Foto: QR OAM
Qazaqstanda balalar sany jyl saiyn artyp, búginde halyqtyń 34%-yn qurap otyr, dep habarlaidy Ult.kz.
Sarapshylar bul demografiialyq kórsetkish memlekettiń balalardy qorǵaýǵa jáne olardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan turaqty saiasatynyń nátijesi ekenin atap ótedi. Birikken Ulttar Uiymy men halyqaralyq uiymdar da Qazaqstannyń osy saladaǵy jetistikterin oń baǵalap keledi.
Elimiz týý týraly aktilerdi tirkeý kórsetkishi eń joǵary elderdiń qatarynda. Bul kórsetkish qazir 100%-ǵa jýyqtap, halyqaralyq standarttarǵa tolyq sáikes keledi.
Memlekettiń basym baǵyttarynyń biri — balalarǵa uzaq merzimdi qarjylyq qoldaý kórsetý. 2024 jyldan bastap iske qosylǵan «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasy aiasynda qordyń investitsiialyq tabysynyń 50%-y kámeletke tolmaǵandardyń jeke shottaryna aýdarylyp jatyr. 2025 jyly ár balaǵa shamamen 130 AQSh dollary kóleminde qarajat bólingen. Qoldaý 324 myńnan astam balany qamtydy. Eki jyldyń ishinde bir balaǵa jinalǵan ortasha soma — 233 dollar.
Balalardyń durys tamaqtanýy da basty nazarda. 2023 jyldan bastap eldegi barlyq bastaýysh synyp oqýshylary 100% tegin ystyq tamaqpen qamtyldy. Bul 1,7 millionnan astam balany qamtidy. Sondai-aq 953 myń balabaqsha tárbielenýshisi de tegin tamaqpen qamtamasyz etilgen. Osy maqsatqa jergilikti biýdjetterden 207,4 mlrd teńge baǵyttaldy.
IýNISEF-tiń 2024 jylǵy MICS zertteýine sáikes, Qazaqstandaǵy balalardyń tamaqtaný kórsetkishteri Eýropa jáne Ortalyq Aziia elderi deńgeiine sai keledi. Sarapshylar turaqty oń úrdisterdi jáne kúrt ózgeristerdiń bolmaýyn atap ótti.
Balalardyń qaýipsizdigin arttyrý úshin zańnamalyq baza da kúsheitilýde. Kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty aýyr qylmystar úshin jaýapkershilik qatańdatyldy. Mundai ister boiynsha tatýlasýǵa zańmen tyiym salyndy, al eń aýyr qylmystar úshin ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý jazasy qarastyrylǵan.
«Árbir bala memleketten teń múmkindik pen senimdi qorǵanys alýy tiis. Biz oǵan naqty sharalar arqyly jaǵdai jasap jatyrmyz», — dedi QR Oqý-aǵartý ministrligi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komitetiniń tóraǵasy Nasymjan Ospanova.
Bala quqyqtaryn qorǵaý júiesi institýtsionaldyq turǵyda da nyǵaiýda. Zańnamalyq deńgeide ár 5 myń balaǵa bir qamqorshylyq jáne qorǵanshylyq organy mamany bekitilip, kadr sany 303-ten 1028-ge deiin artty. Osylaisha Qazaqstan TMD keńistiginde biryńǵai kadrlyq standart engizgen alǵashqy el boldy.
2026 jyldan bastap elimizde balalardy qoldaý men damytýǵa baǵyttalǵan barlyq bastamalardy biriktiretin «Qazaqstan balalary» ulttyq baǵdarlamasy iske qosylady. Bul bastama balanyń ómir boiǵy damýyn qamtityn keshendi strategiiaǵa ainalmaq.
