قازاقستاندىقتاردىڭ ەۋە ساپارلارى: نارىق زەرتتەۋٸ نەنٸ كٶرسەتتٸ?

فوتو: Pexels.com

Freedom Finance Global كومپانيياسى قازاقستانداعى ەۋە قاتىناسى نارىعىن زەرتتەپ, قازاقستاندىقتاردىڭ ەۋە ساپارلارىنا قاتىستى كٶزقاراستارى مەن ەدەتتەرٸن انىقتادى. ساۋالناماعا 3 000-نان استام ازامات قاتىسىپ, قىزىقتى دەرەكتەر ۇسىنىلدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.

زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا كٶلٸك قۇرالدارىنىڭ باسقا تٷرلەرٸمەن سالىستىرعاندا ۇشاقتىڭ تۋريزم مەن دەمالىس ماقساتىندا جيٸ پايدالانىلاتىنى انىقتالدى (تيٸسٸنشە 49% جەنە 57,7%). ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسىنان استامى ەل ٸشٸندە ۇشۋعا 15 000 تەڭگە (52,7%), ەربٸر تٶرتٸنشٸ ادام - 15 001 تەڭگەدەن 20 000 تەڭگەگە دەيٸن (23,4%), ال ەربٸر ونىنشى ادام - 20 001 تەڭگەدەن 30 000 تەڭگەگە دەيٸن (12,6%) جۇمساۋعا دايىن ەكەنٸن ايتتى. 30 000 تەڭگەدەن استام قارجى جۇمساۋعا قارسى ەمەس ادامداردىڭ ٷلەسٸ 11,2% -دى قۇرادى. 

ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ ەلدەن تىس ۇشۋعا 50 001 تەڭگەدەن 100 000 تەڭگەگە دەيٸن جۇمساۋعا دايىن (28,4%). ەربٸر تٶرتٸنشٸ رەسپوندەنت بيلەت قۇنىنىڭ 100 001-250 000 تەڭگە شەگٸندە بولۋىن ورىندى دەپ ەسەپتەيدٸ (26,1%). ساپارعا 250 000 تەڭگەدەن استام قارجى جۇمساۋعا كەلٸسەتٸندەردٸڭ ٷلەسٸ 16,7% -دى قۇرادى.

قازاقستاندىقتار كٶبٸنەسە تمد ەلدەرٸنە (54,5%) جەنە تاياۋ شىعىس ەلدەرٸنە (42,2%) ۇشادى. ازييا جەنە وڭتٷستٸك-شىعىس ازييا ەلدەرٸنە باراتىنداردىڭ ٷلەسٸ 16,8% -دى قۇرادى. سۇرالعاندار ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸنە سيرەگٸرەك ۇشادى (10,4%). تمد-دا ەڭ كٶپ باراتىن ەل رەسەي (41,5%), تاياۋ شىعىستا - تٷركييا (32,6%), وڭتٷستٸك-شىعىس ازييادا - تايلاند (6,4%) جەنە قىتاي (5,8%), ەۋروپادا - گەرمانييا (4%) بولىپ شىقتى. باسقا ەلدەردٸ كٶرسەتكەندەردٸڭ ٷلەسٸ 2,9% قۇرادى جەنە رەسپوندەنتتەر كٶبٸنەسە ۋكراينا, اقش, شۆەيتسارييا جەنە مالديۆتەردٸ اتاعان. ەڭ كٶپ ۇشاتىن 5 باعىت رەسەي (41,5%), تٷركييا (32,6%), باە (12,2%), ٶزبەكستان (9,8%) جەنە مىسىر (8%) بولىپ شىقتى.

ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 22,3% اۆيا ۇشۋ كەزٸندەگٸ پروبلەمالار مەن قيىندىقتارعا تاپ بولادى. زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ 70%-ىندا ەشقانداي پروبلەمالار مەن قيىندىقتار تۋىندامايدى, ال قازاقستاندىقتاردىڭ 7,7% وسى سۇراققا جاۋاپ بەرۋگە قينالدى. ۇشۋ كەزٸندە رەسپوندەنتتەر كەزدەسەتٸن پروبلەمالاردىڭ بٸرٸنشٸ ٷشتٸگٸنە رەيستەردٸ كٸدٸرتۋ جەنە الىپ تاستاۋ (60,4%), تٸركەۋگە جەنە قاۋٸپسٸزدٸكتٸ تەكسەرۋگە ۇزىن كەزەكتەر (53,8%), سونداي-اق ەۋەجايداعى قىزمەتتەر مەن تاۋارلاردىڭ جوعارى باعاسى (43,9%) كٸرەدٸ.

Air Astana قىزمەتتەرٸن قازاقستاندىقتار پايدالاناتىن اۆياكومپانييالار اراسىندا ابسوليۋتتٸ كٶشباسشى بولىپ تابىلادى. مەسەلەن, ونىڭ قىزمەتٸن ەڭ بولماعاندا بٸر رەت پايدالانعانداردىڭ ٷلەسٸ 71,2% -دى قۇرادى: شەتەلگە ۇشۋ ٷشٸن - 45%, ەل ٸشٸندە - 43,5%. ەل ٸشٸندە جەنە ودان تىسقارى جەرلەرگە ۇشۋ ٷشٸن ەڭ بولماعاندا بٸر رەت پايدالانىلعان ەۋە كومپانييالارىنىڭ توپ-3-ٸنە قازاقستاندىق FlyArystan جەنە Scat كومپانييالارى كٸردٸ. شەتەلدٸك اۆياكومپانييالار اراسىندا Turkish Airlines پەن «اەروفلوت» كٶش باستاپ تۇر.

رەسپوندەنتتەر باسقا تاڭداۋ بولعان جاعدايدا باس تارتاتىن ەۋە جەلٸلەرٸ اراسىندا جەرگٸلٸكتٸ ەۋە جەلٸلەرٸن - Scat (18,1%), FlyArystan (13,3%), AirAstana (13,3%) جەنە QazaqAir (9,6%) جيٸ اتاپ ٶتەدٸ. قازاقستاندا تانىمال ەمەس «جەتٸسۋ» جەنە «يۋجنوە نەبو» (Southern Sky) كومپانييالارىنىڭ ٷلەسٸ تيٸسٸنشە 6,6% جەنە 6% قۇرادى.

رەسپوندەنتتەردٸڭ قازاقستاندىق اۆياكومپانييالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸن - Scat, FlyArystan, QazaqAir جەنە «جەتٸسۋدٸ» پايدالانباۋىنىڭ باستى سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ وسى كومپانييالاردىڭ ناشار بەدەلٸ بولدى. ولاردىڭ قىزمەتٸن پايدالانۋشىلار ۇشاقتاردىڭ ناشار جاعدايىنا (FlyArystan قوسپاعاندا) جەنە جايلىلىقتىڭ تٶمەن دەڭگەيٸنە («جەتٸسۋ» قوسپاعاندا) شاعىمداندى.

Air Astana كليەنتتەرٸ رەيستەردٸڭ جيٸ كٸدٸرۋٸ مەن توقتاتىلۋىنا, جاسىرىن الىمدار مەن قوسىمشا تٶلەمدەرگە, سونداي-اق بەلگٸلٸ بٸر باعىتتاردىڭ بولماۋىنا جيٸ شاعىمداندى. رەسپوندەنتتەردٸڭ رەسەيلٸك «اەروفلوت» جەنە «ازيمۋت» كومپانييالارىنىڭ قىزمەتتەرٸن پايدالانباۋ سەبەپتەرٸنٸڭ توپ-3-ٸنە كومپانييا بەدەلٸنٸڭ ناشارلىعى, قاجەتتٸ ەۋەجايلاردا رەيستەردٸڭ بولماۋى جەنە ۇشاقتار پاركٸنٸڭ ونشا جاقسى بولماۋى كٸردٸ.

رەسپوندەنتتەر كٶبٸنەسە پايدالاناتىن اۆياكومپانييالاردىڭ اقىلى قوسىمشا قىزمەتتەرٸنٸڭ توپ-3-ٸنە باگاج سەرۆيستەرٸ (اقىلى/قوسىمشا/گاباريتتٸ ەمەس; 54,4%), تٸركەۋ كەزٸندە ورىن تاڭداۋ قىزمەتتەرٸ (37,7%) جەنە تاماقتانۋ (اقىلى/قوسىمشا; 23,8%) كٸردٸ. اۆيارەيستەردٸڭ جولاۋشىلارىنا كٶبٸنەسە ەۋەجايعا جەنە ەۋەجايدان ترانسفەر (16,3%), ۇشۋ الدىنداعى جەنە پاسپورتتىق باقىلاۋدان جىلدام ٶتۋ (Fast Track; 16,3%) جەنە باسىمدىقپەن/جەدەلدەتٸلگەن تٸركەۋ قىزمەتتەرٸ (14,2%) جەتٸسپەيدٸ ەكەن.

اۆيابيلەتتەردٸ ساتىپ الۋ بويىنشا ەڭ تانىمال اگرەگاتور-الاڭدار Kaspi Travel (71,9%), Aviata - 43,8% جەنە Aviasales - 42,5% ەكەن. اۆيابيلەتتەردٸ ساتىپ الۋ ٷشٸن ەڭ تانىمال تۋريستٸك اگەنتتٸكتەر - ht.kz (27,6%), «كازتۋر» (23,9%), «پوەحالي س نامي» (18,2%). «باسقالار» ساناتىندا Fun Sun, Transavia, Sun Travel, Palmatour, «روزا ۆەتروۆ» جەنە «گراند تۋر» جيٸرەك اتالدى.

ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ ٷشٸن ۇشاقپەن ۇشۋ ٷشٸن ەڭ ماڭىزدى شارت اۆيابيلەت قۇنىنىڭ تٶمەندەۋٸ بولدى - 64%. شالعاي ٶڭٸرلەرگە ەڭ جاقسى قولجەتٸمدٸلٸك ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 23,9% -ى ٷشٸن ماڭىزدى.

زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ 60% -ىنان استامى ۇشاققا بيلەتتەر نەگٸزسٸز قىمبات دەگەن پٸكٸرمەن كەلٸسەدٸ (30% -ى تولىق كەلٸسەدٸ, 30,4% -ى كەلٸسەدٸ). قولداۋ دەڭگەيٸ بويىنشا ەكٸنشٸ ورىندا جيٸ كٸدٸرٸستەر مەن رەيستەردٸ الىپ تاستاۋ ساياحاتتى جوسپارلاۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرەدٸ دەگەن پايىم تۇر - 59,5% بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە كەلٸسەدٸ. ٷشٸنشٸ ورىندا - قىزمەت كٶرسەتۋ جەنە سەرۆيس ساپاسى تٶمەن ەسكٸرگەن ٶڭٸرلٸك ەۋەجايلار (52,4%).

«اۆياتسييانىڭ دامۋى كليەنتتەردٸڭ قاناعاتتانۋشىلىعىنا ەسەر ەتەتٸن بٸرقاتار پروبلەمالارعا تاپ بولادى. بيلەت قۇنىنىڭ جوعارى بولۋى كٶپتەگەن قازاقستاندىقتاردىڭ ۇشۋدان باس تارتۋىنىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ بولىپ قالا بەرۋدە. بۇل سۋبسيدييالار مەن لوۋكوست-مودەلدەردٸ ەنگٸزۋ قاجەتتٸگٸن راستايدى. سونداي-اق جولاۋشىلار رەيستەردٸڭ كٸدٸرۋٸنە, تٸركەۋگە ۇزاق كەزەكتەرگە جەنە ەۋەجايلاردا كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ جوعارى باعاسىنا تاپ بولادى, بۇل اۆياكومپانييالارعا دەگەن سەنٸمنٸڭ جالپى دەڭگەيٸن تٶمەندەتەدٸ.
وسى قيىندىقتارعا قاراماستان, سالادا ماڭىزدى وڭ ٷردٸستەر بايقالادى. FlyArystan سيياقتى لوۋكوستەرلەر كليەنتتەرگە ساياحاتتىڭ نەعۇرلىم ٷنەمدٸ نۇسقالارىن ۇسىنا وتىرىپ, ۇشۋلاردىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋدا باستى رٶل اتقارادى. 2023 جىلى FlyArystan 3,7 ملن جولاۋشىنى تاسىمالدادى, بۇل ايتارلىقتاي جەتٸستٸك بولىپ تابىلادى. بۇدان باسقا, ەسٸرەسە تمد, تاياۋ شىعىس جەنە ازييا ەلدەرٸنە رەيستەر گەوگرافيياسى كەڭەيٸپ, بۇل قازاقستاننىڭ جاھاندىق كەڭٸستٸككە كٸرٸگۋٸنە ىقپال ەتەدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ Freedom Finance Global تالداۋشىسى انسار ابۋەۆ.