Foto: Pexels.com
Freedom Finance Global kompaniiasy Qazaqstandaǵy áýe qatynasy naryǵyn zerttep, qazaqstandyqtardyń áýe saparlaryna qatysty kózqarastary men ádetterin anyqtady. Saýalnamaǵa 3 000-nan astam azamat qatysyp, qyzyqty derekter usynyldy, dep habarlaidy Ult.kz.
Zertteý nátijeleri boiynsha kólik quraldarynyń basqa túrlerimen salystyrǵanda ushaqtyń týrizm men demalys maqsatynda jii paidalanylatyny anyqtaldy (tiisinshe 49% jáne 57,7%). Saýalnamaǵa qatysýshylardyń jartysynan astamy el ishinde ushýǵa 15 000 teńge (52,7%), árbir tórtinshi adam - 15 001 teńgeden 20 000 teńgege deiin (23,4%), al árbir onynshy adam - 20 001 teńgeden 30 000 teńgege deiin (12,6%) jumsaýǵa daiyn ekenin aitty. 30 000 teńgeden astam qarjy jumsaýǵa qarsy emes adamdardyń úlesi 11,2% -dy qurady.
Saýalnamaǵa qatysýshylardyń basym bóligi elden tys ushýǵa 50 001 teńgeden 100 000 teńgege deiin jumsaýǵa daiyn (28,4%). Árbir tórtinshi respondent bilet qunynyń 100 001-250 000 teńge sheginde bolýyn oryndy dep esepteidi (26,1%). Saparǵa 250 000 teńgeden astam qarjy jumsaýǵa kelisetinderdiń úlesi 16,7% -dy qurady.
Qazaqstandyqtar kóbinese TMD elderine (54,5%) jáne Taiaý Shyǵys elderine (42,2%) ushady. Aziia jáne Ońtústik-Shyǵys Aziia elderine baratyndardyń úlesi 16,8% -dy qurady. Suralǵandar Eýropalyq Odaq elderine siregirek ushady (10,4%). TMD-da eń kóp baratyn el Resei (41,5%), Taiaý Shyǵysta - Túrkiia (32,6%), Ońtústik-Shyǵys Aziiada - Tailand (6,4%) jáne Qytai (5,8%), Eýropada - Germaniia (4%) bolyp shyqty. Basqa elderdi kórsetkenderdiń úlesi 2,9% qurady jáne respondentter kóbinese Ýkraina, AQSh, Shveitsariia jáne Maldivterdi ataǵan. Eń kóp ushatyn 5 baǵyt Resei (41,5%), Túrkiia (32,6%), BAÁ (12,2%), Ózbekstan (9,8%) jáne Mysyr (8%) bolyp shyqty.
Saýalnamaǵa qatysýshylardyń 22,3% avia ushý kezindegi problemalar men qiyndyqtarǵa tap bolady. Zertteýge qatysýshylardyń 70%-ynda eshqandai problemalar men qiyndyqtar týyndamaidy, al qazaqstandyqtardyń 7,7% osy suraqqa jaýap berýge qinaldy. Ushý kezinde respondentter kezdesetin problemalardyń birinshi úshtigine reisterdi kidirtý jáne alyp tastaý (60,4%), tirkeýge jáne qaýipsizdikti tekserýge uzyn kezekter (53,8%), sondai-aq áýejaidaǵy qyzmetter men taýarlardyń joǵary baǵasy (43,9%) kiredi.
Air Astana qyzmetterin qazaqstandyqtar paidalanatyn aviakompaniialar arasynda absoliýtti kóshbasshy bolyp tabylady. Máselen, onyń qyzmetin eń bolmaǵanda bir ret paidalanǵandardyń úlesi 71,2% -dy qurady: shetelge ushý úshin - 45%, el ishinde - 43,5%. El ishinde jáne odan tysqary jerlerge ushý úshin eń bolmaǵanda bir ret paidalanylǵan áýe kompaniialarynyń top-3-ine qazaqstandyq FlyArystan jáne Scat kompaniialary kirdi. Sheteldik aviakompaniialar arasynda Turkish Airlines pen «Aeroflot» kósh bastap tur.
Respondentter basqa tańdaý bolǵan jaǵdaida bas tartatyn áýe jelileri arasynda jergilikti áýe jelilerin - Scat (18,1%), FlyArystan (13,3%), AirAstana (13,3%) jáne QazaqAir (9,6%) jii atap ótedi. Qazaqstanda tanymal emes «Jetisý» jáne «Iýjnoe Nebo» (Southern Sky) kompaniialarynyń úlesi tiisinshe 6,6% jáne 6% qurady.
Respondentterdiń qazaqstandyq aviakompaniialardyń kópshiligin - Scat, FlyArystan, QazaqAir jáne «Jetisýdi» paidalanbaýynyń basty sebepteriniń biri osy kompaniialardyń nashar bedeli boldy. Olardyń qyzmetin paidalanýshylar ushaqtardyń nashar jaǵdaiyna (FlyArystan qospaǵanda) jáne jailylyqtyń tómen deńgeiine («Jetisý» qospaǵanda) shaǵymdandy.
Air Astana klientteri reisterdiń jii kidirýi men toqtatylýyna, jasyryn alymdar men qosymsha tólemderge, sondai-aq belgili bir baǵyttardyń bolmaýyna jii shaǵymdandy. Respondentterdiń reseilik «Aeroflot» jáne «Azimýt» kompaniialarynyń qyzmetterin paidalanbaý sebepteriniń top-3-ine kompaniia bedeliniń nasharlyǵy, qajetti áýejailarda reisterdiń bolmaýy jáne ushaqtar parkiniń onsha jaqsy bolmaýy kirdi.
Respondentter kóbinese paidalanatyn aviakompaniialardyń aqyly qosymsha qyzmetteriniń top-3-ine bagaj servisteri (aqyly/qosymsha/gabaritti emes; 54,4%), tirkeý kezinde oryn tańdaý qyzmetteri (37,7%) jáne tamaqtaný (aqyly/qosymsha; 23,8%) kirdi. Aviareisterdiń jolaýshylaryna kóbinese áýejaiǵa jáne áýejaidan transfer (16,3%), ushý aldyndaǵy jáne pasporttyq baqylaýdan jyldam ótý (Fast Track; 16,3%) jáne basymdyqpen/jedeldetilgen tirkeý qyzmetteri (14,2%) jetispeidi eken.
Aviabiletterdi satyp alý boiynsha eń tanymal agregator-alańdar Kaspi Travel (71,9%), Aviata - 43,8% jáne Aviasales - 42,5% eken. Aviabiletterdi satyp alý úshin eń tanymal týristik agenttikter - ht.kz (27,6%), «Kaztýr» (23,9%), «Poehali s nami» (18,2%). «Basqalar» sanatynda Fun Sun, Transavia, Sun Travel, Palmatour, «Roza vetrov» jáne «Grand týr» jiirek ataldy.
Saýalnamaǵa qatysýshylardyń basym kópshiligi úshin ushaqpen ushý úshin eń mańyzdy shart aviabilet qunynyń tómendeýi boldy - 64%. Shalǵai óńirlerge eń jaqsy qoljetimdilik saýalnamaǵa qatysýshylardyń 23,9% -y úshin mańyzdy.
Zertteýge qatysýshylardyń 60% -ynan astamy ushaqqa biletter negizsiz qymbat degen pikirmen kelisedi (30% -y tolyq kelisedi, 30,4% -y kelisedi). Qoldaý deńgeii boiynsha ekinshi orynda jii kidirister men reisterdi alyp tastaý saiahatty josparlaýǵa kedergi keltiredi degen paiym tur - 59,5% belgili bir dárejede kelisedi. Úshinshi orynda - qyzmet kórsetý jáne servis sapasy tómen eskirgen óńirlik áýejailar (52,4%).
«Aviatsiianyń damýy klientterdiń qanaǵattanýshylyǵyna áser etetin birqatar problemalarǵa tap bolady. Bilet qunynyń joǵary bolýy kóptegen qazaqstandyqtardyń ushýdan bas tartýynyń negizgi sebebi bolyp qala berýde. Bul sýbsidiialar men loýkost-modelderdi engizý qajettigin rastaidy. Sondai-aq jolaýshylar reisterdiń kidirýine, tirkeýge uzaq kezekterge jáne áýejailarda kórsetiletin qyzmetterdiń joǵary baǵasyna tap bolady, bul aviakompaniialarǵa degen senimniń jalpy deńgeiin tómendetedi.
Osy qiyndyqtarǵa qaramastan, salada mańyzdy oń úrdister baiqalady. FlyArystan siiaqty loýkosterler klientterge saiahattyń neǵurlym únemdi nusqalaryn usyna otyryp, ushýlardyń qoljetimdiligin arttyrýda basty ról atqarady. 2023 jyly FlyArystan 3,7 mln jolaýshyny tasymaldady, bul aitarlyqtai jetistik bolyp tabylady. Budan basqa, ásirese TMD, Taiaý Shyǵys jáne Aziia elderine reister geografiiasy keńeiip, bul Qazaqstannyń jahandyq keńistikke kirigýine yqpal etedi», - dep atap ótti Freedom Finance Global taldaýshysy Ansar Abýev.
