Mekteptegi balalardyń jartysy «ózin moiyndatý» úshin internette beitanys adamdarmen tanyssa, sol tanysqandardyń úshten bir bóligi tanysqan beitanys adammen kezdesýge barady. Bul týraly Ortalyq kommýnikatsiialar ortalyǵynda «Ózińdi jáne jaqyndaryńyzdy býlling jáne kiberbýllingten qalai qorǵaýǵa bolady» taqyrybynda ótken brifingte aityldy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Bizdiń elimizde sońǵy ýaqytta tsifrlandyrý aitarlyqtai alǵa órlep kele jatqany sondai, balalardyń kóbinde smartfon nemese planshet bar. Ókinishtisi sol, mobildi qural balalar úshin tanymdyq, álemmen bailanystyratyn qural emes, ata-ananyń ýaqytyn almas úshin qoldanylatyn qural siiaqty bolyp qaldy. Smartfon, planshet balalar úshin táýeldilik quraly bolyp barady. Ata-ana balasynyń onda ne istep otyratynyn qadaǵalamaidy, sebebi qadaǵalaityn ýaqyty da kúsh-jigeri de joq», - deidi Ortalyq Aziiadaǵy, TMD jáne Baltyq elderindegi Kasperskii zerthanasynyń basqarýshy direktory Evgenii Pitolin.
Onyń aitýynsha, ata-analardyń 40%-y balalarynyń qaida, ne istep júrgenin qadaǵylary keledi, biraq qalai qadaǵalaýǵa bolatynyn bilmeidi.
«Ata-ana balasyna kóńil bólýge, qoldap-qolpashtaýǵa ýaqyt tappaǵan kezde bala nazardy basqa ortadan izdei bastaidy. Bálkim qatarlastarynan qoldaý izdeidi, biraq olar bir-birin keleke etip, namysqa tiedi. Osyndai jaǵdaida bala internettegi beitanys adamdarmen tanysýdy jón dep tabady. Mekteptegi balalardyń jartysy «ózin moiyndatý« úshin internette beitanys adamdarmen tanyssa, sol tanysqandardyń úshten bir bóligi tanysqan beitanys adammen kezdesýge barady. Osynyń arty qaiǵyly oqiǵalarǵa ulasyp jatady. Bizdiń zertteý boiynsha, mekteptegi oqýshylardyń jartysy áleýmettik jelige aty-jóni kim, neshe jasta, qai mektepte oqityny, qai mekenjaida turatyny, tipti nege qyzyǵyp, nege áýestenetini týraly barlyq málimetti jazady. Shyn máninde ata-ana balasy týraly kóp nárse bile bermeidi. Kiberbýllingtiń saldary balańyz týraly aqparat tarap, aqshadan aiyrylý ǵana emes, eń qorqynyshtysy - bala kúizeliske túsip, ózin baǵalaýy tómendep, jaǵdai sýitsid jasaýmen aiaqtalýy múmkin. Munyń bári ata-ananyń balasyn nazardan tys qaldyrýynyń saldary», - deidi ol.
Ol ata-analarǵa úsh keńes aitty.
«Birinshiden, ata-ana balaǵa meiirim, janashyrlyq tanytý kerek. Ekinshiden, tsifrlyq tehnologiiany meńgermegen bolsańyz - balańyzdyń nemen ainalysyp júrgenin qadaǵalai almaisyz. Balanyń aldynda bedelińizdi túsirip almańyz. Úshinshiden, balańyzdyń qaida júrgenin, ne kórip otyrǵanyn qadaǵalaýǵa múmkindik beretin tehnologiialar bar jáne ol qoljetimdi. Osy úsh nárseni qolǵa alsańyz - balańyzdy býllingten qorǵai alasyz», - deidi Evgenii Pitolin.