video kadry
Memlekettik biliktiń óz ishinde ýahabizm men jat aǵymdardy nasihattaýdy qoldaityn joǵary laýazymdy memlekettik qyzmetkerler bar. Búgingi Májilis otyrysynda Úkimet basshysy Álihan Smaiylov pen Ulttyq Qaýipsizdik Komitetiniń tóraǵasy Ermek Saǵymbaevqa depýtattyq saýal joldaǵan Ermurat Bapi osylai dep málimdedi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
"Bizdiń elde dástúrli dinderdiń damýyna barlyq múmkindik jasalǵan. Salynyp jatqan meshitter men shirkeýlerdiń sanynda shek joq. Úlken qalalarda mektep salatyn qýys qalmasa da, meshit pen hram salatyn jer tabylyp jatyr. Qazaq halqynyń rýhani dúniesi meshitpen emes, mekteppen birge, óner ordalarmen qatar damýy kerek edi.
Barshamyzǵa málim, Eýropa elderinde Quran órteý aktisi etek alyp bara jatqanyna el prezidenti Qasym-Jomart Toqaev alańdaýshylyq bildirip, taiaýda BUU-nyń tribýnasynan sóz sóiledi. Álemdik saiasi liderler arasynan osy Genassambleiada Quranǵa arasha túsken jalǵyz memleket basshysy – bizdiń Prezident boldy. Bul – Islam dininiń damýyna degen janashyrlyqtyń birden-bir belgisi dep dep bilem.
Degenmen solai bola tursa da, men Qazaqstannyń Premer ministri men Ulttyq qaýipsizdik komitetiniń tóraǵasyna depýtattyq suraý joldai otyryp, el Prezidenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev myrzaǵa da qulaqqaǵys etkim keledi" - deidi Bápi.
Depýtattyń aitýynsha, sońǵy birer jylda Islam dinin jamylǵan jat aǵymdar qazaqstandyq qoǵamǵa áleýmettik-turmystyq jaryqshaq salyp, ol sańylaý barǵan saiyn ajyrap barady. Tipti, qoǵamnyń shyrqyn buzyp, memlekettik tutastyqqa aýyz sala bastaǵan jaryqshaq qazaq halqynyń ulttyq birligi men ulttyq damý dástúrine jáne myńjyldyq qazaqi islam saltyna qarsy shabýylǵa ainalǵan syńai tanytady.
"Bul teris dini úrdis saiasi sipat alyp bara jatqan joq pa dagan de qater bar. Sebebi halyqtyń kemshin dini bilim-tanymyn paidalanǵan teris dini top jantalasyp, qoǵamǵa jalǵan rýhani qundylyqtar men bóten dástúrlerdi sińirý qamyn jasaýda.
Mysaly, Parlament depýtaty Rinat Zaiytovtyń azamattyq pikirine qarsy shabýyldar osyndai saiasi qaterdiń sipatyn sezdirse kerek. Qoǵamdy arabtyq-ýahabtyq dini ustanym negizinde bólshekteýge baǵyttalǵan bul áreketterge bizder – depýtattar jaibaraqat qarap otyra almaimyz! Biz myńjyldyq dombyrany haram qylýǵa jol bermeimiz! Bul áreketter eldiń ulttyq qundylyqtar júiesi men rýhani negizine jasalyp jatqan shabýyl dep túsiný kerek!
Bir ókinishtisi – bul islamdyq sekta Qazaqstannyń biraz aimaǵynda: ásirese Atyraý, Aqtóbe, Mańǵystaý, Ulytaý, Almaty óńirinde etek jaiyp barady. Bul óńirlerdiń shaǵyn biznesin, ásirese bazar saýdasy tóńiregin ýahabshylar – salafizm ideiasyna tabynýshylar basyp barady. Iaǵni teris sektanyń damýyna keńinen múmkindik berip, jan-jaqty jaǵdai jasap otyrǵan jergilikti bilik ókilderi bar degen sóz.
Jasyratyny joq, ýaqytynda elge tanymal azamattar, onyń ishinde depýtattar da bar, qoǵamǵa salafizm men arabizatsiiany engizýge tyrysty. Jaqtaýshylar izdep, qoldaýshylar tapqandary da bar.
Sondai-aq memlekettik biliktiń óz ishinde de ýahabizm men jat aǵymdardy nasihattaýdy qoldaityn joǵary laýazymdy memlekettik qyzmetkerler bar degen derek meniń qulaǵyma jetti. Eger osy sóz qańqý emes, naqty jaǵdai osylai bolsa, onda bizdiń táýelsiz memlekettigimizge shynynda da qater tóngeni.
Iá, órkeniet kóshine ergen bizdiń el adam quqyǵyn qadirleidi. Bul – demokratiialyq printsipterdiń basty qaǵidasy. Biraq sol erkin quqyq bas bermei ketip, bizdiń ulttyq jáne memlekettik dińimizdi shaiqalta bastasa, biz buǵan kózjumbailyqpen qaraýǵa qaqymyz joq!" - deidi ol óziniń depýtattyq saýalynda.
Bápidiń aitýynsha, el Konstitýtsiiasynyń talaby boiynsha, memlekettiń zaiyrly damý bolashaǵyn áldebir kúshterdiń iemdenip ketýine jol bermeýimiz kerek.
"Taǵy bir moiyndaityn másele – «Eski Qazaqstan» bul qaterdiń shoǵyn úrlei túsýde. Qazaqtyń ulttyq damýyna qaterli ýahabizm ideiasyn halyqtyń biraz bóligine sińirgen «eski rejim» eldi áleýmettik toptarǵa bólý arqyly óziniń jeke dara biligin meiilinshe uzaq saqtaýdy kóksedi. Búginde sol «eski Qazaqstan» qazaqtyń ulttyq dástúrine jat dini ideologiia arqyly «Jańa Qazaqstannyń» jasampazdyq jolyna kesekóldeneń turýǵa nietti. Onyń alǵashqy qandy nátijesin Qańtar oqiǵasy kezinde kórdik.
Teris dini aǵymǵa qarsy qoǵamnyń belsendi ókilderi ár jerden buryq etken ýahabshylyq dabyraǵa qal-qadirinshe toitarys berip jatyr. Biraq biz árbir lokaldyq kúrestermen tónip kele jatqan teris dini qaterge qarsy tura almaimyz" - dep málimdedi májilismen.
Depýtat endigi jerde «memleket – dinnen bólek» nemese «din – memleketten bólek» dep, syrttai baqylaýshy bolyp, samarqaý otyrýǵa bolmaitynyn aitty.
"Mundai saiasi toǵysharlyq pozitsiia bizdiń ulttyq tutastyǵymyz ben memlekettik birligimizge birte-birte or qazyp jatqynyn túsinetin kez keldi.
Qurmetti, Álihan Ashanuly! Osy oraida Májilis depýtattarynyń sizge joldaityn birneshe saýaly bar. Birinshiden, Siz jáne Sizdiń Kabinetińiz qalyptasqan kúrdeli jaǵdaidy túisinip otyr ma? Qoǵamnyń dini negizde bólshektený qaýpine qarsy is-qimyl jospary bar ma?
Ekinshiden, Úkimet pen Ulttyq Qaýipsizdik Komiteti jáne ýákiletti organdar birlesip, teris dini aǵymdar týdyryp jatqan ulttyq alaýyzdyqty shuǵyl toqtatýdyń amal-áreketteri El Prezidentiniń nazaryna usynyldy ma?
Úshinshiden, budan 12 jyl buryn – 2011 jyldyń 11 qazanynda qabyldanǵan «Dini qyzmet jáne dini birlestikter týraly» zańǵa tiisti ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdiń qoǵamdyq qajettiligin kóteretin kez kelgen joq pa?
Tórtinshiden, qalyptasqan osy qoǵamdyq jaǵdaida biz barlyq kúsh-jigerimizdi biriktirip, ult birligi men memlekettiń turaqty damý jaǵdaiyn saqtaýǵa Úkimet pen Parlament múddeli bolýy kerek dep esepteimiz. Eger Úkimet tarapynan qandai da bir tiisti qujat qabyldaý bastamasy týatyn bolsa, depýtattar ony qoldaidy degen senimim zor" - dep túiindedi Ermurat Bápi.
