.jpg)
Kollaj: Ult.kz
Memlekettiń qaraýyna ótken «Rahman qainary» shipajaiynyń biylǵy kúii múshkil. Turǵyndar shipajaidyń qalai qirandyǵa ainalǵanyn videoǵa taspalap, jelige shyǵaryp jatyr. Al Katonqaraǵaidyń mańy qoqysqa kómilip jatqan kórinedi. Bul týraly Ult.kz habarlaidy.
Qazaqstannyń Shyǵys óńirindegi Altai taý júiesiniń eteginde, Katonqaraǵai jotalarynyń qaptalynda ornalasqan Rahman qainary ‒ tabiǵattyń injý-marjany, asyl qazynasy. Alaida janyna shipa, dertine daýa izdep baratyn demalýshylar Katonqaraǵai mańyndaǵy kórikti jerler qirandy men qoqysqa kómilip jatyr dep qynjylys bildiredi. Solardyń biri «Rahman qainary» shipajaiy.
Qaraýsyz qalǵan Rahman qainary jáne Balýshkin isi
Skrinshot: TikTok-tan
TikTok áleýmettik jelisinde Ahmet esimdi qoldanýshy Rahman qainarynyń múshkil kúiin videoǵa taspalap, jariialaǵan eken, oǵan júzdegen adam pikir bildirip, shaǵymdaryn jaýdyryp jatyr. Pikir jazǵandardyń kóbi shipajaidy «iesiz qalǵandai» dep esepteidi.
«Kúni keshe boldyq, qaralmaǵan. Barlyǵy synyp, qiraǵan, qoqysty shyǵarmaidy. Tek aqsha alady. Qaiyqtyń ózi 20 myń teńge. Aqshanyń barlyǵyn qaida jiberip jatyr? Bul jekemenshik oryn emes qoi. Tómengi jaqtan káýap pisiretin jer, kafe salyp, qoljetimdi baǵa qoiiýǵa bolmady ma? Berelde de baǵany retteýge bolmady ma? Pirojok 600, chebýrek 800. Munyń bárin kim baqylaidy? Barlyǵyn betimen jibergen. Pavlodardan týristerdi qarsy aldyq, barlyǵy jaqsy, biraq túneitin jer qymbat, bir adamǵa monsha 5000 dedi. Onyń ózin jaǵyp bermedi. Shaiynatyn jer joq», ‒ dedi jeli qoldanýshylardyń biri.
Skrinshot: TikTok-tan
Týristerdiń kei biri Rahman qainaryna baratyn jol da nashar ekenin aityp, demalys ornynyń múshkil kúiin kórip, keri qaityp ketkenderin jetkizgen.
Sonymen qatar shipajaidyń burynǵy kúiin eske alyp jatqandar da boldy. Olardyń biri Sovet úkimeti kezindegi jaǵdaidy eske túsirse, basqalary burynǵy basshysy Anatolii Balýshkin men «Bipek Avtonyń» atyn atap jatyr.
Eske salsaq, 2020 jyly «Rahmat qainary» shipajaiynyń iesi bolǵan «Bipek Avto Qazaqstannyń» negizin qalaǵan kásipker Anatolii Balýshkinniń ústinen is qozǵalyp, onyń ózine 2021 jyly izdeý jariialandy. Keiin ol Resei azamattyǵyn alǵany anyqtaldy.
Foto: kazvedomosti.kz
Balýshkinge qatysty is qylmystyq kodekstiń 190-baby ‒ asa iri mólsherdegi alaiaqtyq, 218-baby ‒ qylmystyq jolmen alynǵan aqshany jáne/nemese ózge de múlikti zańdastyrý nemese jylystatý boiynsha júrgen. Oǵan qatysty sot Óskemende syrttai ótip, Balýshkin 9 jylǵa sottaldy.
Sosyn, ótken jyly tamyz aiynda Elektrondyq saýda alańynda «Rahman qainary» shipajaiyn memlekettik organdardyń balansyna berý boiynsha saýda-sattyq ótti.
Saýda-sattyq nátijesinde shipajai Shyǵys Qazaqstan oblysynyń kásipkerlik jáne indýstriialyq-innovatsiialyq damý basqarmasynyń balansyna berildi.
«22 tamyzda saýda-sattyq ótti. Búgingi tańda nysandy qabyldaýǵa memlekettik organdardan quralǵan komissiia bardy. Shipajaidy sheteldik kompaniialarǵa berý josparda joq», - dep atap ótti ShQO kásipkerlik jáne indýstriialyq-innovatsiialyq damý basqarmasynyń basshysy Ardaq Mádiev.
Qabyrǵany qaiystyrǵan Qabyrǵa aýyly nemese ákimdik nege bilmeidi?
Aleksandara esimdi jeli qoldanýshy TikTok-ta Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi, ShQO ákimi men ákimdigi, prokýratýrasy jáne Katonqaraǵai aýdany ákimdiginiń jelidegi paraqshalaryn belgilep, másele kóteripti. Ol Katonqaraǵai aýdanyna qarasty Qabyrǵa aýylynda úlken qoqys alańyn baiqap, videoǵa taspalap alypty. Ol qoqystar jai jatqan joq, jerge kómilgenin jáne olardyń arasynda mal terileri men súiekteri iistenip jatqanyn aitady.
Skrinashot videodan
«Ekologiialyq turǵyda sezimtal aýdanda qalai mundai úlken qoqys alańy jatýy múmkin? Biz muny ákimdikke baryp habarladyq, biraq olardyń reaktsiiasy ‒ tańqalý boldy. Bul absýrd! Shyǵys Qazaqstan ekologiiasy men týrizminiń negizi bolatyn mundai problemaǵa qalai kóz jumýǵa bolady?» ‒ deidi ol.
Sondai-aq ol Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń nazaryn aýdarýdy surady.
«Mundai ekologiialyq aimaqta qoqys taý bolyp úiilip jatsa qandai tazalyq, qorshaǵan ortany qorǵaý týraly aitýǵa bolady?!» ‒ dep qynjylys bildirdi Aleksandra.
Aleksandra bul másele boiynsha shaǵymdanyp ákimdikke barǵanyn da beinejazbada kórsetedi. Oǵan jaýap bergen videodaǵy kostiým kiip, keńsede otyrǵan beitanys adam:
«Eskertý qabyldandy, tekseremiz. Eger siz aitqandai bolsa, tazalyq jumystarymen ainalysamyz», ‒ dep shaǵymdanýshynyń uialy telefonyndaǵy beinejazbany óz telefonyna sýretke túsirip aldy da, jaǵdaidan beihabar ekenin aitty.
Shyǵystyń injý-marjany
Aita keteiik, Katonqaraǵai memlekettik ulttyq tabiǵi parki Qazaqstannyń eń kórikti jerleriniń biri. Onyń tabiǵaty alýan túrli ósimdikter men janýarlarǵa bai. Saiabaqta sútqorektilerdiń 72 túri, qustardyń 250-den astam túri kezdesedi. Sonyń ishinde sirek kezdesetin, qorǵaýǵa alynyp, Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engizilgen qustar men óte sirek kezdesetin, jyldan jylǵa taralý aimaǵy azaiyp bara jatqan, Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engizilgen 40-tan astam ósimdik túrleri kezdesedi.
Foto: Katonqaraǵai / egemen.kz
Al Rahman qainary ‒ Ońtústik Altaidyń kishkene tektonikalyq oipatynda, Arasan kóli jaǵasynda, teńiz deńgeiinen 1750 m biiktikte ainalasyn biik taý, orman qorshaǵan óte kórikti jerde ornalasqan. Sý granittegi tereń tektonikalyq jaryqtan shyǵady, temperatýrasy 35 – 42°S. Qainardyń shipalyq qasieti erteden belgili. Tipti 1925 – 1936 jyldary bul jerde kýrort bolǵan. 1960 jyldan qaita jumys istei bastady.
Foto: Rahman qainary / otdyh-vko.kz
Rahman qainarynyń shipalyq qasieti onyń quramyndaǵy kómir qyshqylynyń, radonnyń moldyǵynda. Sýy tushy, mineraldylyǵy 200 mg/l, quramynda gidrokarbonattar, natrii, kaltsii, t.b. elementter bar. Rahman qainarynyń sýy asqazan, revmatizm, ginekologiialyq, júike, tynys aýrýlaryn jáne ár túrli ýlaný men jaralardy emdeýde qoldanylady.
Baljan Jeńisqyzy
