Foto: Akorda.kz
Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mirziioev shaǵyn jáne keńeitilgen quramdaǵy kelissózderden keiin buqaralyq aqparat quraldary ókilderi úshin birlesken málimdeme jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Qazaqstan Prezidenti, eń aldymen, Shavkat Mirziioevke memlekettik saparmen kelýge shaqyrǵany úshin rizashylyǵyn bildirdi. Onyń aitýynsha, Ózbekstan uzaq jyldar boiy Qazaqstannyń osy aimaqtaǵy basty strategiialyq seriktesi boldy, al búginde senimdi odaqtasqa ainaldy.
– Belsendi saiasi dialogtyń jáne eki el úkimetteriniń úilesimdi jumysynyń nátijesinde qazaq-ózbek qatynastary barlyq baǵytta buryn-sońdy bolmaǵan qarqynmen damyp keledi. Biz jańa ǵana Shavkat Miromonovich Mirziioevpen birge tarihi kelisimderge qol qoidyq. Bul qujattardyń memleketterimiz arasyndaǵy yntymaqtastyq pen ózara baýyrlastyq qarym-qatynastar jylnamasyna altyn árippen jazylatynyna kámil senemin. Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy Odaqtastyq qatynastar týraly shart halyqtarymyzdyń bailanysyn odan ári nyǵaitýǵa degen ózara umtylysyn bildiredi jáne elderimizdiń túbegeili múddelerine sai keledi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Prezident memleketterimizdiń ortaq shekarasyn quqyqtyq turǵyda qamtamasyz etken, bolashaq urpaq arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń myzǵymas negizin qalaǵan Memlekettik shekarany demarkatsiialaý týraly shartqa qol qoiylýyn joǵary baǵalady. Onyń aitýynsha, bul qadam ǵasyrlar boiǵy dostyǵymyz ben tatý kórshilik qatynastarymyzdy saqtaý jónindegi babalar ósietiniń oryndalǵanyn kórsetedi.
Kelissózder barysynda memleketter basshylary Qazaqstan men Ózbekstannyń ekijaqty saýda salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári nyǵaitý úshin orasan zor áleýet bar degen ortaq bailamǵa keldi.Qasym-Jomart Toqaev birlesken is-sharalardyń nátijesinde byltyr taýar ainalymy shamamen 4 milliard dollarǵa jetkenin, bul qarqyn biyl da saqtalyp otyrǵanyn atap ótti. Biyl jyl qorytyndysy boiynsha taýar ainalymy shamamen 5 milliard dollarǵa jetedi.
– Saýda-sattyqty odan ári damytý maqsatynda taýarlar nomenklatýrasyn keńeitý jáne elderimizdiń saýda-ekonomikalyq yqpaldastyǵyn tejeitin kedergilerdi josparly túrde joiý úshin tiisti sharalar qabyldaýǵa kelistik, – dedi Memleket basshysy.
Sondai-aq ónerkásip kooperatsiiasy salasyndaǵy ózara is-áreketti keńeitý basym mindet retinde atap ótildi. Mashina jasaý, farmatsevtika, qurylys jáne jeńil ónerkásip salalarynda 10 birlesken kásiporyn ashylyp, tabysty jumys istep jatqany týraly aityldy.
– Búgin Ózbekstan Prezidentimen birge ónerkásiptik yntymaqtastyqty odan ári nyǵaitýǵa yqpal etetin birqatar birlesken iri jobany iske qostyq. Sonymen qatar keshe aimaqaralyq biznes-forým aiasynda quny 2,5 milliard dollardan asatyn ózara tiimdi kommertsiialyq kelisimsharttarǵa qol qoiyldy. Jalpy, sapar qorytyndysy boiynsha quny 8 milliard dollardan asatyn investitsiialyq kelisimder men ekijaqty qujattarǵa qol qoiyldy. Memleketterimiz arasyndaǵy seriktestikti keńeitýge Halyqaralyq ónerkásiptik kooperatsiia ortalyǵy tyń serpin berýge tiis. Ol Ortalyq Aziiadaǵy eń iri saýda-ónerkásip habyna ainalyp, elderimizdiń kólik-logistikalyq múmkindikterin keńeitedi, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev agroónerkásip salasyndaǵy ózara saýda kólemin ulǵaitý perspektivalaryna nazar aýdardy. Biyl 9 aidyń qorytyndysy boiynsha elderimiz arasyndaǵy aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy taýar ainalymy 30 paiyzǵa artyp, 1 milliard dollardan asty.
– Biz et ónimderin óndiretin, óńdeitin, kókónister men jemis-jidekterdi qaptaityn, maily daqyldar, bidai, kartop ósiretin birlesken kásiporyndar ashý múmkindigin qarastyrý úshin Úkimetterimizge tapsyrma berýge kelistik. Sondai-aq agroónerkásip kesheni salasy boiynsha kadrlar daiarlaýǵa jáne ony ǵylymi turǵyda qamtamasyz etýge baǵyttalǵan yntymaqtastyqty nyǵaitý qajettigi atap ótildi. Jahandyq naryqtaǵy turaqsyzdyq jaǵdaiynda búgingi qabyldanǵan sheshimder elderimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge zor úles qosady dep sanaimyn, – dedi Memleket basshysy.
Taraptar aimaqtaǵy saýda-kólik dálizderin damytý máselesin de talqylady. Bul baǵytta Qazaqstan men Ózbekstan mańyzdy ról atqarady. Eki el basshylary Darbaza – Maqtaaral temir jol qurylysyn tezirek aiaqtaý úshin kúsh salýǵa ýaǵdalasty. Bul Syrdariia stansasyna shyǵýǵa múmkindik beredi.
Qasym-Jomart Toqaev atalǵan baǵyt «Saryaǵash» ótkizý pýnktiniń tranzittik áleýetin keńeitýge jáne júktemesin azaitýǵa múmkindik beretinin atap ótti.
– Qazaqstan kompaniialary túrli kólik qatynastary qurylysyna belsendi atsalysýǵa jáne qajetti materialdardy jetkizýge daiyn. Biz Transkaspii halyqaralyq kólik baǵytyn birlese damytýǵa ýaǵdalastyq, – dedi Prezident.
Sonymen qatar kelissóz barysynda energetika salasyndaǵy yntymaqtastyq perspektivalary, atap aitqanda, jetkizý, tranzit jáne kómirsýtegin óńdeý máseleleri qarastyryldy. Eki el úkimetterine energetika salasyndaǵy ekijaqty qatynastardyń ózekti baǵyttary boiynsha naqty usynys berý tapsyryldy.
Memleketter basshylary Ortalyq Aziiadaǵy transshekaralyq ózenderdiń resýrsyn tiimdi paidalaný máselelerine qatysty úilesimdi jumystardy jalǵastyrýǵa kelisti. Bul baǵyttaǵy túitkilderdi tezirek sheshý úshin birlesken sharalar qabyldaý qajettigine nazar aýdaryldy.
Dástúr boiynsha mádeni-gýmanitarlyq bailanystarǵa basa mán berildi. Memleket basshysy halyqtarymyzdyń ǵasyrlar boiǵy dostyǵy shynaiy tatý kórshilik qatynastar men ózara qurmettiń jarqyn úlgisi bolatynyn aitty.
– Ortaq mádeni-rýhani qundylyqtarymyzdy odan ári baiyta túsý úshin ótken aptada Astanada Ózbekstannyń Mádeniet kúnderi tabysty ótti. Al búgin Tashkent turǵyndary men qonaqtaryna qazaqtyń uly aqyny jáne aǵartýshysy Abaiǵa arnalǵan kórmeni tamashalaýǵa múmkindik týdy. Bizdiń ortaq tarihymyzǵa qurmet kórsetkeni, Qazaqstannyń mádeni murasyn dáriptegeni úshin Shavkat Miromonovich Mirziioevke jáne baýyrlas barsha ózbek halqyna rizashylyǵymdy bildiremin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Delegatsiia ókilderiniń kezdesýi barysynda jastar arasynda ózara bailanystardy damytý bastamalaryna, sonyń ishinde ýniversitetaralyq yntymaqtastyq aiasynda qoldaý kórsetý isine kóńil bólindi. Taraptar Qazaqstan men Ózbekstannyń jetekshi oqý oryndarynda teńgerimdi negizde filialdar ashý josparyn quptady.
Prezident sapar aiasynda óńirlik jáne jahandyq kún tártibindegi máseleler de talqylanǵanyn atap ótti. Ásirese, Ortalyq Aziiadaǵy turaqtylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesine erekshe nazar aýdaryldy.
Kelissóz qorytyndysy boiynsha Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mirziioev Qazaqstan Respýblikasy men Ózbekstan Respýblikasy arasyndaǵy Odaqtastyq qatynastar týraly shartqa jáne Qazaqstan Respýblikasy men Ózbekstan Respýblikasy arasyndaǵy Qazaqstan- Ózbekstan memlekettik shekaralaryn demarkatsiialaý týraly shartqa qol qoidy.
Sonymen qatar resmi delegatsiialardyń músheleri memleketter basshylarynyń qatysýymen mynadai qujattarǵa qol qoidy:
1. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Ózbekstan Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy «Ortalyq Aziia» halyqaralyq ónerkásiptik kooperatsiia ortalyǵyn qurý týraly negizdemelik kelisim;
2. Qazaqstan Respýblikasy Saýda jáne integratsiia ministrligi men Ózbekstan Respýblikasy Investitsiialar jáne syrtqy saýda ministrligi arasyndaǵy Elektrondyq saýda júiesin damytý salasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
3. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Ózbekstan Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
4. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Ózbekstan Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy Ekologiia jáne qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
5. Qazaqstan Respýblikasy Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi men Ózbekstan Respýblikasynyń Orman sharýashylyǵy jónindegi memlekettik komiteti arasyndaǵy Orman sharýashylyǵy salasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
6. 2000 jylǵy 7 shildedegi Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Ózbekstan Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy Azamattardyń ózara saparlarynyń sharttary týraly kelisimge ózgerister engizý týraly hattama;
7. Qazaqstan Respýblikasynyń Strategiialyq josparlaý jáne reformalar agenttigi men Ózbekstan Respýblikasynyń Prezidenti janyndaǵy Strategiialyq reformalar agenttigi arasyndaǵy Yntymaqtastyq týraly memorandým;
8. Qazaqstan Respýblikasynyń Memlekettik qyzmet isteri agenttigi men Ózbekstan Respýblikasy Prezidentiniń janyndaǵy Memlekettik qyzmetti damytý agenttigi arasyndaǵy Memlekettik qyzmet salasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
9. Qazaqstan Respýblikasy Qyzylorda oblysynyń ákimdigi men Ózbekstan Respýblikasy Naýai oblysynyń hokimiaty arasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeitýdiń 2023-2024 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy;
10. Qazaqstan Respýblikasy Túrkistan oblysynyń ákimdigi men Ózbekstan Respýblikasy Jizaq oblysynyń hokimiaty arasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeitýdiń 2023-2024 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy
11. Qazaqstan Respýblikasy Túrkistan oblysynyń ákimdigi men Ózbekstan Respýblikasy Tashkent oblysynyń hokimiaty arasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeitýdiń 2023-2024 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy;
12. «QazMunaiGaz» Ulttyq kompaniiasy» AQ men «Ýzbekneftgaz» AQ arasyndaǵy kelisim;
13. «Eurasian Resources Group S.a.r.L.» kompaniiasy men «Sanoat Energetika Guruhi Enera» JShQ arasyndaǵy Yntymaqtastyq týraly kelisim;
14. «Qazfosfat» JShS, «Ýzkimiosanoat» AQ jáne KP Fertilizers Ltd. arasyndaǵy Ózbekstan Respýblikasynda mineraldy tyńaitqyshtar óndirý jónindegi birqatar keshender qurylysynyń investitsiialyq jobalaryn iske asyrý sheńberindegi birlesken áriptestik týraly kelisim;
15. «PTC Holding» JShS (Qazaqstan Respýblikasy) men Ózbekstan Respýblikasy Tashkent oblysynyń hokimiaty arasyndaǵy Yntymaqtastyq jáne ózara túsinistik týraly memorandým.
