كەيٸنگٸ جىلدارى سوت تالقىلاۋىنا بالام رەتٸندە مەدياتسييا بالاما رەتٸندە جيٸ ۇسىنىلاتىن بولدى. بۇل بٸرنەشە جىل ٸشٸندە رەسپۋبليكادا دا كەڭ تانىمال بولىپ كەلەدٸ. مەدياتسييا ينستيتۋتىن دامىتۋ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قىزمەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى, ٶيتكەنٸ ەتنوسارالىق كەلٸسٸمدٸ قامتاماسىز ەتۋ مەدياتيۆتٸك مٸندەتتەرمەن تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸ مەلٸم, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
سوعان بايلانىستى وسى باعىتتا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قارقىندى جۇمىس ٸستەپ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنىڭ تاپسىرىسى شەڭبەرٸندە, نۇر-سۇلتان جەنە قاراعاندى قالالارىنىڭ كەسٸبي مەدياتورلار توبىمەن "ەتنومەدياتسييا" (ەتنوسارالىق جەنە مەدەنيەتارالىق داۋلارداعى مەدياتسييا) اتتى رەسپۋبليكاداعى بٸرٸنشٸ ەدٸستەمەلٸك قۇرال ەزٸرلەپ شىعاردى.
اۆتورلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەدٸستەمەلٸك قۇرال قوعامدا بولىپ جاتقان جاعدايلاردىڭ كٶرٸنٸسٸنەن بۇرىن سونداي جاعدايلاردى بولدىرماۋ ٷشٸن الدىن الۋ شارالارىنا ارنالعان.
"راسىمەن دە قازٸرگٸ قوعامدا ەلەۋمەتتٸك قاقتىعىستار كٶپ فاكتورلى سيپاتقا يە. ەتنيكالىق قۇرامداس بٶلٸگٸ بار كەز كەلگەن قاقتىعىستا ەكونوميكالىق, ساياسي, ەلەۋمەتتٸك جەنە باسقا دا كٶپتەگەن بەسەكەلەستٸك باعىتتار ٶزارا بايلانىستى ەكەنٸ انىق", - دەپ مەلٸمدەدٸ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ايتا كەتەيٸك, "ەتنومەدياتسييا" (ەتنوسارالىق جەنە مەدەنيەتارالىق داۋلارداعى مەدياتسييا) اتتى رەسپۋبليكاداعى بٸرٸنشٸ ەدٸستەمەلٸك قۇرالعا وقىرماندار ٷشٸن اۆتورلار زاڭنامالىق نورماتيۆتٸك قۇجاتتارعا, ەدٸستەمەلٸك ەدەبيەتتەرگە جەنە قىزىقتى عىلىمي ماقالالارعا نەگٸزدەلگەن تەورييالىق نەگٸزدەردٸ دە, پراكتيكالىق قوسىمشالاردى دا دايىندادى.
ٸس-شاراعا ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قۇسايىن, وقۋ قۇرالىنىڭ اۆتورلارى, مەدياتسييا بويىنشا سەرتيفيكاتتالعان ترەنەرلەر, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسٸنٸڭ, مەدياتسييا جٶنٸندەگٸ كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ, "ٶزبەك ەتنومەدەني ورتالىعى" قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى شەرزود پۋلاتوۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ كەسٸپوداق ورتالىعىنىڭ تاتۋلاستىرۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى, "Zolotayaseredina – SM" قب پرەزيدەنتٸ سۆەتلانا شارداربەكوۆا جەنە وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋداندارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
ايتا كەتەيٸك, مەدياتسييا داۋلاردى بالامالى رەتتەۋدٸڭ جاڭا نىسانى بولىپ سانالادى, وندا ٷشٸنشٸ, بەيتاراپ, جانجالعا مٷددەلٸ ەمەس تاراپ قاتىسادى. وسى تاراپ رەتٸندە داۋ نەمەسە سوت تالقىلاۋىنا قاتىسۋشىلارعا بەلگٸلٸ بٸر كەلٸسٸمدٸ ەزٸرلەۋگە كٶمەكتەسەتٸن مەدياتور ەرەكەت ەتەدٸ. بۇل رەتتە تاراپتار داۋدى رەتتەۋ جٶنٸندە شەشٸم قابىلداۋ پروتسەسٸن جەنە ونى شەشۋ شارتتارىن تولىق باقىلايدى.
مەدياتسييا ازاماتتىق, ەڭبەك, وتباسىلىق جەنە باسقا دا قۇقىقتىق قاتىناستار, سونداي-اق اۋىر ەمەس جەنە ورتاشا قىلمىستىق ٸستەر بويىنشا داۋلاردا قولدانىلادى. ازاماتتار دا, زاڭدى تۇلعالار دا مەدياتسيياعا بەلسەندٸ جٷگٸنگەن كەزدە سوت جٷيەسٸنە تٷسەتٸن جٷكتەمە ەدەۋٸر تٶمەندەيدٸ, وسىلايشا نەعۇرلىم ٸرٸ ٸستەردٸ شەشۋ ساپاسى ارتادى. حالىقارالىق ستاتيستيكاعا سەيكەس بارلىق داۋلاردىڭ 30-40% مەدياتسييا رەسٸمٸ ارقىلى ٶتەدٸ, ولاردىڭ 85%-ىندا وڭ نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزٸلگەن.
قازاقستاندا "مەدياتسييا تۋرالى" زاڭ 2011 جىلدىڭ 5 تامىزىندا كٷشٸنە ەندٸ. قۇجات قر مەدياتسييانى ۇيىمداستىرۋ سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدٸ, ونى جٷرگٸزۋ قاعيداتتارى مەن رەسٸمٸن, سونداي-اق مەدياتوردىڭ مەرتەبەسٸن ايقىندايدى.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قارقىندى جۇمىس ٸستەپ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنىڭ تاپسىرىسى شەڭبەرٸندە, نۇر-سۇلتان جەنە قاراعاندى قالالارىنىڭ كەسٸبي مەدياتورلار توبىمەن "ەتنومەدياتسييا" (ەتنوسارالىق جەنە مەدەنيەتارالىق داۋلارداعى مەدياتسييا) اتتى رەسپۋبليكاداعى بٸرٸنشٸ ەدٸستەمەلٸك قۇرال ەزٸرلەپ شىعاردى.
اۆتورلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەدٸستەمەلٸك قۇرال قوعامدا بولىپ جاتقان جاعدايلاردىڭ كٶرٸنٸسٸنەن بۇرىن سونداي جاعدايلاردى بولدىرماۋ ٷشٸن الدىن الۋ شارالارىنا ارنالعان.
"راسىمەن دە قازٸرگٸ قوعامدا ەلەۋمەتتٸك قاقتىعىستار كٶپ فاكتورلى سيپاتقا يە. ەتنيكالىق قۇرامداس بٶلٸگٸ بار كەز كەلگەن قاقتىعىستا ەكونوميكالىق, ساياسي, ەلەۋمەتتٸك جەنە باسقا دا كٶپتەگەن بەسەكەلەستٸك باعىتتار ٶزارا بايلانىستى ەكەنٸ انىق", - دەپ مەلٸمدەدٸ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
