فوتو:baq.kz
رەسمي مەلٸمەت بويىنشا قازاقستاندىقتاردىڭ 40%-عا جۋىعى, ياعني 8 ملن شاماسىنداعى ادام دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسادى. ولاردىڭ اراسىنا مەكتەپتە دەنە شىنىقتىرۋ ساباعىنا قاتىساتىن 3,8 ملن بالا بار ەكەنٸن ەسكەرسەك, ەلدە 4,2 ملن ادام سپورتپەن شۇعىلدانادى دەۋگە بولادى.
قازاقستان حالقىن ٷنەمٸ سپورتپەن اينالىساتىن, بەلسەندٸ دەپ ايتۋعا كەلمەيتٸنٸ ايتپاسا دا كٶرٸنٸپ تۇر. الايدا, بۇقارالىق سپورت – ۇلت ساۋلىعىنىڭ كەپٸلٸ دەسەك, ەلدەگٸ سپورت سەكتسييالارىنىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن جابدىقتالۋى نازاردى ٶزٸنە بۇرماي قويمايدى.
دەگەنمەن دە ەلٸمٸزدٸڭ شەنەۋنٸكتەرٸ پوزيتيۆتٸ قارايدى. ولار 2029 جىلعا قاراي حالىقتىڭ 1000 ادامعا شاققاندا سپورتتىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ 65 %-عا دەيٸن ۇلعايادى دەپ ەسەپتەيدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ بارلىق سپورتتىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ, ياعني 58,7%-ى مەكتەپتەر مەن باسقا دا بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸ جانىنداعى نىساندار ەكەن.
ايتا كەتەيٸك, بىلتىر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورت سالاسىن دامىتۋدىڭ 2023 – 2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلگەن. تۇجىرىمداما بويىنشا 2029 جىلى دەنە شىنىقتىرۋمەن جەنە سپورتپەن جٷيەلٸ تٷردە اينالىساتىن ازاماتتاردىڭ ٷلەسٸ 50 %-عا دەيٸن, ال بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ سانى 45 %-عا دەيٸن ۇلعايادى. ال بالالاردىڭ جەنە جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ سپورت سەكتسييالارىنا تەڭ قول جەتكٸزۋٸ 100% قامتۋ جوسپارلانعان.
شەنەۋنٸكتەردٸڭ بولجامى بويىنشا بۇقارا حالىقتىڭ جاپپاي سپورتپەن اينالىسپاۋ سەبەبٸ قالالار مەن اۋىلداردا سپورتتىق ينفراقۇرىلىمداردىڭ بولماۋى سەبەپ ەكەن.
سپورت سەكتسييالارى حالىقتىڭ قالتاسىنا قانشالىقتى سالماق سالادى?
دەل قازٸرگٸ ۋاقىتتا تەگٸن سپورت كەشەندەرٸمەن اۋىل-ايماقتى الماعاندا ٸرٸ قالالار دا تولىق قامتىلماعانىن ەسكەرٸپ, بٸز ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ ٸرٸ ەكٸ قالاسى الماتى مەن استاناداعى فيتنەس-كلۋبتار مەن سپورت ٷيٸرمەلدەرٸنٸڭ باعاسىنا كٶز جٷرگٸتٸپ, قاراپايىم قازاقستاندىقتىڭ قالتاسىنا قانشالىقتى سالماق تٷسٸرەتٸنٸن بٸلگٸمٸز كەلدٸ.
ەسكە سالا كەتەيٸك, قازاقستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا اتاۋلى جالاقىنىڭ ورتاشا مەنٸ 2024 جىلعى I توقساندا رەسمي 382 279 تەڭگەنٸ قۇرادى.
بايقاۋىمىزشا سپورت سەكتسييالارىنىڭ باعاسىندا ايىرماشىلىق ٶتە ٷلكەن. ەسٸرەسە قالانىڭ دامىعان اۋدانىندا ورنالاسقان جەكەمەنشٸك مەكەمەلەردٸڭ باعاسى ەڭ جوعارى, ال شەتكٸ اۋدانداردا, سونداي-اق مەملەكەتتٸك جەنە جارتىلاي مەملەكەتتٸك مەكەمەلەردە ەڭ ارزانى بولىپ شىقتى.
الماتى مەن استانادا فيتنەس-كلۋبتاردىڭ ايلىق ابونەمەنتٸ ەرەسەكتەرگە 6 مىڭ تەڭگەدەن باستاپ 90 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن بارادى ەكەن. ولاردىڭ ورتاشا باعاسى 20-25 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. ابونەمەنتكە توپتىق جاتتىعۋلار مەن جاتتىعۋ زالىنداعى جابدىقتاردى پايدالانۋ كٸرەدٸ. الايدا جاتتىقتىرۋشىمەن جەكە جۇمىس بٶلەك تٶلەنەدٸ. فيتنەس-كلۋبتاردا بالالارعا ارنالعان توپتىق جاتتىعۋلاردىڭ ورتاشا باعاسى 15 مىڭ تەڭگە شاماسىندا ەكەن. ەدەتتە توپتىق جاتتىعۋلارعا يوگانىڭ تٷرلەرٸ, ەمدٸك گيمناستيكا, اەروبيكا, زۋمبا, باچاتا, بودي-فيت سيياقتى سپورت باعىتتارى كٸرەدٸ.
ەندٸ جٷزۋ باسسەيندەرٸنە توقتالايىق: الماتىداعى Rakhat-fitness-تە جٷزۋدەن ايلىق ابونەمەنت 40-45 مىڭ تەڭگە, ال «I love supersport» جەڭٸل جٷزۋ مەكتەبٸندە 7 ادامنان تۇراتىن توپتىق جاتتىعۋ ايىنا 95 مىڭ تەڭگە. «تاستاق» فيتنەس-كلۋبىندا ايىنا 12 رەت جٷزۋگە بارساڭىز 28 مىڭ تەڭگە تٶلەيسٸز, بٸراق الماتىداعى وقۋشىلار سارايىندا جٷزۋ ساباقتارى بالالارعا 5 مىڭ تەڭگە تۇرادى.
ال استانادا جٷزۋ ساباقتارىن العىسى كەلەتٸن ادام قانشا تٶلەيدٸ? مىسالى, «Sana» جاڭا ۇرپاق ورتالىعىندا بٸر بالانىڭ باسسەينگە بارۋىنا ايىنا 30-45 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا قاراجات شىعىنداساڭىز, م. ٶتەمٸسۇلى اتىنداعى وقۋشىلار سارايىندا جٷزۋ ساباقتارىنا 8 مىڭ تەڭگە تٶلەۋ كەرەك. «Barys Arena» سپورت كەشەنٸندە ەرەسەكتەرگە ايىنا 25-30 مىڭ تەڭگە شاماسىندا, ال بالالارعا 13-11 مىڭ تەڭگە تٶلەۋ كەرەك بولادى.
كاراتە, تحەكۆوندو, كٷرەس سيياقتى جەكپە-جەكتٸڭ تٷرلەرٸنە استاناداعى م. ٶتەمٸسۇلى اتىنداعى وقۋشىلار سارايىندا 10 مىڭ تەڭگە تٶلەسەڭٸز, سول جاعالاۋدا بٸرشاما قىمباتتاۋ ەكەن. مىسالى «Sana» ورتالىعىندا 20-30 مىڭ تەڭگە شاماسىندا تٶلەۋگە تۋرا كەلەدٸ. بٸراق الماتىداعى وقۋشىلار سارايىندا اتالعان ٷيٸرمەلەردٸڭ ايلىق قۇنى 5 مىڭ تەڭگە عانا كٶرٸنەدٸ. ال باسكەتبول مەن ۆولەيبول ٷيٸرمەلەرٸ الماتى مەن استانانىڭ وقۋشىلار سارايىندا – 5 مىڭ تەڭگە شاماسىندا.
تەنٸ ساۋ ادام عانا ٶزٸنە جەنە ٶز ەلٸنە قىزمەت ەتٸپ, ونىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسا الادى. حالقىنىڭ دەنساۋلىعى مىقتى, كٷش-قۋاتى بويىندا بولماسا مەملەكەتتٸڭ تاسىن كٸم ٶرگە دومالاتادى?! بۇقارالىق سپورتتىڭ دامۋى, حالىقتىڭ سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن جاپپاي ۇستانۋى, سپورت مەدەنيەتٸن بويىنا سٸڭٸرۋٸ مەملەكەتتٸڭ الدىندا تۇرعان ٷلكەن جۇمىس جەنە ەلدٸ العا جەتەلەۋ ٷشٸن قاجەتتٸ شارا.
