Qazaqstan Musylmandary Dini basqarmasynyń Covid-19 koronavirýsi kezinde janaza namazy men jerleý rásimin ótkizýge qatysty málimdeme jasady, - dep habarlaidy "Ult aqparat".
Málimdemeniń mátini tómendegidei:
Asa raqymdy, erekshe meiirimdi Allanyń atymen bastaimyz!
Ardaqty aǵaiyn, qurmetti baýyrlar!
Elimizde virýstyq indettiń órship turǵany ózderińizge málim. Indet juqtyrǵan adamdardyń sany kóbeiip tur, qaza tapqandar da az emes. «Saqtansań – saqtaimyn» demekshi, álemge qaýip tóndirgen dertke nemqurailylyq tanytý – ózimiz úshin ǵana emes, ainalamyzdaǵy jandardyń ómirine de áserin tigizeri haq.
Osy oraida, Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy elimizde júrgizilip jatqan karantindik is-sharalardy saqtai otyryp, indettiń aldyn alý maqsatynda el azamattaryn janaza namazy men jerleý rásimin ótkizýge qatysty tómendegi talaptardy oryndaýǵa jáne din qyzmetkerlerine barynsha qoldaý kórsetýge shaqyrady:
Máiitti jýýdy, kebindeýdi, janaza namazyn oqýdy jáne qabirge qoiýdy sanitarlyq-epidemiologiialyq talaptarǵa sai ótkizýge;
Janaza namazyna, jerleý isine qatysatyn adamdarǵa betperde taǵýǵa, qol alysyp amandaspaýǵa;
Janaza namazyn uzaǵymen 5 minýt ishinde ótkizýge, máiitti jerlep bolǵannan keiin halyqty kóp ustamai lezde qaitarýǵa;
Zeinet jastaǵy kisilerge, densaýlyǵy nashar nemese aýyryp júrgen adamdarǵa jáne mektep jasyndaǵy balalarǵa janaza namazyna qatyspaýǵa;
Janaza namazyna jáne qabir basynda barlyq qatysýshylardy qosqanda 10 kisiden artyq jinalmaýǵa;
Shariǵat boiynsha janaza namazyn jamaǵat bolyp oqý mindet emes (Fátáýa Hindiia, 1/223). Janazany úsh qatar bolyp oqý – mustahab. Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Úsh qatar jamaǵatpen janaza namazy oqylǵan musylman máiittiń kúnási keshiriledi», – degen (imam Tirmizi). Úsh qatar jeti adammen de qurylady, iaǵni, eń aldynda imam, úsheýi birinshi qatarda, ekeýi ekinshi qatarda jáne bireýi artynda turady (Fátáýa Tatarhaniia, 1/611).
Janaza namazyn qoǵamdyq oryndarda ótkizbeýge;
Óitkeni adam júretin jolda janaza namazyn oqý – mákrýh. Janaza namazyn arnaiy orynda oqyǵan durys (Fátáýa Hindiia, 1/226).
Qabir basyn kóterý, kesene salý jáne ony qorshaý jumystaryn toqtatyp, marqumnyń basyna belgi qoiýmen shektelýge;
Shariǵatta qabirdi joǵaltyp almaý maqsatynda ústine belgi (qulpytas, aǵash) qoiyp, marqumnyń aty-jónin jazyp qoiýǵa ruqsat beriledi (Hashiiatý ibn Abidin, 2/236). Óitkeni, Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) óziniń sút baýyry Osman ibn Mazǵýndy jerlep bolǵan soń, qabirin ońai taýyp alý maqsatynda bir tasty kóterip ákelip, belgi úshin bas jaǵyna qoiǵan (imam Ábý Dáýit). Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) qabirdi kóterýge, ústine otyrýǵa jáne qurylys salýǵa tyiym salǵan (imam Mýslim).
Halyqty jinap qonaq asyn ótkizýdi, jerleý rásiminen keiin as berýdi, jetisi, qyrqy, jyly t.b. Qudaiy astardy elimizde epidemiologiialyq jaǵdai tolyq turaqtalǵanǵa deiin toqtatýǵa.
Qadirli musylman qaýym!
Islam – adam balasynyń ómirin, densaýlyǵyn, senimin, otbasyn jáne abyroiyn saqtaityn qasietti din.
Alla Taǵala: «Ózderińdi óz qoldaryńmen qaýip-qaterge salmańdar», – dep eskertken («Baqara» súresi, 195-aiat). Ardaqty Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Ózgege jáne ózine ziian tigizýge bolmaidy», – degen (Ibn Majá). Sondyqtan óz ómirimiz ben densaýlyǵymyz – Allanyń bizge bergen amanaty. Musylman ǵalymdary «Zalaldy joiý paida keltirýden buryn turady» degen (ál-Bahr ál-Muhit, 7/280). Qazirgidei juqpaly aýrýdyń qaýpi kúsheigen kezde odan saqtaný – árbirimiz úshin mindet.
Alla Taǵala elimizdi, halqymyzdy jaman aýrýdan, túrli pále-jaladan saqtap, tynyshtyq pen amandyq násip etkei!
