قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ Covid-19 كوروناۆيرۋسٸ كەزٸندە جانازا نامازى مەن جەرلەۋ رەسٸمٸن ٶتكٸزۋگە قاتىستى مەلٸمدەمە جاسادى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
مەلٸمدەمەنٸڭ مەتٸنٸ تٶمەندەگٸدەي:
اسا راقىمدى, ەرەكشە مەيٸرٸمدٸ اللانىڭ اتىمەن باستايمىز!
ارداقتى اعايىن, قۇرمەتتٸ باۋىرلار!
ەلٸمٸزدە ۆيرۋستىق ٸندەتتٸڭ ٶرشٸپ تۇرعانى ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم. ٸندەت جۇقتىرعان ادامداردىڭ سانى كٶبەيٸپ تۇر, قازا تاپقاندار دا از ەمەس. «ساقتانساڭ – ساقتايمىن» دەمەكشٸ, ەلەمگە قاۋٸپ تٶندٸرگەن دەرتكە نەمقۇرايلىلىق تانىتۋ – ٶزٸمٸز ٷشٸن عانا ەمەس, اينالامىزداعى جانداردىڭ ٶمٸرٸنە دە ەسەرٸن تيگٸزەرٸ حاق.
وسى ورايدا, قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى ەلٸمٸزدە جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان كارانتيندٸك ٸس-شارالاردى ساقتاي وتىرىپ, ٸندەتتٸڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ەل ازاماتتارىن جانازا نامازى مەن جەرلەۋ رەسٸمٸن ٶتكٸزۋگە قاتىستى تٶمەندەگٸ تالاپتاردى ورىنداۋعا جەنە دٸن قىزمەتكەرلەرٸنە بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋگە شاقىرادى:
مەيٸتتٸ جۋۋدى, كەبٸندەۋدٸ, جانازا نامازىن وقۋدى جەنە قابٸرگە قويۋدى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق تالاپتارعا ساي ٶتكٸزۋگە;
جانازا نامازىنا, جەرلەۋ ٸسٸنە قاتىساتىن ادامدارعا بەتپەردە تاعۋعا, قول الىسىپ امانداسپاۋعا;
جانازا نامازىن ۇزاعىمەن 5 مينۋت ٸشٸندە ٶتكٸزۋگە, مەيٸتتٸ جەرلەپ بولعاننان كەيٸن حالىقتى كٶپ ۇستاماي لەزدە قايتارۋعا;
زەينەت جاستاعى كٸسٸلەرگە, دەنساۋلىعى ناشار نەمەسە اۋىرىپ جٷرگەن ادامدارعا جەنە مەكتەپ جاسىنداعى بالالارعا جانازا نامازىنا قاتىسپاۋعا;
جانازا نامازىنا جەنە قابٸر باسىندا بارلىق قاتىسۋشىلاردى قوسقاندا 10 كٸسٸدەن ارتىق جينالماۋعا;
شاريعات بويىنشا جانازا نامازىن جاماعات بولىپ وقۋ مٸندەت ەمەس (فەتەۋا ھيندييا, 1/223). جانازانى ٷش قاتار بولىپ وقۋ – مۇستاحاب. پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن): «ٷش قاتار جاماعاتپەن جانازا نامازى وقىلعان مۇسىلمان مەيٸتتٸڭ كٷنەسٸ كەشٸرٸلەدٸ», – دەگەن (يمام تيرميزي). ٷش قاتار جەتٸ اداممەن دە قۇرىلادى, ياعني, ەڭ الدىندا يمام, ٷشەۋٸ بٸرٸنشٸ قاتاردا, ەكەۋٸ ەكٸنشٸ قاتاردا جەنە بٸرەۋٸ ارتىندا تۇرادى (فەتەۋا تاتارحانييا, 1/611).
جانازا نامازىن قوعامدىق ورىنداردا ٶتكٸزبەۋگە;
ٶيتكەنٸ ادام جٷرەتٸن جولدا جانازا نامازىن وقۋ – مەكرۋھ. جانازا نامازىن ارنايى ورىندا وقىعان دۇرىس (فەتەۋا ھيندييا, 1/226).
قابٸر باسىن كٶتەرۋ, كەسەنە سالۋ جەنە ونى قورشاۋ جۇمىستارىن توقتاتىپ, مارقۇمنىڭ باسىنا بەلگٸ قويۋمەن شەكتەلۋگە;
شاريعاتتا قابٸردٸ جوعالتىپ الماۋ ماقساتىندا ٷستٸنە بەلگٸ (قۇلپىتاس, اعاش) قويىپ, مارقۇمنىڭ اتى-جٶنٸن جازىپ قويۋعا رۇقسات بەرٸلەدٸ (حاشيياتۋ يبن ابيدين, 2/236). ٶيتكەنٸ, پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن) ٶزٸنٸڭ سٷت باۋىرى وسمان يبن مازعۋندى جەرلەپ بولعان سوڭ, قابٸرٸن وڭاي تاۋىپ الۋ ماقساتىندا بٸر تاستى كٶتەرٸپ ەكەلٸپ, بەلگٸ ٷشٸن باس جاعىنا قويعان (يمام ەبۋ دەۋٸت). پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن) قابٸردٸ كٶتەرۋگە, ٷستٸنە وتىرۋعا جەنە قۇرىلىس سالۋعا تىيىم سالعان (يمام مۋسليم).
حالىقتى جيناپ قوناق اسىن ٶتكٸزۋدٸ, جەرلەۋ رەسٸمٸنەن كەيٸن اس بەرۋدٸ, جەتٸسٸ, قىرقى, جىلى ت.ب. قۇدايى استاردى ەلٸمٸزدە ەپيدەميولوگييالىق جاعداي تولىق تۇراقتالعانعا دەيٸن توقتاتۋعا.
قادٸرلٸ مۇسىلمان قاۋىم!
يسلام – ادام بالاسىنىڭ ٶمٸرٸن, دەنساۋلىعىن, سەنٸمٸن, وتباسىن جەنە ابىرويىن ساقتايتىن قاسيەتتٸ دٸن.
اللا تاعالا: «ٶزدەرٸڭدٸ ٶز قولدارىڭمەن قاۋٸپ-قاتەرگە سالماڭدار», – دەپ ەسكەرتكەن («باقارا» سٷرەسٸ, 195-ايات). ارداقتى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن): «ٶزگەگە جەنە ٶزٸنە زييان تيگٸزۋگە بولمايدى», – دەگەن (يبن ماجە). سوندىقتان ٶز ٶمٸرٸمٸز بەن دەنساۋلىعىمىز – اللانىڭ بٸزگە بەرگەن اماناتى. مۇسىلمان عالىمدارى «زالالدى جويۋ پايدا كەلتٸرۋدەن بۇرىن تۇرادى» دەگەن (ەل-باحر ەل-مۇحيت, 7/280). قازٸرگٸدەي جۇقپالى اۋرۋدىڭ قاۋپٸ كٷشەيگەن كەزدە ودان ساقتانۋ – ەربٸرٸمٸز ٷشٸن مٸندەت.
اللا تاعالا ەلٸمٸزدٸ, حالقىمىزدى جامان اۋرۋدان, تٷرلٸ پەلە-جالادان ساقتاپ, تىنىشتىق پەن اماندىق نەسٸپ ەتكەي!
