مەكتەپتەگٸ بالالاردىڭ جارتىسى «ٶزٸن مويىنداتۋ» ٷشٸن ينتەرنەتتە بەيتانىس ادامدارمەن تانىسسا, سول تانىسقانداردىڭ ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸ تانىسقان بەيتانىس اداممەن كەزدەسۋگە بارادى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار ورتالىعىندا «ٶزٸڭدٸ جەنە جاقىندارىڭىزدى بۋللينگ جەنە كيبەربۋللينگتەن قالاي قورعاۋعا بولادى» تاقىرىبىندا ٶتكەن بريفينگتە ايتىلدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە سوڭعى ۋاقىتتا تسيفرلاندىرۋ ايتارلىقتاي العا ٶرلەپ كەلە جاتقانى سونداي, بالالاردىڭ كٶبٸندە سمارتفون نەمەسە پلانشەت بار. ٶكٸنٸشتٸسٸ سول, موبيلدٸ قۇرال بالالار ٷشٸن تانىمدىق, ەلەممەن بايلانىستىراتىن قۇرال ەمەس, اتا-انانىڭ ۋاقىتىن الماس ٷشٸن قولدانىلاتىن قۇرال سيياقتى بولىپ قالدى. سمارتفون, پلانشەت بالالار ٷشٸن تەۋەلدٸلٸك قۇرالى بولىپ بارادى. اتا-انا بالاسىنىڭ وندا نە ٸستەپ وتىراتىنىن قاداعالامايدى, سەبەبٸ قاداعالايتىن ۋاقىتى دا كٷش-جٸگەرٸ دە جوق», - دەيدٸ ورتالىق ازيياداعى, تمد جەنە بالتىق ەلدەرٸندەگٸ كاسپەرسكيي زەرتحاناسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ەۆگەنيي پيتولين.
ونىڭ ايتۋىنشا, اتا-انالاردىڭ 40%-ى بالالارىنىڭ قايدا, نە ٸستەپ جٷرگەنٸن قاداعىلارى كەلەدٸ, بٸراق قالاي قاداعالاۋعا بولاتىنىن بٸلمەيدٸ.
«اتا-انا بالاسىنا كٶڭٸل بٶلۋگە, قولداپ-قولپاشتاۋعا ۋاقىت تاپپاعان كەزدە بالا نازاردى باسقا ورتادان ٸزدەي باستايدى. بەلكٸم قاتارلاستارىنان قولداۋ ٸزدەيدٸ, بٸراق ولار بٸر-بٸرٸن كەلەكە ەتٸپ, نامىسقا تيەدٸ. وسىنداي جاعدايدا بالا ينتەرنەتتەگٸ بەيتانىس ادامدارمەن تانىسۋدى جٶن دەپ تابادى. مەكتەپتەگٸ بالالاردىڭ جارتىسى «ٶزٸن مويىنداتۋ« ٷشٸن ينتەرنەتتە بەيتانىس ادامدارمەن تانىسسا, سول تانىسقانداردىڭ ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸ تانىسقان بەيتانىس اداممەن كەزدەسۋگە بارادى. وسىنىڭ ارتى قايعىلى وقيعالارعا ۇلاسىپ جاتادى. بٸزدٸڭ زەرتتەۋ بويىنشا, مەكتەپتەگٸ وقۋشىلاردىڭ جارتىسى ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە اتى-جٶنٸ كٸم, نەشە جاستا, قاي مەكتەپتە وقيتىنى, قاي مەكەنجايدا تۇراتىنى, تٸپتٸ نەگە قىزىعىپ, نەگە ەۋەستەنەتٸنٸ تۋرالى بارلىق مەلٸمەتتٸ جازادى. شىن مەنٸندە اتا-انا بالاسى تۋرالى كٶپ نەرسە بٸلە بەرمەيدٸ. كيبەربۋللينگتٸڭ سالدارى بالاڭىز تۋرالى اقپارات تاراپ, اقشادان ايىرىلۋ عانا ەمەس, ەڭ قورقىنىشتىسى - بالا كٷيزەلٸسكە تٷسٸپ, ٶزٸن باعالاۋى تٶمەندەپ, جاعداي سۋيتسيد جاساۋمەن اياقتالۋى مٷمكٸن. مۇنىڭ بەرٸ اتا-انانىڭ بالاسىن نازاردان تىس قالدىرۋىنىڭ سالدارى», - دەيدٸ ول.
ول اتا-انالارعا ٷش كەڭەس ايتتى.
«بٸرٸنشٸدەن, اتا-انا بالاعا مەيٸرٸم, جاناشىرلىق تانىتۋ كەرەك. ەكٸنشٸدەن, تسيفرلىق تەحنولوگييانى مەڭگەرمەگەن بولساڭىز - بالاڭىزدىڭ نەمەن اينالىسىپ جٷرگەنٸن قاداعالاي المايسىز. بالانىڭ الدىندا بەدەلٸڭٸزدٸ تٷسٸرٸپ الماڭىز. ٷشٸنشٸدەن, بالاڭىزدىڭ قايدا جٷرگەنٸن, نە كٶرٸپ وتىرعانىن قاداعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن تەحنولوگييالار بار جەنە ول قولجەتٸمدٸ. وسى ٷش نەرسەنٸ قولعا الساڭىز - بالاڭىزدى بۋللينگتەن قورعاي الاسىز», - دەيدٸ ەۆگەنيي پيتولين.