ۆيدەو كادرى
مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ ٶز ٸشٸندە ۋاحابيزم مەن جات اعىمداردى ناسيحاتتاۋدى قولدايتىن جوعارى لاۋازىمدى مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر بار. بٷگٸنگٸ مەجٸلٸس وتىرىسىندا ٷكٸمەت باسشىسى ەليحان سمايىلوۆ پەن ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەرمەك ساعىمباەۆقا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ەرمۇرات باپي وسىلاي دەپ مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
"بٸزدٸڭ ەلدە دەستٷرلٸ دٸندەردٸڭ دامۋىنا بارلىق مٷمكٸندٸك جاسالعان. سالىنىپ جاتقان مەشٸتتەر مەن شٸركەۋلەردٸڭ سانىندا شەك جوق. ٷلكەن قالالاردا مەكتەپ سالاتىن قۋىس قالماسا دا, مەشٸت پەن حرام سالاتىن جەر تابىلىپ جاتىر. قازاق حالقىنىڭ رۋحاني دٷنيەسٸ مەشٸتپەن ەمەس, مەكتەپپەن بٸرگە, ٶنەر وردالارمەن قاتار دامۋى كەرەك ەدٸ.
بارشامىزعا مەلٸم, ەۋروپا ەلدەرٸندە قۇران ٶرتەۋ اكتٸسٸ ەتەك الىپ بارا جاتقانىنا ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ, تاياۋدا بۇۇ-نىڭ تريبۋناسىنان سٶز سٶيلەدٸ. ەلەمدٸك ساياسي ليدەرلەر اراسىنان وسى گەناسسامبلەيادا قۇرانعا اراشا تٷسكەن جالعىز مەملەكەت باسشىسى – بٸزدٸڭ پرەزيدەنت بولدى. بۇل – يسلام دٸنٸنٸڭ دامۋىنا دەگەن جاناشىرلىقتىڭ بٸردەن-بٸر بەلگٸسٸ دەپ دەپ بٸلەم.
دەگەنمەن سولاي بولا تۇرسا دا, مەن قازاقستاننىڭ پرەمەر مينيسترٸ مەن ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسىنا دەپۋتاتتىق سۇراۋ جولداي وتىرىپ, ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ مىرزاعا دا قۇلاققاعىس ەتكٸم كەلەدٸ" - دەيدٸ بەپي.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى بٸرەر جىلدا يسلام دٸنٸن جامىلعان جات اعىمدار قازاقستاندىق قوعامعا ەلەۋمەتتٸك-تۇرمىستىق جارىقشاق سالىپ, ول ساڭىلاۋ بارعان سايىن اجىراپ بارادى. تٸپتٸ, قوعامنىڭ شىرقىن بۇزىپ, مەملەكەتتٸك تۇتاستىققا اۋىز سالا باستاعان جارىقشاق قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق بٸرلٸگٸ مەن ۇلتتىق دامۋ دەستٷرٸنە جەنە مىڭجىلدىق قازاقي يسلام سالتىنا قارسى شابۋىلعا اينالعان سىڭاي تانىتادى.
"بۇل تەرٸس دٸني ٷردٸس ساياسي سيپات الىپ بارا جاتقان جوق پا داگان دە قاتەر بار. سەبەبٸ حالىقتىڭ كەمشٸن دٸني بٸلٸم-تانىمىن پايدالانعان تەرٸس دٸني توپ جانتالاسىپ, قوعامعا جالعان رۋحاني قۇندىلىقتار مەن بٶتەن دەستٷرلەردٸ سٸڭٸرۋ قامىن جاساۋدا.
مىسالى, پارلامەنت دەپۋتاتى رينات زايىتوۆتىڭ ازاماتتىق پٸكٸرٸنە قارسى شابۋىلدار وسىنداي ساياسي قاتەردٸڭ سيپاتىن سەزدٸرسە كەرەك. قوعامدى ارابتىق-ۋاحابتىق دٸني ۇستانىم نەگٸزٸندە بٶلشەكتەۋگە باعىتتالعان بۇل ەرەكەتتەرگە بٸزدەر – دەپۋتاتتار جايباراقات قاراپ وتىرا المايمىز! بٸز مىڭجىلدىق دومبىرانى حارام قىلۋعا جول بەرمەيمٸز! بۇل ەرەكەتتەر ەلدٸڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتار جٷيەسٸ مەن رۋحاني نەگٸزٸنە جاسالىپ جاتقان شابۋىل دەپ تٷسٸنۋ كەرەك!
بٸر ٶكٸنٸشتٸسٸ – بۇل يسلامدىق سەكتا قازاقستاننىڭ بٸراز ايماعىندا: ەسٸرەسە اتىراۋ, اقتٶبە, ماڭعىستاۋ, ۇلىتاۋ, الماتى ٶڭٸرٸندە ەتەك جايىپ بارادى. بۇل ٶڭٸرلەردٸڭ شاعىن بيزنەسٸن, ەسٸرەسە بازار ساۋداسى تٶڭٸرەگٸن ۋاحابشىلار – سالافيزم يدەياسىنا تابىنۋشىلار باسىپ بارادى. ياعني تەرٸس سەكتانىڭ دامۋىنا كەڭٸنەن مٷمكٸندٸك بەرٸپ, جان-جاقتى جاعداي جاساپ وتىرعان جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ٶكٸلدەرٸ بار دەگەن سٶز.
جاسىراتىنى جوق, ۋاقىتىندا ەلگە تانىمال ازاماتتار, ونىڭ ٸشٸندە دەپۋتاتتار دا بار, قوعامعا سالافيزم مەن ارابيزاتسييانى ەنگٸزۋگە تىرىستى. جاقتاۋشىلار ٸزدەپ, قولداۋشىلار تاپقاندارى دا بار.
سونداي-اق مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ ٶز ٸشٸندە دە ۋاحابيزم مەن جات اعىمداردى ناسيحاتتاۋدى قولدايتىن جوعارى لاۋازىمدى مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر بار دەگەن دەرەك مەنٸڭ قۇلاعىما جەتتٸ. ەگەر وسى سٶز قاڭقۋ ەمەس, ناقتى جاعداي وسىلاي بولسا, وندا بٸزدٸڭ تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸگٸمٸزگە شىنىندا دا قاتەر تٶنگەنٸ.
يە, ٶركەنيەت كٶشٸنە ەرگەن بٸزدٸڭ ەل ادام قۇقىعىن قادٸرلەيدٸ. بۇل – دەموكراتييالىق پرينتسيپتەردٸڭ باستى قاعيداسى. بٸراق سول ەركٸن قۇقىق باس بەرمەي كەتٸپ, بٸزدٸڭ ۇلتتىق جەنە مەملەكەتتٸك دٸڭٸمٸزدٸ شايقالتا باستاسا, بٸز بۇعان كٶزجۇمبايلىقپەن قاراۋعا قاقىمىز جوق!" - دەيدٸ ول ٶزٸنٸڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىندا.
بەپيدٸڭ ايتۋىنشا, ەل كونستيتۋتسيياسىنىڭ تالابى بويىنشا, مەملەكەتتٸڭ زايىرلى دامۋ بولاشاعىن ەلدەبٸر كٷشتەردٸڭ يەمدەنٸپ كەتۋٸنە جول بەرمەۋٸمٸز كەرەك.
"تاعى بٸر مويىندايتىن مەسەلە – «ەسكٸ قازاقستان» بۇل قاتەردٸڭ شوعىن ٷرلەي تٷسۋدە. قازاقتىڭ ۇلتتىق دامۋىنا قاتەرلٸ ۋاحابيزم يدەياسىن حالىقتىڭ بٸراز بٶلٸگٸنە سٸڭٸرگەن «ەسكٸ رەجيم» ەلدٸ ەلەۋمەتتٸك توپتارعا بٶلۋ ارقىلى ٶزٸنٸڭ جەكە دارا بيلٸگٸن مەيٸلٸنشە ۇزاق ساقتاۋدى كٶكسەدٸ. بٷگٸندە سول «ەسكٸ قازاقستان» قازاقتىڭ ۇلتتىق دەستٷرٸنە جات دٸني يدەولوگييا ارقىلى «جاڭا قازاقستاننىڭ» جاسامپازدىق جولىنا كەسەكٶلدەنەڭ تۇرۋعا نيەتتٸ. ونىڭ العاشقى قاندى نەتيجەسٸن قاڭتار وقيعاسى كەزٸندە كٶردٸك.
تەرٸس دٸني اعىمعا قارسى قوعامنىڭ بەلسەندٸ ٶكٸلدەرٸ ەر جەردەن بۇرىق ەتكەن ۋاحابشىلىق دابىراعا قال-قادٸرٸنشە تويتارىس بەرٸپ جاتىر. بٸراق بٸز ەربٸر لوكالدىق كٷرەستەرمەن تٶنٸپ كەلە جاتقان تەرٸس دٸني قاتەرگە قارسى تۇرا المايمىز" - دەپ مەلٸمدەدٸ مەجٸلٸسمەن.
دەپۋتات ەندٸگٸ جەردە «مەملەكەت – دٸننەن بٶلەك» نەمەسە «دٸن – مەملەكەتتەن بٶلەك» دەپ, سىرتتاي باقىلاۋشى بولىپ, سامارقاۋ وتىرۋعا بولمايتىنىن ايتتى.
"مۇنداي ساياسي توعىشارلىق پوزيتسييا بٸزدٸڭ ۇلتتىق تۇتاستىعىمىز بەن مەملەكەتتٸك بٸرلٸگٸمٸزگە بٸرتە-بٸرتە ور قازىپ جاتقىنىن تٷسٸنەتٸن كەز كەلدٸ.
قۇرمەتتٸ, ەليحان اسحانۇلى! وسى ورايدا مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنىڭ سٸزگە جولدايتىن بٸرنەشە ساۋالى بار. بٸرٸنشٸدەن, سٸز جەنە سٸزدٸڭ كابينەتٸڭٸز قالىپتاسقان كٷردەلٸ جاعدايدى تٷيسٸنٸپ وتىر ما? قوعامنىڭ دٸني نەگٸزدە بٶلشەكتەنۋ قاۋپٸنە قارسى ٸس-قيمىل جوسپارى بار ما?
ەكٸنشٸدەن, ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ جەنە ۋەكٸلەتتٸ ورگاندار بٸرلەسٸپ, تەرٸس دٸني اعىمدار تۋدىرىپ جاتقان ۇلتتىق الاۋىزدىقتى شۇعىل توقتاتۋدىڭ امال-ەرەكەتتەرٸ ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ نازارىنا ۇسىنىلدى ما?
ٷشٸنشٸدەن, بۇدان 12 جىل بۇرىن – 2011 جىلدىڭ 11 قازانىندا قابىلدانعان «دٸني قىزمەت جەنە دٸني بٸرلەستٸكتەر تۋرالى» زاڭعا تيٸستٸ ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋدٸڭ قوعامدىق قاجەتتٸلٸگٸن كٶتەرەتٸن كەز كەلگەن جوق پا?
تٶرتٸنشٸدەن, قالىپتاسقان وسى قوعامدىق جاعدايدا بٸز بارلىق كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ بٸرٸكتٸرٸپ, ۇلت بٸرلٸگٸ مەن مەملەكەتتٸڭ تۇراقتى دامۋ جاعدايىن ساقتاۋعا ٷكٸمەت پەن پارلامەنت مٷددەلٸ بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸز. ەگەر ٷكٸمەت تاراپىنان قانداي دا بٸر تيٸستٸ قۇجات قابىلداۋ باستاماسى تۋاتىن بولسا, دەپۋتاتتار ونى قولدايدى دەگەن سەنٸمٸم زور" - دەپ تٷيٸندەدٸ ەرمۇرات بەپي.
