Foto: Pexels.com
Qazaqstanda musylmandar úshin qasietti Ramazan aiy 2025 jyly 1 naýryzda bastalady, dep habarlaidy Ult.kz.
Ramazan jáne oraza qashan bastalady?
Ramazan – rýhani tazarý, oraza ustaý jáne duǵa etý ýaqyty. Bul kezde musylmandar rýhani ómirge, qaiyrymdylyqqa jáne óz áreketteriniń mánin túsinýge erekshe kóńil bóledi. Ai shamamen 29-30 kúnge sozylyp, Ait merekesimen aiaqtalady. 2025 jyly Oraza ait 30 naýryzda toilanady.
Kimderge oraza ustaýǵa bolmaidy?
Ramazan kezinde myna toptarǵa oraza ustaýǵa ruqsat etilmeidi:
- Júkti jáne emizýli analar;
- Aýyr syrqat adamdar men qart kisiler;
- Jeti jasqa tolmaǵan balalar;
- Jáne obektivti sebeptermen oraza ustai almaityndar, mysaly, saparda júrgender nemese áskeri qyzmetshiler.
Foto: muftiyat.kz
Qazaqstanda Qadir túni qashan bolady?
Ramazan aiyndaǵy mańyzdy kúnderdiń biri – Láilátýl Qadr nemese Qadir túni. Islam iliminde bul túnde Muhammed paiǵambarǵa Qurannyń alǵashqy aiattary túsken delinedi. 2025 jyly Qadir túni 26 naýryzdan 27 naýryzǵa qaraǵan túni bolady. Bul erekshe túnde musylmandar duǵa etip, Alladan keshirim men bereke tileidi.
Aýyz bekitkende ne isteýge bolmaidy?
Ramazan aiynda oraza ustaýshylar kún shyqqannan kún batqanǵa deiin belgili bir áreketterden bas tartady. Negizgi tyiymdar mynalar:
- Tamaq pen sýsyn: Kúndizgi ýaqytta tamaq ishýge jáne sý ishýge bolmaidy.
- Shylym shegý: Shylym shegý de orazany buzady.
- Jaman áreketter: Jalǵan sóileý, ǵaibat aitý, dóreki sózder qoldaný siiaqty teris áreketterden aýlaq bolý qajet.
- Jynystyq qatynas: Kúndiz jubaiymen jaqyndyq jasaýǵa bolmaidy.
- Zulymdyq pen agressiia: Zulymdyq, ashý-yza kórsetý siiaqty jaǵymsyz áreketterden tyiylý mańyzdy.
- Tákapparlyq pen bos áńgime: Qymbat, jaltyraǵan kiimnen, maqtanshaqtyqtan jáne bos áńgimeden aýlaq bolý usynylady.
- Shekten tys tutyný: Tamaq pen dúnielik igilikterdi shamadan tys tutynýdan bas tartyp, ustamdylyq pen qarapaiymdylyqty ustaný qajet.
Bul tyiymdar Ramazan aiyndaǵy rýhani tárbie men ózin-ózi basqarý qabiletin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Oraza ustamaityn adamdarǵa basqalardyń kózinshe ashyq tamaq ishý nemese shylym shegý usynylmaidy.
Ramazan aiy bastalǵansha ne isteý kerek?
- Niet etý: Adamgershilikke negizdelgen ister jasaýǵa niet qoiý.
- Jospar qurý: Ramazan aiynda atqarǵyńyz keletin isterdiń tizimin jasaý. Munda mindetti jáne óz qalaýyńyz boiynsha isteletin isterdi qosyńyz.
- Ótken jylǵy qaryz orazany óteý: Eger ótken jyldan qaryz oraza bolsa, ony óteý qajet.
- Dene daiyndyǵyn jasaý: Ramazanǵa deiin maily, ashy taǵamdardan, kofeden jáne gazdalǵan sýsyndardan bas tartý kerek.
- Bilim alý: Ramazan aiyndaǵy saýap alý úshin erejeler men jaqsylyqtar týraly bilim alý usynylady.
Qazaqstanda Qurban ait qashan ótedi?
Qurban ait – islam dinindegi taǵy bir mańyzdy mereke. 2025 jyly ol 6-8 maýsym aralyǵynda ótedi. Bul mereke Ibrahim paiǵambardyń (Avraam) Allanyń ámirine moiynsunyp, ulyn qurbandyqqa shalýǵa daiyn bolǵanyn eske alýǵa arnalǵan. Qurban ait kezinde musylmandar dástúrli túrde mal soiyp, etti otbasy, dostary jáne muqtaj adamdar arasynda bólisedi.
Islam merekeleriniń kúnderi ózgerýi múmkin
QMDB (Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy) ai kúntizbesiniń naqty kórinýine bailanysty merekelerdiń kúnderi bir kúnge aýysýy múmkin ekenin eskertedi.