QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri M. Myrzaǵaliev, indýstriia jáne infraqurylymdyq damý birinshi vitse-ministri Q. Óskenbaev jáne birqatar oblystardyń ákimderi aldaǵy sý tasqyny kezeńine daiyndyq týraly baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Ózen basseinderinde qalyptasqan gidrometeorologiialyq jaǵdailar týraly baiandai otyryp, Maǵzum Myrzaǵaliev qardyń jinalýy naýryz aiynda da jalǵasatynyn atap ótti.
Óz kezeginde, Qazgidromet naýryz aiynan bastap apta saiyn gidrologiialyq boljamdardy usynatyn bolady. Bul boljam 3 kún saiyn jańartylyp otyrady. Odan bólek, sý tasqyny qaýpi tóńgen jaǵdaida, 2-3 táýlik buryn daýyldy eskertýler beriledi. Negizi osyndai eskertýler norma boiynsha 6 saǵat buryn berilýi tiis.
Naýryz aiyndaǵy sinoptikalyq boljamǵa sáikes aýa temperatýrasy men jaýyn-shashyn mólsheri Qazaqstannyń basym aýmaǵynda klimattyq normadan joǵary bolady dep kútilýde.
Respýblikalyq menshiktegi gidrotehnikalyq qurylystardy tasqyn sýlardy ótkizýge daiyndaý maqsatynda Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi qajetti sharalardy qabyldaýda. Sý tasqynyna qarsy komissiia quryldy.
Gidrologiialyq boljamǵa súiene otyryp, qosymsha bos syiymdylyqtardy ulǵaitý maqsatynda sý qoimalarynyń jumys rejiminiń kestesi túzetildi.
Gidrotehnikalyq qurylystardyń barlyq menshik ielerine tasqyn sýlardy qaýipsiz ótkizý jáne inertti materialdar men tehnikany daiyndaý úshin qajetti is-sharalar ótkizý týraly usynystar jiberildi.
Sondai-aq, biz Qaýiptilik kartasy jasaldy. Onda tótenshe jaǵdaidyń týyndaý qaýpi neǵurlym joǵary oryndar kórsetilgen.
«Jaýǵan qardyń úlken mólsherin eskere otyryp, aýa temperatýrasy kúrt artqan jaǵdaida, biz sý qoimalarynan sýdy edáýir aǵyzýǵa májbúr bolamyz. Osyǵan bailanysty, ákimdikter tótenshe jaǵdaiǵa jol bermeý jóninde tiisti sharalar qabyldaýy qajet», — dedi M. Myrzaǵaliev.
Ol sońǵy jyldary gidrometeorologiialyq qyzmetti jabdyqtaýǵa eleýli kóńil bólinip jatqanyn atap ótti. Bul óz kezeginde Qazaqstan aýmaǵyn gidrometeorologiialyq monitoringpen qamtýdy arttyrýǵa, sinoptikalyq jáne gidrologiialyq boljamdardyń sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
Sońǵy jyldary 5 meteorologiialyq radar, 14 avtomatty meteorologiialyq stantsiia jáne 42 gidrologiialyq beket satyp alyndy.
Budan basqa, jyl saiyn qoldanystaǵy baqylaý beketterine gidrometeorologiialyq aspaptar men jabdyqtar satyp alynady.
Jol infraqurylymynyń daiyndyǵy týraly indýstriia jáne infraqurylymdyq damý birinshi vitse-ministri Q. Óskenbaev baiandady.
«Sý tasqyny qaýpiniń ýaqytyly aldyn alý jáne ony joiý maqsatynda Ministrlik osy jyldyń sý tasqyny kezeńine avtomobil jáne temir joldardy daiyndaý boiynsha jumystar júrgizýde», — dedi Q. Óskenbaev.
Respýblikalyq mańyzy bar avtojoldardy daiyndaý sheńberinde Sý tasqynyna qarsy is-sharalar jospary bekitildi, ortalyq jáne óńirlik deńgeilerde jol qyzmetteriniń ókilderinen turatyn komissiialar quryldy.
Atalǵan is-sharalar sý tasqyny qaýpi bar ýchaskeler men jol qurylystaryn anyqtaý jáne kún saiyn tekserý, sý tasqynyna qarsy jáne apatty jumystardy júrgizý úshin jol jáne inertti materialdardy (qum, tas, qaptar jáne t. b.) daiyndaý, júrý bóligin, jol jiekterin, jol qurylystaryn qar men muzdan tazartý boiynsha jumystardy júrgizý, sý ótkizý qubyrlarynyń sańylaýlary men arnalaryn tazalaý jáne t. b. qamtidy.
Búginde respýblikalyq jeliniń uzyndyǵy 24,9 myń km quraidy, onda 1 277 kópir jáne 14 994 sý ótkizý qubyry bar.
Onyń ishinde 464 qaýipti ýchaske, 66 kópir jáne 852 sý ótkizý qubyrlary baqylaýǵa alyndy, olarda 883 birlik jol-paidalaný tehnikasy bekitilgen. Táýlik boiy kezekshilik uiymdastyryldy jáne avtojoldar men jol qurylystaryna kún saiyn patrýldeý júrgiziledi.
Sý tasqyny kezeńinde jumystardy ýaqytyly uiymdastyrý úshin qazirgi ýaqytta jol jáne inertti materialdar daiyndaldy, onyń ishinde 644 tonna janar-jaǵar mai, 8,1 myń m3 qum, 6,8 myń m3 tas, 17,2 myń m3 qiyrshyq tas, 45,5 myń dana qaptar, 25 dana temir betondy qubyrlar. Jalpy daiyndyq 90% quraidy. Sý ótkizetin qubyrlardy jáne kópir arnalaryn qardan tazalaý jumystary bastaldy.
Jalpy, sý tasqynyna qarsy sharalardy oryndaý kezinde óńirlerdiń aýa raiy jaǵdaiy, sondai-aq ótken jyldardaǵy sý tasqyny kezeńiniń nátijeleri eskeriledi.
Sý tasqynyna qarsy is-sharalardy qarjylandyrý avtojoldardy qamtýǵa bólingen qarajat sheńberinde qarastyrylatyn bolady.
Poiyzdardyń úzdiksiz jáne qaýipsiz qozǵalysyn, joldyń, jasandy qurylystardyń ýaqytyly daiyndalýyn qamtamasyz etý maqsatynda «QTJ» ulttyq kompaniiasy buiryq bekitti, onda tasqyn kezeńinde jol men jasandy qurylystardyń saqtalýyn jáne turaqty jumys isteýin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan uiymdastyrý-tehnikalyq is-sharalar kózdelgen.
Ótken jyldardyń sý tasqynyn ótkizý tájiribesin taldaýdan barlyq óńirler boiynsha 673 qaýipti oryndardyń tizbesi anyqtaldy (qubyrlar, kópirler, jer aǵyndary). Sý tasqyny kezeńinde jaýapty tulǵalardyń táýlik boiy kezekshiligi, qosymsha qarap shyǵý jáne belgili bir qaýipti oryndardy aralaý uiymdastyrylady.
Kópirlerdiń, qubyrlardyń, drenajdyq qudyqtardyń sańylaýlaryn qardan tazalaý, taýly jáne sý burǵysh aryqtardy, lotoktar men kiývetterdi ashý jumystary bastaldy.
Být tasymen, relstik pakettermen, konditsiialy emes temir beton shpaldarymen 42 shaiylýǵa qarsy poiyzdardy qalyptastyrý boiynsha jumystar júrgizilýde.
Qazirgi ýaqytta jol distantsiiasymen 2 800 m3 tas jáne 8 000 dana konditsiialy emes temir beton shpal daiyndaldy.
Aýmaqtyq uiymdarmen birlesip sý qoimalarynyń, agrotehnikalyq bógetterdiń jai-kúiin tekserý, sondai-aq kúrdeli jaǵdai týyndaǵan kezde oblystyq TJ bólimshelerimen ózara is-qimyl jasaý boiynsha jumystar júrgizilýde.
«2017-2020 jyldarǵa arnalǵan sý tasqyny qaýpiniń aldyn alý jáne ony joiý jónindegi sharalar kesheni» Jol kartasy sheńberinde Ministrlik boiynsha 23 is-sharalar kózdelgen, onyń ishinde 2017-2019 jyldar aralyǵynda kútip ustaýǵa jáne jóndeýge bólingen qarajat esebinen avtojoldar salasy boiynsha 22 is-shara oryndaldy.
«Jalpy, sý tasqyny kezeńine daiyndyq jumystary Ministrliktiń erekshe baqylaýynda», — dedi Q. Óskenbaev.
Premer-Ministrdiń orynbasary R. Skliar óz kezeginde sý basý qaýpi erekshe baqylaýda ekenin atap ótti. Barlyq problemalyq máseleler TJ aldyn alý jáne joiý jónindegi vedomstvoaralyq memlekettik komissiia otyrysy barysynda qaraldy. Hattamaǵa qol qoiyldy. Múddeli ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar tiisti tapsyrmalardy iske asyrýǵa kiristi. QR IIM-ge sý tasqynyna qarsy is-sharalardy úilestirý jáne baqylaý tapsyryldy. Sonymen qatar, ortalyq memlekettik organdar men ákimdikter problemalardy qysqa merzimde sheshýi qajet.
«Biz sý tasqyny jaǵdaiyn baqylaýda ustaimyz. Apta saiyn bul másele selektorlyq rejimde qaralatyn bolady», — dedi R. Skliar.
Eldi mekenderdi sý basýyna jol bermeý sharalary týraly Aqmola oblysynyń ákimi E. Marjyqpaev, Qaraǵandy oblysynyń ákimi J. Qasymbek, Nur-Sultan qalasynyń ákimi A. Kólginov baiandady.
