Qazaqstanda nan jáne toqash ónimderindegi tuzdyń mólsheri tómendetilmek, dep habarlaidy QR DSM Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵynyń baspasóz qyzmeti.
Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymy júrgizgen sońǵy zertteýlerdiń nátijeleri boiynsha Qazaqstanda tuzdy tutyný álemdegi eń joǵary deńgeide jáne DDSU usynǵan táýliktik dozadan 3 eseden artyq, iaǵni táýligine 17 gramm, norma bolsa 5 gramm quraidy.
2019 jyly 24 shildede «Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy» men S. Seifýllin atyndaǵy Qazaq agrotehnikalyq ýniversiteti arasynda ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoiyldy. Yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyty - salaýatty tamaqtaný mádenietin qalyptastyrý, jastardyń densaýlyǵyn nyǵaitý maqsatynda tuzdy kezeń-kezeńmen 1 gramǵa tómendetý boiynsha nan/nan-toqash ónimderiniń retseptýrasyn ózgertý.
Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy durys tamaqtaný saiasatyn qamtamasyz etý boiynsha sharalar kesheni ázirledi. Qujattardyń birine nan jáne nan-toqash ónimderindegi tuzdy kezeń-kezeńmen tómendetý jónindegi is-sharalar jospary jatady.
Tuzdy joǵary tutyný semizdik, II tipti qant diabeti jáne onkologiialyq aýrýlardyń keibir túrleri, arteriialyq gipertenziia, insýlt, infarkti qosa alǵanda júrek-qan tamyrlary aýrýlary siiaqty sozylmaly infektsiialyq emes aýrýlardyń damýyna ákep soǵady.
Ekonomikalyq úlgileýdiń derekteri boiynsha, tuzdy tutynýdy tómendetý jónindegi is-sharalar kesheni Qazaqstandaǵy infektsiialyq emes aýrýlardyń aldyn alýdyń neǵurlym tiimdi sharasy. Tuzdy tutynýdy qysqartýǵa baǵyttalǵan is-sharalarǵa salynǵan qarjy, bes jyldyq kezeńde salynǵan qarajattan 11 ese artyq ekonomikalyq nátije beredi. Buǵan qaraǵanda óte qymbat klinikalyq sharalar 7% nátije kórsetedi.
Tuzdy tutynýdy qysqartý infektsialyq emes aýrýǵa bailanysty qaýipti jáne qan qysymyn tómendetýi múmkin. DDSU usynymdaryna sáikes, taǵam ónimderindegi tuzdyń sanyn azaitýdy jappai tutyný ónimi retinde nannan bastaý neǵurlym tiimdi.
