Foto: Pexels.com
Qazaqstandaǵy qazirgi reformalardy talqylaǵanda, faktilerge jáne kózben kóretin ózgeristerge nazar aýdarý mańyzdy. Aimaqtyq damýdy, ásirese aýyldyq aimaqtardy zerttei otyryp, jańa tásilderdiń ómir sapasyn arttyrýdaǵy tiimdiligine kóz jetkizýge bolady, dep esepteidi Dinara Mýkýsheva, «Ekonomikalyq zertteýler institýty» AQ óńirlik zertteýler jáne ómir sapasy ortalyǵynyń direktor orynbasary. Sarapshynyń pikirin "Ekonomikalyq zertteýler institýty" usyndy.
Dinara Mýkýsheva jaqynda Soltústik Qazaqstan oblysy M. Jumabaev aýdanynyń Altyn dán aýyldyq okrýgine baryp, jańa feldsherlik-akýsherlik pýnkttiń qurylys jumystaryn baqylaǵan.
"Bul – jergilikti turǵyndar úshin asa mańyzdy oqiǵa, sebebi endi adamdar «úiiniń qasynan» meditsinalyq kómek ala alady, bul ásirese jedel jaǵdailarda óte mańyzdy. Meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligi, ásirese egde jastaǵy turǵyndary basym shalǵai aýyldarda, adamdardyń ál-aýqatynyń mańyzdy aspektisi bolyp tabylady. Jalpy, densaýlyq saqtaý salasy – ómir sapasyn anyqtaityn negizgi salalardyń biri ekenine daý aitý qiyn", - deidi ol.
Osyǵan orai sarapshy osy baǵytta qysqa merzimde qol jetkizilgen taǵy birqatar mańyzdy nátijelerdi atap ótti:
1. Sońǵy 5 jylda meditsinalyq ońaltýdy qarjylandyrý 13 ese ósti – 2019 jyly 6 mlrd teńgeden 2023 jyly 78,1 mlrd teńgege deiin.
2. 2019 jyldan beri ambýlatoriialyq dári-dármekpen qamtamasyz etý kólemi 2 eseden astam ulǵaiyp, 237 mlrd teńgeni qurady, onyń ishinde sirek kezdesetin aýrýlardy emdeýge – 51,8 mlrd teńge bólingen. Jalpy, 3,9 mln patsient dári-dármekpen qamtamasyz etildi.
3. Densaýlyq saqtaýdaǵy negizgi kapitalǵa investitsiialar jyl saiyn ulǵaiyp keledi. Ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha negizgi kapitalǵa salynǵan investitsiialar (NKI) 257,2 mlrd teńgeni qurady, jospar boiynsha 248,5 mlrd teńge (103%).
4. Sońǵy 5 jylda 400-den astam densaýlyq saqtaý nysandary salyndy, 4 000-nan astam nysandar jóndeldi, 75 mlrd teńgeden astam somaǵa meditsinalyq jabdyqtar satyp alyndy, bul elimizdiń densaýlyq saqtaý infraqurylymyn aitarlyqtai jańartýǵa yqpal etti.
5. Aýyldyq turǵyndardy meditsinalyq qyzmetkerlermen qamtamasyz etý deńgeii, óńirlerdiń meditsinalyq qyzmetkerlermen qamtamasyz etilýiniń eń tómengi normativine sáikes, 2022 jylǵy monitoring qorytyndysy boiynsha ár 10 myń aýyl turǵynyna shaqqanda 91,3-ti qurady. Qol jetkizilgen deńgei josparly kórsetkishten 87,3-ti qurady, bul 4,6%-ǵa joǵary. Aitpaqshy, bul kórsetkish aýyldyq jerlerde meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligin jaqsartýǵa baǵyttalǵan sharalardyń tiimdiligin baǵalaý úshin paidalanylady.
Osydan keiin Mýkýsheva 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjet áleýmettik baǵytta qala beretinin aitty. Biýdjette meditsinalyq infraqurylymdy jaqsartýǵa, meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligin keńeitýge jáne áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý júiesin jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan shyǵystardy jyl saiyn arttyrý qarastyrylǵan. 2025 jyly shyǵyndar 2,568 trln teńgeni, 2026 jyly – 2,644 trln, al 2027 jyly – 2,649 trln teńgeni quraidy.
"Jalpy, Qazaqstan densaýlyq saqtaýǵa shyǵystar úlesin 2027 jylǵa qarai JIÓ-niń 5%-yna jetkizý maqsatyna senimdi túrde jyljýda", - deidi ol.
