HH ǵasyrdyń 20-30-jyldary qazaq qoǵamy úshin ońai bolmady. Qoldan uiymdastyrylǵan alapat ashtyq pen saiasi repressiianyń saldarynan túrli derekter boiynsha qazaq halqynyń jartysyna jýyǵy qyrylyp qaldy. Onyń ishinde 20 myńǵa jýyǵy jazyqsyz túrmege qamalyp, endi biri atý jazasyna kesilgen-di. Halyqty bir úzim nanǵa zar qylyp, eldegi ziialy qaýym ókilderin jazyqsyz japa shektirgen bul oqiǵa árbir qazaqtyń esinde. Alaida sondai zulmat zamanda eli, jeri úshin kúresken azamattarymyz áli kúnge aqtalmai keledi. Sodan bolý kerek, olardy álige deiin halyq jaýy dep qabyldaityn aqsaqaldarymyz da bar aramyzda.
Munyń bári – asyl azamattarymyzdyń ýaqytyly aqtalmaýynan. Mysaly, álemde barlyq derlik memleketter táýelsizdikke qol jetkizgennen keiin birinshi kezekte memlekettik shara retinde óz halqynyń azattyǵy, óz jeriniń birtutastyǵy men bútindigi, táýelsizdigi jolynda kúresken ul-qyzdarynyń (qaza tapqan jáne kózi tiri) taǵdyry, kórsetken erligi jóninde sheshim qabyldaidy. Olar Otanyn, jerin qorǵaýshylardy ulttyq batyr dárejesine kóterip, ulyqtaidy. Dálel retinde aitsaq, Litva Respýblikasy keńestik otarlaýǵa qarsy nebary 50 jyl kúresken tulǵalardy aqtap alý, olardyń buzylǵan quqyqtaryn qalpyna keltirý boiynsha 29 joǵary memlekettik akt qabyldapty. Onyń 10-y – zań, 19-y – Úkimet qaýlysy. Grýzin Respýblikasy bolsa, el táýelsizdigi jolynda kúresken jáne ult-azattyq kúreske qatysqany úshin qýǵyn-súrginge ushyraǵan tulǵalardyń erlikterine qatysty ádilettilikti qalpyna keltirý týraly memlekettik dekret jariialaǵan. Tipti, jańa demokratiialyq Reseidiń ózinde «Saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn aqtaý týraly», «Qaza tapqan otan qorǵaýshylary týraly», «Qýǵyn-súrginge ushyratylǵan halyqtardy aqtaý týraly» zańdar men «Negizsiz qýǵyn-súrgin qurbany bolǵan dini qyzmetshiler men dindarlardy aqtaý týraly» Prezident aktisi jáne basqa da zańnamalyq aktiler qabyldanǵan. Qazaqstanda da birqatar mańyzdy memlekettik sheshimder júzege asty. Atap aitqanda, tarihi jáne mádeni eskertkishterdi qalpyna keltirýge, qazaq tilin, sáýlet qurylystaryn qaita túletýge baǵyttalǵan baǵdarlamalar, ǵylymi-praktikalyq konferentsiialar boldy. Alaida munyń bári kóbine mereitoilyq datalarǵa arnalyp, saltanatty is-sharalar toilar formatynda ótkizilip júr. Sondai-aq, tutas bir halyqtyń jartysyn bir tistem nanǵa zar qylyp, azapty ajal qushtyrǵan, qoldan jasalǵan zulmatashtyqtyń qurbany bolǵan baiyrǵy halyq qazaqtardyń ókilderine qatysty birde-bir arnaiy memlekettik akt qabyldamaǵan. Osyǵanorai, Qazaqstannyńbostandyǵy men táýelsizdigi úshin kúreste zardap shekken tulǵalardy aqtaý men olardyń esimderin máńgi este saqtaý jónindegi «Qaharmandar» respýblikalyq Qoǵamdyq Qorynyń Prezidenti Sabyr Qasymov Qyzylorda oblysyna arnaiy kelip, Syr óńiriniń ziialy qaýym ókilderimen kezdesti.
– «Qaharmandar» qorynyń negizgi maqsaty – Elbasynyń «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynyń aiasynda burynǵy el úshin, Qazaqstannyń bostandyǵy, táýelsizdigi úshin kúresip, zardap shekken aqtalmaǵan azamattardy aqtap, óship qalǵan attardy elge qaitarý, solardyń erliginiń arqasynda jastardy tárbieleý. Bizde kóp dúnie jasaldy. Elbasy bul baǵytty qoldap, úlken tanymal batyr, han, jazýshylardy aqtaý jumystary júrgizildi. Álde de atqarylatyn jumystar bar. Qyzylorda oblysyna arnalǵan sapardyń maqsaty – Syr óńiri ziialy qaýym ókilderimen kezdesip, ǵylymi ortany qalyptastyrý. Qordyń óńirdegi filialyn quryp, onyń alǵa qoiǵan mindetterin oryndaý úshin birigip jumys jasaýǵa shaqyrý,-dedi qor Prezidenti Sabyr Ahmetjanuly.
Qorqyt ata atyndaǵy QMÝ-dyń Stýdentter saraiynda ótken dóńgelek ústelge atalmysh oqý ornynyń professor-oqytýshylary, magistranttar men stýdentter qatysty. Olar Syr boiy óńirinde de kóterilisterdiń bolǵanyn, alaida qaza tapqandar men qatysqandar týraly derekterdiń tolyq emestigin aityp, aldaǵy qabyldanǵaly jatqan qujatqa jańa tizimderdi de engizý týraly qor Prezidentine usynys jasady. Sondai-aq, ýniversitet magistranty Baqytjan Ahmetbek Qaraqum, Qyzylqum jerlerinde bolǵan bes kóterilis basshylarynyń elenbei kele jatqanyn aityp, atalǵan kóterilisterdi nasihattap, ǵylymi konferentsiialar uiymdastyryp, eskertkishter ornatý kerektigi jónindegi pikirin bólisti.
