Foto: senate.parlam.kz
Qazaqstanda qoǵamdyq keńesterdiń qyzmeti 2016 jyly bastaldy. Qoǵamdyq keńester – ministrlikter, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidentine tikelei baǵynatyn jáne esep beretin organdar, sondai-aq óz quzyretiniń máseleleri boiynsha jergilikti memlekettik organdar quratyn konsýltativtik-keńesshi, baqylaýshy organdar. Olar memlekettik, kvazimemlekettik organdardyń qyzmetine qatysa alady, saýaldar bere alady, óz otyrystaryna organdardyń ókilderin shaqyra alady, memlekettik satyp alý jónindegi konkýrstyq komissiialardyń jumysyna qatysa alady, qoǵamdyq saraptamalar júrgize alady jáne baqylaýdy júzege asyra alady, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Zańǵa sáikes, memlekettik organ qoǵamdyq keńesten túsken usynysty qaraýǵa mindetti. Alaida, shyn máninde jergilikti ókildi organ bolyp tabylatyn máslihatpen salystyrǵanda, qoǵamdyq keńes tek keńesshi organ bolyp tabylady jáne mindetti sheshim qabyldai almaidy.
Búgingi tańda Qazaqstanda 256 qoǵamdyq keńes jumys isteidi: respýblikalyq deńgeide – 35, jergilikti deńgeide – 221. Kvazimemlekettik uiymdar quratyn qoǵamdyq keńester de bar.
Qazirgi tańda qoǵamdyq keńesterge 4 myńǵa jýyq adam tartylsa, onyń 86 paiyzy azamattyq qoǵam ókilderi.
«Qoǵamdyq keńesterdiń basty maqsaty – memlekettik organdardyń qyzmetine qoǵamdyq monitoring júrgizý. Bul turǵyndardyń problemalyq máselelerin jinaityn alań. Mysaly, «Artsport» baǵdarlamasy boiynsha balalardyń sapaly qosymsha bilim alýyn qamtamasyz etý úshin Almaty qoǵamdyq keńesiniń janynan arnaiy komissiia quryldy», - deidi Shyńǵys Lepsibaev.
Demokratiialyq elderde belgili bir máseleler boiynsha qoǵamdyq pikir memlekettik saiasatty qalyptastyrý protsesine aitarlyqtai áser etedi. Memleket pen qoǵam arasyndaǵy ózara is-qimyldyń, konsýltatsiialardyń mańyzdy tetikteri qoǵamdyq keńester jáne basqa da osyǵan uqsas organdar bolyp tabylady.
Qoǵamdyq keńester 20 ǵasyrda paida bola bastady jáne barlyq derlik elderde, kóbinese jergilikti basqarý deńgeiinde jumys isteidi. Alaida, keibir jaǵdailarda keńester tiimdi jumys isteidi, qoǵamdyq bastamany damytýǵa járdemdesedi, halyq toptarynyń múddeleri úshin basqarý sheshimderin daiyndaý, qabyldaý jáne iske asyrý protsesine áser etedi, al basqa jaǵdailarda olar jumys isteitin resmi organdar bolyp tabylady.
Sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl agenttigi jariialaǵan sybailas jemqorlyqqa qarsy ulttyq baiandamada qoǵamdyq keńesterdiń tiimsizdiginiń negizgi sebepteri retinde «enjarlylyq, olardyń quramyn qalyptastyrýdaǵy ashyqtyqtyń joqtyǵy, quramdy aiqyndaý tártibiniń jetkiliksiz ashyqtyǵy, sondai-aq olardyń quramyn aiqyndaý tártibiniń jetkiliksizdigi, sondai-aq qoǵamdyq keńester qyzmetiniń tiimdiligin arttyrý» dep kórsetilgen. Qoǵamdyq keńester quramyndaǵy azamattyq sektor limitiniń formaldy saqtalýyna qaramastan (keminde 2/3), ony kóbinese burynǵy memlekettik qyzmetshiler, eks-ákimder, depýtattar, áleýmettik nysandardyń basshylary, basshylyqqa adaldyq tanytady.
Byltyr qoǵamdyq keńester músheleriniń ókilettik merziminiń aiaqtalýyna bailanysty jappai qaita sailaý ótti jáne biz azamattardyń qoǵamdyq keńeske kirýge úlken qyzyǵýshylyq tanytqany baiqaldy. Saiys 1 orynǵa 4 adamnan turdy. Ár óńirde jeke sottarǵa deiin qyzý talqylaýlar boldy. Bul azamattar tarapynan qyzyǵýshylyqtyń artqanyn kórsetedi. Nátijesinde burynǵy keńes quramynda azamattyq qoǵam ókilderiniń 70 paiyzy bolsa, bul joly bul kórsetkish 86 paiyzǵa deiin kóterildi. Keńes músheleriniń sany 3000-nan 4000-ǵa deiin ósti.
Degenmen, basqarý júiesi sol kúiinde qalatyn bolsa, jańa quram bir nársege áser ete ala ma? Qoǵamdyq keńester jumysynyń tiimdiligi, eń aldymen, qoǵam jáne memlekettik organdar ókilderiniń bir-birimen dialog júrgizýge degen ózara umtylysyna, sondai-aq taraptardyń kásibi deńgeiine bailanysty, dep jazady sheteldik sarapshylar.
2008 jyldan beri Belarýs pen Reseide birqatar jańa qoǵamdyq keńester quryldy. Bul jańa organdardyń qurylýy quqyq qorǵaý qoǵamdastyǵy men halyqaralyq baqylaýshylar arasynda úlken ynta týdyrdy: úkimettiń bul qadamy saiasi liberalizatsiianyń kórinisi retinde qabyldandy. Buqaralyq aqparat quraldary jaǵynan parlamentke balama retinde qoǵamdyq keńester usynyldy, bul organdardy qurý avtoritarlyq rejim jaǵdaiynda demokratiianyń tapshylyǵyn toltyrýdy, bilik pen qoǵam arasyndaǵy bailanysty jeńildetýdi kózdedi. Alaida arada 15 jyl ótkende bul músheler tek sándik alań bolyp shyqqany anyq.
Qazaqstanda qoǵamdyq keńesti qurý jónindegi jumys toby qurylýda, onyń jetekshileri jumys tobynyń azamattyq qoǵam ókilderiniń músheleri arasynan daýys berý arqyly sailanady. Respýblikalyq deńgeidegi jumys tobynyń quramyn tiisti memlekettik organnyń/máslihattyń basshysy bekitedi.
Qoǵamdyq keńesterdiń quramyn memlekettik organdardyń, kvazimemlekettik sektor sýbektileriniń ókilderinen, al konkýrstyq negizde kommertsiialyq emes uiymdardyń ókilderi men azamattardan jumys toby qurady.
Qoǵamdyq keńes músheligine 18 jasqa tolǵan Qazaqstan Respýblikasynyń azamaty kandidat bola alady.
Esterińizge sala keteiik, Qazaqstanda qoǵamdyq keńesterdiń qyzmeti 2016 jyly bastaldy. Qoǵamdyq keńester – ministrlikter, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidentine tikelei baǵynatyn jáne esep beretin organdar, sondai-aq óz quzyretiniń máseleleri boiynsha jergilikti memlekettik organdar quratyn konsýltativtik-keńesshi, baqylaýshy organdar. Olar memlekettik, kvazimemlekettik organdardyń qyzmetine qatysa alady, saýaldar bere alady, óz otyrystaryna organdardyń ókilderin shaqyra alady, memlekettik satyp alý jónindegi konkýrstyq komissiialardyń jumysyna qatysa alady, qoǵamdyq saraptamalar júrgize alady jáne baqylaýdy júzege asyra alady.
