Qazaqstanda buqaralyq sport qalai damyp jatyr?

Qazaqstanda buqaralyq sport qalai damyp jatyr?

Foto:baq.kz

Qazir tórtkúl álem Parij olimpiadasyna kóz tigip otyrǵan sát. Qazaqstandyq sportshylardyń da qanjyǵasy mailanyp, altyn, kúmis, qola medaldardy ielenip, halyqtyń qýanyshynda shek joq. Dese de úlken sporttaǵy jetistik óz aldyna, buqara halyqtyń fizikalyq belsendi bolýy, salaýatty ómir saltyn ustanýy jóni bólek áńgime.

Resmi málimet boiynsha qazaqstandyqtardyń 40%-ǵa jýyǵy, iaǵni 8 mln shamasyndaǵy adam dene shynyqtyrýmen ainalysady.  Olardyń arasyna mektepte dene shynyqtyrý sabaǵyna qatysatyn 3,8 mln bala bar ekenin eskersek, elde 4,2 mln adam sportpen shuǵyldanady deýge bolady.

Qazaqstan halqyn únemi sportpen ainalysatyn, belsendi dep aitýǵa kelmeitini aitpasa da kórinip tur. Alaida, buqaralyq sport – ult saýlyǵynyń kepili desek, eldegi sport sektsiialarynyń qoljetimdiligi men jabdyqtalýy nazardy ózine burmai qoimaidy.

Degenmen de elimizdiń sheneýnikteri pozitivti qaraidy. Olar 2029 jylǵa qarai halyqtyń 1000 adamǵa shaqqanda sporttyq infraqurylymmen qamtamasyz etilýi 65 %-ǵa deiin ulǵaiady dep esepteidi. Qazirgi ýaqytta Qazaqstannyń barlyq sporttyq infraqurylymynyń negizgi bóligi, iaǵni 58,7%-y mektepter men basqa da bilim berý mekemeleri janyndaǵy nysandar eken.

Aita keteiik, byltyr Qazaqstan Respýblikasynyń dene shynyqtyrý men sport salasyn damytýdyń 2023 – 2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy bekitilgen. Tujyrymdama boiynsha 2029 jyly dene shynyqtyrýmen jáne sportpen júieli túrde ainalysatyn azamattardyń úlesi 50 %-ǵa deiin, al balalar men jasóspirimderdiń sany 45 %-ǵa deiin ulǵaiady. Al balalardyń jáne jasóspirimderdiń sport sektsiialaryna teń qol jetkizýi 100% qamtý josparlanǵan.

Sheneýnikterdiń boljamy boiynsha buqara halyqtyń jappai sportpen ainalyspaý sebebi qalalar men aýyldarda sporttyq infraqurylymdardyń bolmaýy sebep eken.

Sport sektsiialary halyqtyń qaltasyna qanshalyqty salmaq salady?

Dál qazirgi ýaqytta tegin sport keshenderimen aýyl-aimaqty almaǵanda iri qalalar da tolyq qamtylmaǵanyn eskerip, biz elimizdiń eń iri eki qalasy Almaty men Astanadaǵy fitnes-klýbtar men sport úiirmelderiniń baǵasyna kóz júrgitip, qarapaiym qazaqstandyqtyń qaltasyna qanshalyqty salmaq túsiretinin bilgimiz keldi.

Eske sala keteiik, Qazaqstan Respýblikasy boiynsha ataýly jalaqynyń ortasha máni 2024 jylǵy I toqsanda resmi 382 279 teńgeni qurady.

Baiqaýymyzsha sport sektsiialarynyń baǵasynda aiyrmashylyq óte úlken. Ásirese qalanyń damyǵan aýdanynda ornalasqan jekemenshik mekemelerdiń baǵasy eń joǵary, al shetki aýdandarda, sondai-aq memlekettik jáne jartylai memlekettik mekemelerde eń arzany bolyp shyqty.

Almaty men Astanada fitnes-klýbtardyń ailyq abonementi eresekterge 6 myń teńgeden bastap 90 myń teńgege deiin barady eken. Olardyń ortasha baǵasy 20-25 myń teńge shamasynda. Abonementke toptyq jattyǵýlar men jattyǵý zalyndaǵy jabdyqtardy paidalaný kiredi. Alaida jattyqtyrýshymen jeke jumys bólek tólenedi. Fitnes-klýbtarda balalarǵa arnalǵan toptyq jattyǵýlardyń ortasha baǵasy 15 myń teńge shamasynda eken. Ádette toptyq jattyǵýlarǵa ioganyń túrleri, emdik gimnastika, aerobika, zýmba, bachata, bodi-fit siiaqty sport baǵyttary kiredi. 

Endi júzý basseinderine toqtalaiyq: Almatydaǵy Rakhat-fitness-te júzýden ailyq abonement 40-45 myń teńge, al «I love supersport» jeńil júzý mektebinde 7 adamnan turatyn toptyq jattyǵý aiyna 95 myń teńge. «Tastaq» fitnes-klýbynda aiyna 12 ret júzýge barsańyz 28 myń teńge tóleisiz, biraq Almatydaǵy oqýshylar saraiynda júzý sabaqtary balalarǵa 5 myń teńge turady. 

Al Astanada júzý sabaqtaryn alǵysy keletin adam qansha tóleidi? Mysaly, «Sana» jańa urpaq ortalyǵynda bir balanyń basseinge barýyna aiyna 30-45 myń teńge aralyǵynda qarajat shyǵyndasańyz, M. Ótemisuly atyndaǵy oqýshylar saraiynda júzý sabaqtaryna 8 myń teńge tóleý kerek. «Barys Arena» sport kesheninde eresekterge aiyna 25-30 myń teńge shamasynda, al balalarǵa 13-11 myń teńge tóleý kerek bolady.

Karate, thekvondo, kúres siiaqty jekpe-jektiń túrlerine Astanadaǵy M. Ótemisuly atyndaǵy oqýshylar saraiynda 10 myń teńge tóleseńiz, sol jaǵalaýda birshama qymbattaý eken. Mysaly «Sana» ortalyǵynda 20-30 myń teńge shamasynda tóleýge týra keledi. Biraq Almatydaǵy oqýshylar saraiynda atalǵan úiirmelerdiń ailyq quny 5 myń teńge ǵana kórinedi. Al basketbol men voleibol úiirmeleri Almaty men Astananyń  oqýshylar saraiynda – 5 myń teńge shamasynda.

Táni saý adam ǵana ózine jáne óz eline qyzmet etip, onyń damýyna úles qosa alady. Halqynyń densaýlyǵy myqty, kúsh-qýaty boiynda bolmasa memlekettiń tasyn kim órge domalatady?! Buqaralyq sporttyń damýy, halyqtyń salaýatty ómir saltyn jappai ustanýy, sport mádenietin boiyna sińirýi memlekettiń aldynda turǵan úlken jumys jáne eldi alǵa jeteleý úshin qajetti shara.

Baljan Jeńisqyzy, ULT.KZ