Qasym-Jomart Toqaev Islam yntymaqtastyǵy uiymynyń (IYU) ǵylym jáne tehnologiia jónindegi ekinshi sammitiniń ashylý rásimine beine bailanys arqyly qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
«Ǵylym, tehnologiia jáne innovatsiia: jańa belesterge jol ashý» atty taqyryp boiynsha ótken jiynǵa Birikken Arab Ámirlikteri tóraǵalyq etti.
Qazaqstan Prezidenti IYU-nyń ǵylym jáne tehnologiia jónindegi alǵashqy sammitiniń tóraǵasy retinde sóz sóilep, Birikken Arab Ámirlikterine jáne IYU Bas hatshysyna virtýaldy sammitti uiymdastyrǵany úshin barlyq delegatsiianyń atynan alǵys bildirdi.
Qasym-Jomart Toqaev qazirgi jahandyq syn-qaterler týraly aita kelip, IYU memleketteri men jalpy álemdi turaqty ári órkendegen bolashaqqa qol jetkizý úshin úilesimdi is-qimyldar júrgizýge shaqyrdy.
Memleket basshysy islam álemi ǵylymi oi-sananyń negizi bolǵanyn eske saldy. Onyń paiymdaýynsha, Uiymnyń qazirgi tarihi mindeti ómirden ótken uly tulǵalarǵa qurmet kórsete otyryp, ǵylymi ilgerileý jolymen alǵa qadam basý. Prezident uly oishyl Ábý Nasyr Ál-Farabidiń 1150 jyldyǵynyń atap ótilýine orai IYU-ǵa múshe elderdiń Syrtqy ister ministrleri keńesiniń 47-sessiiasynda arnaiy qarar qabyldaǵany úshin Uiym memleketterine alǵys bildirdi.
Qasym-Jomart Toqaev alǵashqy Sammittiń Astana deklaratsiiasy men 2026 jylǵa deiingi IYU baǵdarlamasynyń júzege asyrylýy Uiymdy odan ári damytýdyń ózekti maqsattary men mindetterin der kezinde aiqyndaýǵa múmkindik bergenin atap ótti. Osyǵan bailanysty Memleket basshysy birqatar naqty usynys aitty.
Prezident pandemiiaǵa qarsy kúrestegi ortaq kúsh-jiger týraly aita kelip, vaktsinalardy ádil bólýge jáne olardy saiasi qural retinde paidalanýǵa jol bermeýge shaqyrdy.
Prezident Qazaqstannyń koronavirýs indetine qarsy QazVac vaktsinasyn ázirlegeni jáne onyń qazirgi ýaqytta DDSU-da maquldaý rásiminen ótip jatqany jóninde málimdedi.
– Qazaqstan IYU-ǵa múshe elderge gýmanitarlyq kómek retinde óz vaktsinasyn usynýǵa daiyn bolady. Sonymen qatar biz QazVac vaktsinasyn Islam yntymaqtastyǵy uiymyna múshe ózge de elderde óndirý múmkindigin qarastyra alamyz, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev ǵylymi zertteýler men ázirlemeler boiynsha keshendi ári zamanaýi infraqurylymnyń bar ekenin atap ótip, ǵylymi jetistikter men tehnologiialardy keń túrde bólisýge daiyn ekenin jetkizdi.
– Bizdiń akademiialyq jáne ǵylymi-zertteý institýttarymyzdyń flagmany sanalatyn Nazarbaev Ýniversiteti, sondai-aq, Astana IT ortalyǵy jasandy intellekt, Big Data jáne kiber qaýipsizdik salalaryndaǵy birlesken ǵylymi-zertteý jumystary men tájiribelik-konstrýktorlyq jobalar úshin baza qalyptastyra alady, – dedi Prezident.
Memleket basshysy IYU-ǵa múshe elder úshin bilim berý jáne ǵylymi zertteýler sapasyn arttyrý basty basymdyqqa ainalýy qajet ekenin aitty. Qasym-Jomart Toqaev 2025 jylǵa qarai Qazaqstan ǵylym salasynyń qarjylandyrylý úlesin ishki jalpy ónimniń 1 paiyzyna, al bilim berý isinde 7 paiyzyna deiin arttyrýdy kózdep otyrǵanyn jetkizdi.
Memleket basshysy IYU-ǵa múshe elderdiń stýdentteri úshin bakalavriat baǵdarlamasy boiynsha otandyq oqý oryndarynda 100 grant bólýge daiyn ekenin málimdedi.
Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde ekonomikany tsifrlandyrý, memlekettik qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý, Teńizge shyǵatyn joly joq damýshy elder tobyna qoldaý kórsetý jumystaryn jalǵastyrý máselesin de kóterdi. Sonymen qatar klimattyń ózgerýine qarsy kúreske jáne qorshaǵan ortany qorǵaýǵa, kómirteginen ada ekonomika qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan elimizdiń kúsh-jigeri týraly aitty.
Prezident óz sózinde elderimizdiń keleshegi ǵylymi-tehnikalyq jáne innovatsiialyq damý salasyndaǵy jetistikterge bailanysty ekenine senim bildirdi.
– Islam áleminiń ǵylymi áleýeti zor degen ortaq pikirdi qoldaimyz. Alaida adam kapitalyn damytýda, ásirese sapaly bilim berý isindegi investitsiialardyń kólemin arttyrýymyz qajet. Sonymen qatar ǵylymi yqpaldastyǵymyzdy nyǵaityp, damytý óte mańyzdy bolyp otyr. Dál osy sharalardyń arqasynda islam áleminiń ǵylym men innovatsiia salasyndaǵy abyroiyn arttyra alamyz, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezidenti Birikken Arab Ámirlikteriniń Úkimetin jáne halqyn el táýelsizdiginiń 50 jyldyǵymen jáne «Ál-Amal» spýtniginiń Mars orbitasyna sátti shyǵýymen quttyqtady. Sondai-aq Memleket basshysy bul jetistiktiń barsha islam álemi úshin asa mańyzdy ekenin atap ótti.
