فوتو: قر وام
قازاقستاندا بالالار سانى جىل سايىن ارتىپ, بٷگٸندە حالىقتىڭ 34%-ىن قۇراپ وتىر, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ساراپشىلار بۇل دەموگرافييالىق كٶرسەتكٸش مەملەكەتتٸڭ بالالاردى قورعاۋعا جەنە ولاردىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان تۇراقتى ساياساتىنىڭ نەتيجەسٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتەدٸ. بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمى مەن حالىقارالىق ۇيىمدار دا قازاقستاننىڭ وسى سالاداعى جەتٸستٸكتەرٸن وڭ باعالاپ كەلەدٸ.
ەلٸمٸز تۋۋ تۋرالى اكتٸلەردٸ تٸركەۋ كٶرسەتكٸشٸ ەڭ جوعارى ەلدەردٸڭ قاتارىندا. بۇل كٶرسەتكٸش قازٸر 100%-عا جۋىقتاپ, حالىقارالىق ستاندارتتارعا تولىق سەيكەس كەلەدٸ.
مەملەكەتتٸڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ — بالالارعا ۇزاق مەرزٸمدٸ قارجىلىق قولداۋ كٶرسەتۋ. 2024 جىلدان باستاپ ٸسكە قوسىلعان «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسى اياسىندا قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق تابىسىنىڭ 50%-ى كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ جەكە شوتتارىنا اۋدارىلىپ جاتىر. 2025 جىلى ەر بالاعا شامامەن 130 اقش دوللارى كٶلەمٸندە قاراجات بٶلٸنگەن. قولداۋ 324 مىڭنان استام بالانى قامتىدى. ەكٸ جىلدىڭ ٸشٸندە بٸر بالاعا جينالعان ورتاشا سوما — 233 دوللار.
بالالاردىڭ دۇرىس تاماقتانۋى دا باستى نازاردا. 2023 جىلدان باستاپ ەلدەگٸ بارلىق باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى 100% تەگٸن ىستىق تاماقپەن قامتىلدى. بۇل 1,7 ميلليوننان استام بالانى قامتيدى. سونداي-اق 953 مىڭ بالاباقشا تەربيەلەنۋشٸسٸ دە تەگٸن تاماقپەن قامتاماسىز ەتٸلگەن. وسى ماقساتقا جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردەن 207,4 ملرد تەڭگە باعىتتالدى.
يۋنيسەف-تٸڭ 2024 جىلعى MICS زەرتتەۋٸنە سەيكەس, قازاقستانداعى بالالاردىڭ تاماقتانۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ ەۋروپا جەنە ورتالىق ازييا ەلدەرٸ دەڭگەيٸنە ساي كەلەدٸ. ساراپشىلار تۇراقتى وڭ ٷردٸستەردٸ جەنە كٷرت ٶزگەرٸستەردٸڭ بولماۋىن اتاپ ٶتتٸ.
بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن زاڭنامالىق بازا دا كٷشەيتٸلۋدە. كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى اۋىر قىلمىستار ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك قاتاڭداتىلدى. مۇنداي ٸستەر بويىنشا تاتۋلاسۋعا زاڭمەن تىيىم سالىندى, ال ەڭ اۋىر قىلمىستار ٷشٸن ٶمٸر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعان.
«ەربٸر بالا مەملەكەتتەن تەڭ مٷمكٸندٸك پەن سەنٸمدٸ قورعانىس الۋى تيٸس. بٸز وعان ناقتى شارالار ارقىلى جاعداي جاساپ جاتىرمىز», — دەدٸ قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ناسىمجان وسپانوۆا.
بالا قۇقىقتارىن قورعاۋ جٷيەسٸ ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدا دا نىعايۋدا. زاڭنامالىق دەڭگەيدە ەر 5 مىڭ بالاعا بٸر قامقورشىلىق جەنە قورعانشىلىق ورگانى مامانى بەكٸتٸلٸپ, كادر سانى 303-تەن 1028-گە دەيٸن ارتتى. وسىلايشا قازاقستان تمد كەڭٸستٸگٸندە بٸرىڭعاي كادرلىق ستاندارت ەنگٸزگەن العاشقى ەل بولدى.
2026 جىلدان باستاپ ەلٸمٸزدە بالالاردى قولداۋ مەن دامىتۋعا باعىتتالعان بارلىق باستامالاردى بٸرٸكتٸرەتٸن «قازاقستان بالالارى» ۇلتتىق باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلادى. بۇل باستاما بالانىڭ ٶمٸر بويعى دامۋىن قامتيتىن كەشەندٸ ستراتەگيياعا اينالماق.
