتەر نەگٸزٸندە ەسەپتەلگەن ەلدٸڭ جەتٸستٸكتەرٸ مەن الدىڭعى شەكتٸڭ اراسىنداعى ارا قاشىقتىق 25 باللعا تەڭ.
سونداي-اق مىسالى, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جەلٸسٸنە قوسىلۋ مەرزٸمٸ بويىنشا بارلىق ۋاقىت بويىنشا ەڭ ٷزدٸك كٶرسەتكٸش 18 كٷن بولسا, كورەيا رەسپۋبليكاسىندا بۇل كٶرسەتكٸش 13 كٷن قۇرادى, ال باە-دە 10 كٷن. بۇل ەلدەردە (كورەيا جەنە باە) ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جەلٸسٸنە قوسىلۋ مەرزٸمٸ ەرتٷرلٸ بولعانىمەن, ولار 100 بالل الادى. سەبەبٸ ولار ەڭ ٷزدٸك كٶرسەتكٸش شەگٸنەن وزدى.
جٷرگٸزٸلگەن رەفورمالار جٶنٸندە
201-2018 جىلدار ارالىعىندا ٷكٸمەت ٸسكەرلٸك احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا قازاقستاندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان تٷبەگەيلٸ رەفورمالاردى جٷرگٸزدٸ.
قازاقستان قولدانىستاعى زاڭنامانى رەفورمالاۋ, رۇقساتتاما جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ, بيزنەستٸ اشۋ رەسٸمدەرٸن جەڭٸلدەتۋ, مەملەكەتتٸك باقىلاۋ-قاداعالاۋ قىزمەتٸن وڭتايلاندىرۋ, ەلدەگٸ بيزنەس احۋالدى جەنە حالىقارالىق رەيتينگتەردەگٸ قازاقستاننىڭ پوزيتسييالارىن جاقسارتۋ بويىنشا ٷكٸمەتتٸڭ جٷيەلٸ جۇمىسىنىڭ نەتيجەسٸندە بيزنەس جٷرگٸزۋ جەڭٸلدٸگٸ بويىنشا 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸردٸ.
انىقتاما:
قابىلدانعان زاڭدار:
2014 جىلعى 2 شٸلدە مەملەكەتتٸك باسقارۋدى جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ تۋرالى;
2014 جىلعى 29 جەلتوقسان قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كەسٸپكەرلٸك قىزمەت جٷرگٸزۋ جاعدايىن جاقسارتۋدىڭ تٷبەگەيلٸ شارالارى تۋرالى;
2014 جىلعى 22 سەۋٸر كەسٸپكەرلٸك قىزمەتكە مەملەكەتتٸڭ قاتىسۋىن شەكتەۋ تۋرالى;
2016 جىلعى 29 ناۋرىزداعى رۇقسات قاعازدارىن قىسقارتۋ جەنە رۇقسات الۋ رەسٸمدەرٸن جەڭٸلدەتۋ سۇراقتارى بويىنشا;
2017 جىلعى 27 اقپان ازاماتتىق, بانكتٸك زاڭنامالاردى جەتٸلدٸرۋ جەنە كەسٸپكەرلٸك قىزمەت ٷشٸن جاعدايدى جاقسارتۋ سۇراقتارى بويىنشا;
2018 جىلعى 24 مامىر كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ رەتتەۋدٸ جەتٸلدٸرۋ سۇراقتارى بويىنشا.
بيزنەستٸ دامىتۋ ٷشٸن ناقتى جاعدايدى ٸس جٷزٸندە جاقسارتۋ باعىتتالعان جۇمىس بٷگٸنگٸ تاڭدا قابىلدانعان شارالارمەن شەكتەلمەيدٸ, جەنە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىنا سەيكەس جٷيەلٸ نەگٸزدە جالعاستىرىلاتىن بولادى.
قازٸرگٸ كەزدە قر زاڭناماسىنا Doing Business رەيتينگٸنٸڭ نەگٸزگٸ ينديكاتورلارى اياسىندا جٷيەلٸ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيتٸن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋدٸڭ كەزەكتٸ پاكەتٸ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە.
