Qazaqstandaǵy 67 iri sý kózi aýyzsý retinde paidalanýǵa jaramsyz. Sý resýrstaryn tiimdi basqarý máselesine arnalǵan halyqaralyq seminar barysynda osyndai aqparat aityldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Eýropalyq Odaq pen Ortalyq Aziia arasyndaǵy qorshaǵan ortany jáne sý resýrstaryn qorǵaý salasyndaǵy óńirlik yntymaqtastyq deńgeiin arttyrý» jobasynyń sarapshysy Anatolii Krýtov Qazaqstanda jerústi sý kózderiniń lastanýy jappai beleń alyp bara jatqanyn aitady.
«Sońǵy ondaǵan jylda Ortalyq Aziiadaǵy ózender burynǵydan beter lastana túsken. Qazaqstan týraly da osyny aitýǵa bolady. «Qazgidromet» mekemesiniń deregi boiynsha, aýyzsý kózi retinde sanalatyn ózen-kólderdiń ishinde tek 7 sý kózi ǵana «normaǵa sai» dep tanylǵan. 42 ózen «qalypty lastansa», 24 ózen óte qatty lastanǵan. Bir ózen shekten tys ýly sanalady», - deidi Anatolii Krýtov.
Degenmen, sarapshynyń aitýynsha, mundai jaǵdai ekologiiaǵa erekshe kóńil bólinetin Batys elderine de tán kórinedi.
«Bul ózen-kólderge adam jolamasyn degen sóz emes. Tek aýyzsý kózi retinde paidalanýǵa bolmaidy. Bul - tek Qazaqstanǵa ǵana tán problema emes. Álemniń barlyq elderinde bar. Qazaqstan bul turǵydan alǵanda jahandyq reitingtiń bel ortasynda tur. Shvetsiia, Liýksembýrg siiaqty elderde ózen-kólderdegi sýdyń sapasy syn kótermeidi. Sóite tura olardy aýyzsý kózi retinde paidalandy. Óitkeni, tehnologiia jaqsy damyǵan. Ondai tehnologiiany sizderge engizetin bolsa, atalǵan kózderdiń barlyǵyn aýyzsý qubyryna paidalanýǵa bolar edi», - deidi Anatolii Krýtov.
Anatolii Krýtov aýyzsý máselesi Ortalyq Aziia elderinde ońdy sheshilýi úshin Eýropalyq Odaq qarjylai kómek kórsetýge daiyn ekenin aitady.
«Osy seminar barysynda Eýropalyq Odaq ókilderi kóptegen qyzyqty usynystar aitty. Sonyń ishinde investitsiialyq jobalardy qarjylandyrýǵa daiyn ekenin aityp otyr. Sondyqtan, Qazaqstanǵa sý resýrstaryn basqarý jáne paidalaný boiynsha qandai máseleniń ózekti ekenin paiymdap alý qajet», - deidi sý resýrstarynyń sarapshysy.
Onyń aitýynsha, Shyǵys Qazaqstandaǵy taý-ken kásipornyna tiip jatqan Krasnoiarka ózeni shekten tys lastanǵan jalǵyz ózen retinde tirkelipti.
«Qalypty lastandy degen 42 sý kóziniń arasynda Ertis, Esil, Jaiyq, Ile, Syrdariia, Aiagóz, Tekes, Qaskeleń, Talǵar, Qapshaǵai, Talǵar, Qopa, Zerendi ózenderi men Aral kóli bar. Al «qatty lastanǵan» 24 ózen-kóldiń qataryna Býrabai jáne Balqash kólderinen bastap, Úlbi, Yrǵyz, Embi, Oiyl, Tobyl, Qobda, Nura ózenderi kirdi. Bir eskeretin jait, men bul aqparatty «Qazgidromet» mekemesinen alyp otyrmyn. Atalmysh uiym Qazaqstandaǵy sý kózderiniń sapasyn udaiy baqylaýda ustap otyr», - deidi maman.
Sarapshy sý kózderine óndiris oshaqtary men qoqys poligondarynan zardap kóp tietinin aitady.
«Sý kózderin lastaýshy zattar arasynda mys, azot nitriti, fenol, myrysh, margenets, munai, hrom, nikel, magnii, kaltsii siiaqty 20-ǵa jýyq ýly óndiris qaldyqtary bar», - deidi Anatolii Krýtov.
Osy jaǵdaidy túzetý úshin sý sapasyna jaýapty 30-dan astam maman 3 kún boiy Eýropalyq Odaq tájiribesin úirenip, arnaiy oqý kýrsynan ótti.
