Keiingi jyldary sot talqylaýyna balam retinde mediatsiia balama retinde jii usynylatyn boldy. Bul birneshe jyl ishinde respýblikada da keń tanymal bolyp keledi. Mediatsiia institýtyn damytý Qazaqstan halqy Assambleiasy qyzmetiniń negizgi baǵyttarynyń biri bolyp tabylady, óitkeni etnosaralyq kelisimdi qamtamasyz etý mediativtik mindettermen tikelei bailanysty ekeni málim, - dep habarlaidy «Ult aqparat».
Soǵan bailanysty osy baǵytta Qazaqstan halqy Assambleiasy qarqyndy jumys istep, Qaraǵandy oblysynyń ishki saiasat basqarmasynyń tapsyrysy sheńberinde, Nur-Sultan jáne Qaraǵandy qalalarynyń kásibi mediatorlar tobymen "Etnomediatsiia" (etnosaralyq jáne mádenietaralyq daýlardaǵy mediatsiia) atty respýblikadaǵy birinshi ádistemelik qural ázirlep shyǵardy.
Avtorlardyń aitýynsha, bul ádistemelik qural qoǵamda bolyp jatqan jaǵdailardyń kórinisinen buryn sondai jaǵdailardy boldyrmaý úshin aldyn alý sharalaryna arnalǵan.
"Rasymen de qazirgi qoǵamda áleýmettik qaqtyǵystar kóp faktorly sipatqa ie. Etnikalyq quramdas bóligi bar kez kelgen qaqtyǵysta ekonomikalyq, saiasi, áleýmettik jáne basqa da kóptegen básekelestik baǵyttar ózara bailanysty ekeni anyq", - dep málimdedi Qazaqstan halqy Assambleiasynyń baspasóz qyzmeti.
Aita keteiik, "Etnomediatsiia" (etnosaralyq jáne mádenietaralyq daýlardaǵy mediatsiia) atty respýblikadaǵy birinshi ádistemelik quralǵa oqyrmandar úshin avtorlar zańnamalyq normativtik qujattarǵa, ádistemelik ádebietterge jáne qyzyqty ǵylymi maqalalarǵa negizdelgen teoriialyq negizderdi de, praktikalyq qosymshalardy da daiyndady.
Is-sharaǵa ishki saiasat basqarmasynyń basshysy Erlan Qusaiyn, oqý quralynyń avtorlary, mediatsiia boiynsha sertifikattalǵan trenerler, Qazaqstan halqy Assambleiasynyń ǵylymi-saraptamalyq keńesiniń, Mediatsiia jónindegi keńesiniń múshesi, "Ózbek etnomádeni ortalyǵy" qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Sherzod Pýlatov, Qaraǵandy oblysynyń Kásipodaq ortalyǵynyń tatýlastyrý ortalyǵynyń basshysy, "Zolotayaseredina – SM" QB prezidenti Svetlana Shardarbekova jáne oblystyń qalalary men aýdandarynyń ókilderi qatysty.
Aita keteiik, Mediatsiia daýlardy balamaly retteýdiń jańa nysany bolyp sanalady, onda úshinshi, beitarap, janjalǵa múddeli emes tarap qatysady. Osy tarap retinde daý nemese sot talqylaýyna qatysýshylarǵa belgili bir kelisimdi ázirleýge kómektesetin mediator áreket etedi. Bul rette taraptar daýdy retteý jóninde sheshim qabyldaý protsesin jáne ony sheshý sharttaryn tolyq baqylaidy.
Mediatsiia azamattyq, eńbek, otbasylyq jáne basqa da quqyqtyq qatynastar, sondai-aq aýyr emes jáne ortasha qylmystyq ister boiynsha daýlarda qoldanylady. Azamattar da, zańdy tulǵalar da mediatsiiaǵa belsendi júgingen kezde sot júiesine túsetin júkteme edáýir tómendeidi, osylaisha neǵurlym iri isterdi sheshý sapasy artady. Halyqaralyq statistikaǵa sáikes barlyq daýlardyń 30-40% mediatsiia rásimi arqyly ótedi, olardyń 85%-ynda oń nátijelerge qol jetkizilgen.
Qazaqstanda "Mediatsiia týraly" Zań 2011 jyldyń 5 tamyzynda kúshine endi. Qujat QR mediatsiiany uiymdastyrý salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteidi, ony júrgizý qaǵidattary men rásimin, sondai-aq mediatordyń mártebesin aiqyndaidy.
Esterińizge sala keteiik, Qazaqstan halqy Assambleiasy qarqyndy jumys istep, Qaraǵandy oblysynyń ishki saiasat basqarmasynyń tapsyrysy sheńberinde, Nur-Sultan jáne Qaraǵandy qalalarynyń kásibi mediatorlar tobymen "Etnomediatsiia" (etnosaralyq jáne mádenietaralyq daýlardaǵy mediatsiia) atty respýblikadaǵy birinshi ádistemelik qural ázirlep shyǵardy.
Avtorlardyń aitýynsha, bul ádistemelik qural qoǵamda bolyp jatqan jaǵdailardyń kórinisinen buryn sondai jaǵdailardy boldyrmaý úshin aldyn alý sharalaryna arnalǵan.
"Rasymen de qazirgi qoǵamda áleýmettik qaqtyǵystar kóp faktorly sipatqa ie. Etnikalyq quramdas bóligi bar kez kelgen qaqtyǵysta ekonomikalyq, saiasi, áleýmettik jáne basqa da kóptegen básekelestik baǵyttar ózara bailanysty ekeni anyq", - dep málimdedi Qazaqstan halqy Assambleiasynyń baspasóz qyzmeti.
