Qazaqstanda qansha qar barysy bar?

Qazaqstanda qansha qar barysy bar?

Snow Leopard Foundation halyqaralyq qorynyń basshysy Erjan Erkinbaev Qazaqstanda 140-150 ilbis bar ekenin aitty, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.

Qor basshysynyń aitýynsha, ǵalymdar mundai tujyrym jasaýǵa fototuzaqtar men genetikalyq zertteýlerdiń nátijesinde múmkindik alǵan.

«Bir ǵana Almaty oblysynyń ózinde ondaǵan fototuzaq qurylǵan. Onyń bárine kún saiyn neshe túrli taý taǵylary túsip jatady. Sońǵy ret ilbistiń analyǵy túsip, oǵan tólqujat rásimdedik. Atyn Dana dep qoiyp otyrmyz. Elimizde 140-150 qar barysy bar dep otyrmyz. Bylai qarasańyz, 150 degen asa bir kóp san emes. Sondyqtan el aýmaǵyndaǵy qar barysynyń árqaisyna tólqujat jasap, at qoisaq degen oiymyz bar. Al fototuzaqtar men genetikalyq zertteýler arqyly júrgiziletin monitoring nátijelerin halyqaralyq aqparat ortalyǵyna jinaqtaýdy josparlap otyrmyz. Ázirge ondai ortalyq qurý ideia ǵana. Búgingi konferentsiia barysynda halyqaralyq uiymdarmen birge onyń naqty tetikterin qarastyramyz», - deidi Erjan Erkinbaev.

Onyń aitýynsha ilbister Almaty, Jambyl jáne Shyǵys Qazaqstan oblystaryn ǵana meken etedi.

«Buǵan deiin qar barysyn qorǵaý úshin 12 memleket jeke-jeke áreket etip keldi. Onyń nátijesi shamaly ekenin ýaqyt kórsetip otyr. Búgingi konferentsiianyń maqsaty - kúsh biriktirip, ilbis popýliatsiiasyn saqtaýda birlesip áreket etý. Bul jerde transshekaralyq  sharalardyń mańyzy zor. Fototuzaqty kópshilik ań sanyn bilý úshin ǵana qurylady dep oilaýy múmkin. Qazir fototuzaqtar brakonerlerge de úlken tosqaýyl bolyp tur. Ózi túspegenniń ózinde kóligi, júrgen izderi túsip qalýy múmkin. Ilbisti zańsyz aýlaityndardyń aiaǵyn tarta qimyldaýyna bul da óz septigin tigizip otyr», - deidi halyqaralyq qor basshysy.

Onyń aitýynsha, Snow Leopard Foundation qory osy forým aiasynda BUU-nyń UNDP uiymymen mańyzdy kelisimder jasamaq.

«Neigzgi maqsattarymyzdyń biri - bul qordyń jumysyna BUU-nyń nazaryn aýdarý. Damý baǵdarlamasy arqyly Qazaqstan aýmaǵyndaǵy ilbis popýliatsiiasyn zertteý jumystaryna qarjy bólgizýge kúsh salyp kelemiz», - deidi Erjan Erkinbaev.

Al BUU damý baǵdarlamasynyń Qazaqstan boiynsha jobalar menedjeri Talǵat Kerteshev el aýmaǵyndaǵy barystar sany 180-200 bas arasynda degen pikir aitty.

«Ilbistiń naqty sanyn dóp basyp aitý ázirge múmkin emes. Qar barysyn jáne onyń ekojúiesin saqtaý jónindegi jahandyq baǵdarlama hatshylyǵynyń málimeti boiynsha, Qazaqstanda 180-200 shamasynda qar barysy bar. Bul uiym ilbis mekendeitin 12 eldiń derekterin jinaqtap, saraptap otyrady. BUU-nyń qoldaýymen el aýmaǵynda 300-ge jýyq fototuzaq qurmaqshymyz. Sonyń kómegimen bul sandy naqtylai túsemiz», - deidi Talǵat Kerteshev.

Mamannyń aitýynsha, qar barysyn saqtaý boiynsha jan-jaqty sharalar qabyldanyp jatqanymen, ony zańsyz aýlaý áli de tyiylǵan joq.

«Bishkekte byltyr ótken kóshpeli halyqtar festivalinde 6 kiiz úidiń tórinde ilbis terisi ilinip turdy. Onyń ishinde jańasy da, eskisi de bar. Osyǵan qarap-aq, brakonerlik  áli tyiylmaǵanyn kórýge bolady»,- deidi BUU ókili.