فوتو: Pexels.com
قازاقستانداعى قازٸرگٸ رەفورمالاردى تالقىلاعاندا, فاكتٸلەرگە جەنە كٶزبەن كٶرەتٸن ٶزگەرٸستەرگە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى. ايماقتىق دامۋدى, ەسٸرەسە اۋىلدىق ايماقتاردى زەرتتەي وتىرىپ, جاڭا تەسٸلدەردٸڭ ٶمٸر ساپاسىن ارتتىرۋداعى تيٸمدٸلٸگٸنە كٶز جەتكٸزۋگە بولادى, دەپ ەسەپتەيدٸ دينارا مۋكۋشەۆا, «ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق ٶڭٸرلٸك زەرتتەۋلەر جەنە ٶمٸر ساپاسى ورتالىعىنىڭ ديرەكتور ورىنباسارى. ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸن "ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى" ۇسىندى.
دينارا مۋكۋشەۆا جاقىندا سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى م. جۇماباەۆ اۋدانىنىڭ التىن دەن اۋىلدىق وكرۋگٸنە بارىپ, جاڭا فەلدشەرلٸك-اكۋشەرلٸك پۋنكتتٸڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن باقىلاعان.
"بۇل – جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار ٷشٸن اسا ماڭىزدى وقيعا, سەبەبٸ ەندٸ ادامدار «ٷيٸنٸڭ قاسىنان» مەديتسينالىق كٶمەك الا الادى, بۇل ەسٸرەسە جەدەل جاعدايلاردا ٶتە ماڭىزدى. مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ, ەسٸرەسە ەگدە جاستاعى تۇرعىندارى باسىم شالعاي اۋىلداردا, ادامداردىڭ ەل-اۋقاتىنىڭ ماڭىزدى اسپەكتٸسٸ بولىپ تابىلادى. جالپى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى – ٶمٸر ساپاسىن انىقتايتىن نەگٸزگٸ سالالاردىڭ بٸرٸ ەكەنٸنە داۋ ايتۋ قيىن", - دەيدٸ ول.
وسىعان وراي ساراپشى وسى باعىتتا قىسقا مەرزٸمدە قول جەتكٸزٸلگەن تاعى بٸرقاتار ماڭىزدى نەتيجەلەردٸ اتاپ ٶتتٸ:
1. سوڭعى 5 جىلدا مەديتسينالىق وڭالتۋدى قارجىلاندىرۋ 13 ەسە ٶستٸ – 2019 جىلى 6 ملرد تەڭگەدەن 2023 جىلى 78,1 ملرد تەڭگەگە دەيٸن.
2. 2019 جىلدان بەرٸ امبۋلاتورييالىق دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ كٶلەمٸ 2 ەسەدەن استام ۇلعايىپ, 237 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى, ونىڭ ٸشٸندە سيرەك كەزدەسەتٸن اۋرۋلاردى ەمدەۋگە – 51,8 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن. جالپى, 3,9 ملن پاتسيەنت دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
3. دەنساۋلىق ساقتاۋداعى نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييالار جىل سايىن ۇلعايىپ كەلەدٸ. ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار (نكي) 257,2 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى, جوسپار بويىنشا 248,5 ملرد تەڭگە (103%).
4. سوڭعى 5 جىلدا 400-دەن استام دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى سالىندى, 4 000-نان استام نىساندار جٶندەلدٸ, 75 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا مەديتسينالىق جابدىقتار ساتىپ الىندى, بۇل ەلٸمٸزدٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن ايتارلىقتاي جاڭارتۋعا ىقپال ەتتٸ.
5. اۋىلدىق تۇرعىنداردى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيٸ, ٶڭٸرلەردٸڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸنٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ نورماتيۆٸنە سەيكەس, 2022 جىلعى مونيتورينگ قورىتىندىسى بويىنشا ەر 10 مىڭ اۋىل تۇرعىنىنا شاققاندا 91,3-تٸ قۇرادى. قول جەتكٸزٸلگەن دەڭگەي جوسپارلى كٶرسەتكٸشتەن 87,3-تٸ قۇرادى, بۇل 4,6%-عا جوعارى. ايتپاقشى, بۇل كٶرسەتكٸش اۋىلدىق جەرلەردە مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن جاقسارتۋعا باعىتتالعان شارالاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن باعالاۋ ٷشٸن پايدالانىلادى.
وسىدان كەيٸن مۋكۋشەۆا 2025–2027 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەلەۋمەتتٸك باعىتتا قالا بەرەتٸنٸن ايتتى. بيۋدجەتتە مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا, مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن كەڭەيتۋگە جەنە ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان شىعىستاردى جىل سايىن ارتتىرۋ قاراستىرىلعان. 2025 جىلى شىعىندار 2,568 ترلن تەڭگەنٸ, 2026 جىلى – 2,644 ترلن, ال 2027 جىلى – 2,649 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى.
"جالپى, قازاقستان دەنساۋلىق ساقتاۋعا شىعىستار ٷلەسٸن 2027 جىلعا قاراي جٸٶ-نٸڭ 5%-ىنا جەتكٸزۋ ماقساتىنا سەنٸمدٸ تٷردە جىلجۋدا", - دەيدٸ ول.
