Foto: QR MAM
Qoljazbalar jáne sirek kitaptar ulttyq ortalyǵynda kóne kitaptar men qoljazbalardy qalpyna keltirý salasynda alǵash ret qolmen qaǵaz quiý ádisi tájiribege engizile bastady, dep habarlaidy Ult.kz.
Jańa tásil túpnusqa qaǵazdyń quramyna barynsha uqsas material daiyndaýǵa múmkindik beredi jáne restavratsiia kezinde joǵalǵan better men bólikterdi tolyqtyrý maqsatynda qoldanylady.
Mamandardyń aitýynsha, qaǵaz quiý protsesi jaramsyz nemese qaldyq qaǵazdardy qaita óńdeý tehnologiiasyna negizdelgen. Sonymen qatar, ortalyqta shetelden ákelingen arnaiy qaǵaz massasymen de tájiribe jasaldy.
Qaǵaz daiyndaý barysynda maqta, tselliýloza, zyǵyr jáne sora talshyqtarynan sýspenziia (pýlpa) ázirlenedi. Ol súzgi arqyly birkelki qalyptastyrylyp, tabiǵi jaǵdaida keptiriledi. Bul tásil XIII–XIV ǵasyrlardaǵy Eýropa men Aziiada keńinen qoldanylǵan dástúrli qaǵaz jasaý tehnologiiasyna súienedi.
Daiyn paraqtar restavratsiialyq jumystarda — jyrtylǵan nemese zaqymdanǵan betterdi qalpyna keltirýde, joǵalǵan bólikterdi tolyqtyrýda paidalanylady. Qajet bolǵan jaǵdaida paraqtar metil tselliýlozamen jelimdelip, agat tasy arqyly jyltyratylady.
Mádeniet jáne aqparat ministrliginiń málimetinshe, qaǵaz quiý ádisiniń engizilýi ulttyq mádeni murany saqtaý isinde mańyzdy qadam bolyp tabylady. Bul bastama kóne jazba eskertkishterdiń ómirin uzartyp qana qoimai, dástúrli tehnologiialardy zamanaýi deńgeide qaita jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan.
